Google Button Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Η απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ το περασμένου Σαββάτου δεν αποτέλεσε μία ακόμη εσωκομματική διαδικασία. Για πολλούς στο εσωτερικό του κόμματος, σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας περιόδου, ίσως της πιο κρίσιμης από την ίδρυσή του. Η έγκριση της πρότασης της ηγεσίας για συμμετοχή ουσιαστικά στη διαδικασία συγκρότησης της ΕΛ.Α.Σ., του νέου πολιτικού εγχειρήματος του Αλέξη Τσίπρα, δεν έκλεισε τη συζήτηση. Αντίθετα, την άνοιξε σε πολύ μεγαλύτερο βάθος.

Η ψηφοφορία έδωσε καθαρό προβάδισμα στην πλευρά του Σωκράτη Φάμελλου. Δεν έδωσε όμως απάντηση στο ερώτημα που απασχολεί πλέον σχεδόν το σύνολο των στελεχών: ποια ακριβώς θα είναι η θέση του ΣΥΡΙΖΑ στο νέο πολιτικό σχήμα που διαμορφώνεται και κυρίως αν ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει να υπάρχει ως αυτόνομος πολιτικός οργανισμός τα επόμενα χρόνια.

Αυτονομία ή συμπόρευση;

Αυτή είναι η πραγματική ουσία της αντιπαράθεσης που εκδηλώθηκε στην Κεντρική Επιτροπή. Δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη διαφωνία γύρω από πολιτικές τακτικές ή επικοινωνιακές επιλογές. Το δίλημμα ήταν βαθύτερο. Από τη μία πλευρά βρέθηκαν όσοι θεωρούν ότι η σημερινή πολιτική πραγματικότητα δεν αφήνει περιθώρια για αυτόνομη ανασυγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ και ότι η μόνη ρεαλιστική προοπτική είναι η συμμετοχή σε ένα ευρύτερο εγχείρημα που θα επιχειρήσει να επανασυσπειρώσει τον προοδευτικό χώρο. Από την άλλη βρέθηκαν στελέχη που προειδοποιούν ότι πίσω από τη λογική της συμπόρευσης κρύβεται ο κίνδυνος πολιτικής απορρόφησης και τελικά εξαφάνισης του κόμματος ως διακριτής πολιτικής οντότητας.

Η πλευρά Φάμελλου υποστήριξε ότι η κοινωνία δεν ενδιαφέρεται για τους οργανωτικούς διαχωρισμούς αλλά για τη δημιουργία μιας αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης εξουσίας. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, η ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί μια ευκαιρία πολιτικής επανεκκίνησης για έναν χώρο που τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται κατακερματισμένος και ανίκανος να διαμορφώσει πλειοψηφικό ρεύμα απέναντι στην κυβέρνηση.

Από την άλλη πλευρά, στελέχη όπως ο Παύλος Πολάκης, ο Νίκος Παππάς, η Ρένα Δούρου και άλλα μέλη της μειοψηφίας υποστήριξαν ότι η συμμετοχή σε ένα νέο σχήμα δεν μπορεί να γίνει με όρους αυτοκατάργησης του ΣΥΡΙΖΑ. Η διαφωνία τους δεν αφορούσε την ανάγκη συνεργασιών. Αφορούσε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα γίνουν αυτές οι συνεργασίες και κυρίως τη διατήρηση της πολιτικής και οργανωτικής αυτονομίας του κόμματος.

Η μετατόπιση του πολιτικού κέντρου βάρους

Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας έδειξε ότι η πλειοψηφία των μελών της Κεντρικής Επιτροπής επέλεξε την πρώτη κατεύθυνση. Ωστόσο, το γεγονός ότι καταγράφηκε μια οργανωμένη και πολιτικά συγκροτημένη μειοψηφία αποδεικνύει πως η συζήτηση μόνο λήξασα δεν μπορεί να θεωρηθεί.

Στην πραγματικότητα, η Κεντρική Επιτροπή επιβεβαίωσε κάτι που εδώ και μήνες συζητείται στους διαδρόμους της Κουμουνδούρου. Ότι το πολιτικό κέντρο βάρους μετατοπίζεται σταδιακά από τον ΣΥΡΙΖΑ προς το νέο εγχείρημα που οικοδομείται γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό συμπέρασμα των τελευταίων ημερών.

Οι υποστηρικτές της συμπόρευσης υποστήριζαν ότι μόνο μια πρωτοβουλία με την πολιτική βαρύτητα του Αλ. Τσ μπορεί να επαναφέρει την Κεντροαριστερά σε τροχιά εξουσίας. Οι διαφωνούντες προειδοποιούσαν ότι η ισχυρή πολιτική παρουσία του Τσίπρα κινδυνεύει να μετατρέψει τον ΣΥΡΙΖΑ σε δευτερεύοντα παίκτη μέσα σε ένα νέο πολιτικό σχήμα.

Το παράδοξο είναι ότι και οι δύο πλευρές ξεκινούν από την ίδια παραδοχή: ότι ο Αλ. Τσίπρας παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας των εξελίξεων στον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο.

Τα αναπάντητα ερωτήματα της επόμενης μέρας

Μετά την ΚΕ η ασάφεια ενισχύθηκε και επιτρέπει προς το παρόν σε διαφορετικές τάσεις να συνυπάρχουν κάτω από την ίδια πολιτική ομπρέλα. Όσο όμως η διαδικασία θα προχωρά, οι αποφάσεις θα γίνονται αναπόφευκτες.

