Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η προγραμματισμένη έναρξη των τεχνικών συνομιλιών στην Ελβετία για την εξειδίκευση της εκεχειρίας των 60 ημερών περιεπλάκη, μετά την επίσημη ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία υπό τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς ανέβαλε την αναχώρησή της. Παρά την αρχική ετοιμότητα της Ουάσιγκτον, ο Λευκός Οίκος απέδωσε την εμπλοκή στα «σύνθετα και απρόβλεπτα διαδικαστικά» των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, το παρασκήνιο αναδεικνύει βαθύτερες διαφωνίες. Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών υποβάθμισε τη σκοπιμότητα μιας νέας επίσημης τελετής υπογραφής στη Γενεύη, θεωρώντας την περιττή μετά την επικύρωση του κειμένου από την ηγεσία των δύο χωρών. Παράλληλα, το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι η Τεχεράνη απαιτεί απτά δείγματα εφαρμογής της ενδιάμεσης συμφωνίας από την πλευρά των ΗΠΑ προτού προσέλθει στο τραπέζι, καθιστώντας αβέβαιη τη μετάβαση της αντιπροσωπείας της.
Αυτές οι παλινδρομήσεις εντείνουν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από τον απολογισμό μιας σύρραξης τεσσάρων μηνών που κόστισε τουλάχιστον 7.000 ζωές και προκάλεσε ενεργειακή κρίση.
Τα ανοιχτά μέτωπα της συμφωνίας και ο αστάθμητος παράγοντας του Ισραήλ
Η ανησυχία των αναλυτών εστιάζεται στο γεγονός ότι το Μνημόνιο Συνεννόησης υπογράφηκε χωρίς να εκπληρωθεί κανένας από τους αρχικούς πολεμικούς στόχους των ΗΠΑ, όπως η ολοκληρωτική καταστροφή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος ή ο τερματισμός της επιρροής της Τεχεράνης στην περιοχή. Αντίθετα, η συμφωνία προβλέπει ελάφρυνση των κυρώσεων, αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων και δικαίωμα εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου.
Επιπλέον, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ είναι εξασφαλισμένη μόνο για το διάστημα των 60 ημερών, καθώς το Ιράν προτίθεται στη συνέχεια να επιβάλει τέλη διέλευσης σε συνεργασία με το Ομάν.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ, το οποίο δεν συμμετείχε στις συνομιλίες, συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, αμφισβητώντας στην πράξη τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας. Η στάση αυτή έχει προκαλέσει ένα από τα μεγαλύτερα ρήγματα των τελευταίων δεκαετιών στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ασκεί ανοιχτή κριτική στις ισραηλινές επιχειρήσεις.
Πολιτική θύελλα στο Κογκρέσο και εσωκομματικά πυρά κατά Τραμπ
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η συμφωνία προκαλεί ισχυρούς πολιτικούς τριγμούς, με τους Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές να εκφράζουν δημόσια την οργή τους. Χαρακτηρίζουν τους όρους της συμφωνίας ετεροβαρείς υπέρ του Ιράν και τους συγκρίνουν αρνητικά με τη συμφωνία του 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα.
Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε τη συμφωνία ως τη χειρότερη γκάφα εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες, τονίζοντας ότι η χώρα πλήρωσε βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες ζωές και οικονομικό κόστος, χωρίς να εξασφαλίσει χειροπιαστές εγγυήσεις. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, Ρότζερ Γουίκερ, επεσήμανε την πλήρη ασυμφωνία του κειμένου με τις αρχικές δεσμεύσεις του Λευκού Οίκου, σημειώνοντας ότι το προβλεπόμενο ταμείο ανοικοδόμησης του Ιράν, ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συνιστά αδικαιολόγητη υποχώρηση.
Παράλληλα, οι γερουσιαστές Τεντ Κρουζ και Τζον Κόρνιν εξέφρασαν φόβους ότι η ροή δισεκατομμυρίων δολαρίων θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να ανασυντάξει το οπλοστάσιό της, να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να ενισχύσει τις ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή, μετατρέποντας τη συμφωνία σε ένα απλό διάλειμμα πριν από μια νέα σύρραξη. Από την πλευρά των Δημοκρατικών, η κριτική εστιάζεται στο ότι ο Πρόεδρος Τραμπ οδήγησε τη χώρα σε έναν δαπανηρό πόλεμο για να καταλήξει τελικά σε ένα κείμενο που απλώς αποκαθιστά το προηγούμενο καθεστώς, ενισχύοντας ενδεχομένως τη θέση της Τεχεράνης.
Η απάντηση του Λευκού Οίκου
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ απορρίπτει τις επικρίσεις, τονίζοντας ότι η συμφωνία ήταν ο μοναδικός τρόπος για να αποφευχθεί μια παγκόσμια οικονομική κατάρρευση λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «The Axios Show», ο Αμερικανός Πρόεδρος επέμεινε ότι η ισχύς του παραμένει απεριόριστη και ότι πέτυχε την ολοκληρωτική στρατιωτική ήττα του αντιπάλου.
Παράλληλα, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, υπεραμύνθηκε της στρατηγικής του, συνδέοντας τον τερματισμό των εχθροπραξιών με την άνοδο των χρηματιστηρίων και την αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου. Ο Τραμπ έστειλε σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη αλλά και τους εγχώριους επικριτές του, προειδοποιώντας ότι το τρέχον κείμενο αποτελεί απλώς ένα πλαίσιο και ότι, σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων εντός των επόμενων 60 ημερών, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να επαναλάβουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
