Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Επιμέλεια: Κατερίνα Κουτσελάκη
Μια πρωτοφανής διπλωματική και αθλητική κρίση ξέσπασε λίγα 24ωρα πριν από την επίσημη έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, το οποίο συνδιοργανώνουν οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και το Μεξικό. Οι αμερικανικές αρχές απαγόρευσαν την είσοδο στη χώρα στον κορυφαίο σομαλό διαιτητή Ομάρ Αμπντουλκαντίρ Αρτάν (Omar Abdulkadir Artan), ο οποίος επρόκειτο να γράψει ιστορία ως ο πρώτος ρέφερι από τη Σομαλία που θα σφύριζε σε τελική φάση Μουντιάλ.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τους χειρότερους φόβους της ποδοσφαιρικής κοινότητας, σχετικά με την αυστηρή αντιμεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία είχε προκαλέσει ανησυχία για τη διεξαγωγή του τουρνουά, ήδη από πέρυσι, όταν επιβλήθηκε καθολική ταξιδιωτική απαγόρευση σε πολίτες 12 χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Σομαλίας.
Το χρονικό του «μπλόκου» στο Μαϊάμι
Ο Αρτάν, ο οποίος ανακηρύχθηκε κορυφαίος αφρικανός διαιτητής της χρονιάς για το 2025, από την Αφρικανική Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου (CAF), έφτασε το Σάββατο στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Μαϊάμι, με πτήση από την Κωνσταντινούπολη. Παρότι διέθετε έγκυρη βίζα, την οποία είχε εκδώσει μόλις την προηγούμενη εβδομάδα η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κένυα, οι αρχές ασφαλείας του απαγόρευσαν την είσοδο.
Σε επίσημη ανακοίνωσή της προς το αθλητικό δίκτυο The Athletic, η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ (CBP) επιβεβαίωσε το περιστατικό, χωρίς να κατονομάσει ρητά τον Αρτάν, αναφέροντας ωστόσο ότι ένας σομαλός υπήκοος, διαιτητής του Μουντιάλ, κρίθηκε «μη δεκτός» μετά από πρόσθετο έλεγχο ρουτίνας, λόγω «ζητημάτων ελέγχου ιστορικού» (vetting concerns).
«Οι αποφάσεις για τη δυνατότητα εισόδου λαμβάνονται κατά περίπτωση, με βάση πληροφορίες επιβολής του νόμου, εθνικής ασφάλειας και μετανάστευσης, που είναι διαθέσιμες κατά τη στιγμή του ελέγχου», ανέφερε η CBP, ξεκαθαρίζοντας ότι όλοι οι ταξιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων των αθλητών και του προσωπικού, υπόκεινται στους ίδιους κανόνες.
Εκτός Μουντιάλ με απόφαση της FIFA
Η FIFA αντέδρασε άμεσα, ανακοινώνοντας ότι ο Αρτάν αποκλείεται οριστικά από το τουρνουά, καθώς δε θα μπορέσει να συμμετάσχει στις προπονήσεις των διαιτητών στο Μαϊάμι ούτε φυσικά να διευθύνει αγώνες.
Foto AP/Karen Warren
Εκπρόσωπος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας δήλωσε: «Η FIFA δεν εμπλέκεται στις μεταναστευτικές διαδικασίες των χωρών που φιλοξενούν τις διοργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης βίζας. Ενημερωθήκαμε από τις αρχές ότι το καθεστώς του κ. Αρτάν δεν πρόκειται να αλλάξει αυτή τη στιγμή». Η κίνηση αυτή προκαλεί αμηχανία, καθώς ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, είχε καλλιεργήσει στενούς δεσμούς με την κυβέρνηση Τραμπ, διαβεβαιώνοντας δημόσια ότι το Μουντιάλ θα κυλούσε ομαλά.
Την ίδια ώρα, η Ένωση Διεθνούς Αθλητικού Τύπου (AIPS) εξαπέλυσε βέλη κατά της FIFA. Ο πρόεδρός της, Τζάνι Μέρλο, με επιστολή του έκανε λόγο για «αμέτρητα και απαράδεκτα» περιστατικά, καθώς, εκτός από τον Αρτάν, έχουν σημειωθεί αντίστοιχες αρνήσεις έκδοσης βίζας σε ιρανούς και αφρικανούς δημοσιογράφους, που επρόκειτο να καλύψουν τη διοργάνωση.
Εθνική περηφάνια και διπλωματικό θρίλερ
Η κυβέρνηση της Σομαλίας εξέφρασε τη βαθιά της θλίψη για το γεγονός. Το Υπουργείο Αθλητισμού της χώρας τόνισε σε ανακοίνωσή του: «Τα διεθνή επιτεύγματα του Ομάρ Αρτάν αποτελούν πηγή τιμής και υπερηφάνειας για τον λαό της Σομαλίας». Ανώτατος σομαλός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, προκειμένου να βρεθεί λύση της τελευταίας στιγμής, αν και οι ελπίδες είναι ελάχιστες.
Ο ίδιος ο Αρτάν, ο οποίος πρόσφατα διηύθυνε τον μεγάλο τελικό του αφρικανικού Champions League, προσπάθησε να κρατήσει χαμηλούς τόνους. Σε δήλωσή του ανέφερε: «Παρά τις περιστάσεις, είμαι σε θετική διάθεση και επικεντρωμένος στις επόμενες προκλήσεις της καριέρας μου. Θέλω να ευχαριστήσω τη FIFA και την CAF για τη στήριξή τους και υπόσχομαι να διατηρήσω το επίπεδό μου υψηλό».
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Αρτάν είχε συγκινήσει περιγράφοντας τις αντιξοότητες που αντιμετώπιζε στην εμπόλεμη πατρίδα του, όπου συχνά χρειαζόταν να αλλάξει διαδρομή για να πάει στην προπόνηση, λόγω εκρήξεων στους δρόμους του Μογκαντίσου. «Το Μουντιάλ ήταν ο μεγάλος μου στόχος. Δεν μπορείς να τα παρατάς ως διαιτητής», είχε δηλώσει, σε ένα όνειρο που τελικά «γκρεμίστηκε» στο αεροδρόμιο του Μαϊάμι.
Με πληροφορίες από Reuters, The Athletic (The New York Times), Associated Press