Και τότε θα αρχίσουν τα δύσκολα. Θα διατηρήσει ο ΣΥΡΙΖΑ τα όργανά του; Θα συνεχίσει να έχει δική του οργανωτική δομή; Θα υπάρχουν ξεχωριστές κομματικές οργανώσεις; Θα κατεβαίνει αυτόνομα στις εκλογές ή μέσα από κοινά ψηφοδέλτια; Θα υπάρχει ξεχωριστή κοινοβουλευτική παρουσία;

Κανείς δεν έχει ακόμη δώσει σαφείς απαντήσεις. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο η συζήτηση για το μέλλον του κόμματος παραμένει ανοιχτή.

Αν κάτι έγινε εμφανές στην Κεντρική Επιτροπή, είναι ότι αρκετά στελέχη θεωρούν πως η διαδικασία που ξεκίνησε μπορεί να αποδειχθεί μη αναστρέψιμη. Όχι επειδή κάποιος σχεδιάζει τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά επειδή οι πολιτικές δυναμικές συχνά εξελίσσονται ανεξάρτητα από τις αρχικές προθέσεις.

Οσο η ΕΛ.Α.Σ. αναπτύσσει σημαντική πολιτική και δημοσκοπική δυναμική, η μετατόπιση δυνάμεων προς το νέο σχήμα θα είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Όσο μεγαλύτερη θα είναι η απήχηση του εγχειρήματος τόσο δυσκολότερο θα γίνεται για τον ΣΥΡΙΖΑ να λειτουργεί ως ξεχωριστός πόλος.

Σε στάση αναμονής η ΚΟ

Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται η δεύτερη μεγάλη διάσταση της υπόθεσης που αφορά τους βουλευτές και τι κάνουν. Η πραγματική δοκιμασία των επόμενων μηνών δε θα δοθεί στις κομματικές οργανώσεις αλλά στην Κοινοβουλευτική Ομάδα.

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ παρακολουθούν τις εξελίξεις γνωρίζοντας ότι αυτές δεν αφορούν μόνο το μέλλον του κόμματος αλλά και τη δική τους πολιτική προοπτική. Για πολλούς από αυτούς, οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα μπορεί να καθορίσουν την πολιτική τους επιβίωση.

Προς το παρόν, οι περισσότεροι τηρούν στάση αναμονής. Κανείς δε θέλει να εμφανιστεί ως πρόωρος υποστηρικτής ή αντίπαλος της ΕΛ.Α.Σ. πριν ξεκαθαριστεί τι θα γίνει με την πολιτική τους παρουσία.

Στο παρασκήνιο υπάρχουν ήδη διαφορετικές προσεγγίσεις. Ορισμένοι βουλευτές εκτιμούν ότι η συμμετοχή στην ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί μονόδρομο και ότι η πολιτική επιρροή του Αλ. Τσίπρα μπορεί να δημιουργήσει ξανά συνθήκες διεκδίκησης της εξουσίας. Άλλοι θεωρούν ότι η υπερβολική βιασύνη εγκυμονεί κινδύνους και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να διαφυλάξει τον διακριτό του ρόλο.

Το βασικό στοιχείο είναι ότι σχεδόν όλοι περιμένουν τα ίδια πράγματα πριν αποφασίσουν.

  • Πρώτον, περιμένουν να δουν τη μορφή που θα πάρει η ΕΛ.Α.Σ.
  • Δεύτερον, περιμένουν και τις επόμενες δημοσκοπήσεις που θα αποτυπώνουν την πραγματική απήχηση του εγχειρήματος.
  • Τρίτον, περιμένουν τις κινήσεις της πλευράς Τσίπρα σχετικά με την συμμετοχή τους και το ρόλο τους και το ρόλο τους στη νέα προσπάθεια.

Από αυτές τις τρεις παραμέτρους θα εξαρτηθούν σχεδόν όλα.

Η αρχή μιας περιόδου μεγάλης αβεβαιότητας

Η Κεντρική Επιτροπή έδωσε μια απάντηση για τη στρατηγική κατεύθυνση της ηγεσίας. Δεν έδωσε όμως απάντηση για το τελικό αποτέλεσμα αυτής της πορείας. Και ίσως εκεί βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των εξελίξεων.

Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, το βασικό πολιτικό ερώτημα στον χώρο της Κεντροαριστεράς δεν αφορά ποιος θα ηγηθεί ή ποια γραμμή θα επικρατήσει. Αφορά το ποιος οργανισμός θα επιβιώσει πολιτικά, ποιος θα απορροφηθεί από τις νέες συνθήκες και ποια θα είναι η τελική μορφή του χώρου όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία ανασύνθεσης.

Η απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής μπορεί να καταγραφεί ως μια νίκη της ηγεσίας Φάμελλου. Είναι όμως ταυτόχρονα και η αρχή μιας περιόδου μεγάλων αβεβαιοτήτων. Γιατί από εδώ και πέρα η συζήτηση δεν θα αφορά απλώς τις σχέσεις ΣΥΡΙΖΑ και ΕΛ.Α.Σ. Θα αφορά το ίδιο το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ, τις επιλογές των βουλευτών του, τις αντοχές των οργανώσεών του και τελικά το αν το κόμμα θα παραμείνει αυτόνομος πρωταγωνιστής ή θα αποτελέσει το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα οικοδομηθεί μια εντελώς νέα πολιτική πραγματικότητα.