Την κατάρτιση ολοκληρωμένων Διαχειριστικών Σχεδίων για τα 20 ελληνικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ανέδειξε η ημερίδα του υπουργείου Πολιτισμού με θέμα «Ελληνικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς: Στρατηγικό όραμα και Διαχειριστικά Σχέδια για την προστασία και ανάδειξή τους», που φιλοξενήθηκε στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Τα εν λόγω σχέδια από την UNESCO αποτελούν πλέον τον «οδικό χάρτη» για τη βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενσωματώνοντας σύγχρονες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή και η ψηφιακή μετάβαση.
Διαχειριστικό Σχέδιο για κάθε αρχαιολογικό χώρο
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας παρουσιάστηκε η πρόοδος του έργου, το οποίο χρηματοδοτήθηκε με 1,4 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2014-2020. Εντός του τρέχοντος έτους ολοκληρώνονται τα Σχέδια Διαχείρισης για εμβληματικούς χώρους, όπως η Ακρόπολη των Αθηνών, οι Δελφοί, η Αρχαία Ολυμπία, οι Μυκήνες, η Επίδαυρος και ο Μυστράς. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η θεσμοθέτηση της διαδικασίας μέσω σχετικής προσθήκης στον Αρχαιολογικό Νόμο (4858/2021), ώστε η ύπαρξη Διαχειριστικού Σχεδίου να καταστεί υποχρεωτική για κάθε οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο της χώρας.
Ο χάρτης με τα ελληνικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καινοτομία, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, προχωρά στη δημιουργία μιας εξελιγμένης γνωσιακής υποδομής. Με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και εξειδικευμένων γλωσσικών μοντέλων (LLM), τα στελέχη των υπηρεσιών θα έχουν πρόσβαση σε έγκυρη, ψηφιοποιημένη πληροφορία για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.
Στο επίκεντρο της ημερίδας βρέθηκε η μετάβαση από τις αποσπασματικές πρακτικές προστασίας σε ένα σύγχρονο, ολιστικό και δυναμικό μοντέλο διαχείρισης, που ενσωματώνει τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη συμμετοχική διακυβέρνηση, τη συστηματική παρακολούθηση και τη σύνδεση με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.
Νέα δυναμική
Ανοίγοντας τις εργασίες του συνεδρίου, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη επεσήμανε: «Πέρα από το θεσμικό πλαίσιο της UNESCO, τα σχέδια αυτά αποτελούν κινητήριο δύναμη ωρίμασης έργων, καθώς η ύπαρξή τους καθιστά τα μνημεία επιλέξιμα για χρηματοδοτήσεις από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα, θωρακίζουν την πολιτιστική κληρονομιά απέναντι στην κλιματική κρίση και τις πιέσεις του τουρισμού, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα καινοτόμες ψηφιακές τεχνολογίες. Είναι μια μεγάλη ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με την πολιτιστική μας κληρονομιά και να την εντάξουμε στον πυρήνα μιας βιώσιμης αναπτυξιακής στρατηγικής».
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στην Ημερίδα του ΥΠΠΟ για τα νέα Διαχειριστικά Σχέδια
Ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης ανέδειξε τη σημασία της ένταξης του Ζαγορίου στον Κατάλογο Παγκόσμια Κληρονομιάς της Unesco και αναφέρθηκε σε παρεμβάσεις όπως η ανάδειξη της Νικόπολης και η απομάκρυνση της εθνικής οδού από τον αρχαιολογικό χώρο, ενώ ο περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων σημείωσε ότι η ένταξη της Παλιάς Πόλης της Κέρκυρας στην Unesco λειτούργησε ως καταλύτης για την υλοποίηση έργων ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ.
Η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Έλενα Κουντούρη ανέλυσε το διεθνές θεσμικό πλαίσιο, ενώ ταυτόχρονα αναφέρθηκε στο πολιτιστικό τοπίο του Ζαγορίου ως μία από τις πλέον πρόσφατες και επιτυχημένες ελληνικές εγγραφές στον Κατάλογο της UNESCO (2023). Αντίστοιχα, η προϊσταμένη του Τμήματος Εποπτείας Ελληνικών και Αλλοδαπών Επιστημονικών Ιδρυμάτων και Συντονισμού Θεμάτων Διεθνών Συνεργασιών και Οργανισμών Κωνσταντίνα Μπενίση εστίασε στην ανάδειξη των οικοδομημάτων της ρωμαϊκής περιόδου, η οποία προσδίδει νέα δυναμική στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας.
Από την πλευρά της, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Τζούλια Παπαγεωργίου παρουσίασε τις ολοκληρωμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης και προσβασιμότητας καθώς και τις νέες εκθεσιακές υποδομές στον Μυστρά, που αναδεικνύουν το Παλάτι των Δεσποτών σε πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου.
