Το διυλιστήριο στο σαουδαραβικό λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, στρατηγικός κόμβος μεταφοράς πετρελαίου. Το Διεθνές Αεροδρόμιο του Κουβέιτ, μοναδική πύλη εισόδου για διεθνείς εμπορικές πτήσεις στη χώρα. Διυλιστήριο της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας του Μπαχρέιν (BAPCO). Αυτοί είναι μερικοί από τους στόχους των ιρακινών πολιτοφυλακών, που από την αρχή του πολέμου που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, λειτουργούν επικουρικά στις επιθέσεις των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων κατά των μοναρχιών του Κόλπου. Όμως όλα δείχνουν ότι η αντίδραση των τελευταίων δεν αργεί.

Κράτος εν κράτει

Αξίζει να σημειωθεί ότι διάφορες σιιτικές πολιτοφυλακές που δραστηριοποιούνται στη χώρα, ήλθαν στο προσκήνιο μετά την κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν, την κατοχή της χώρας από τον συνασπισμό του οποίου ηγούνταν η Ουάσινγκτον (2003-06) και του εμφυλίου πολέμου που ακολούθησε (2006-08) και. Δύο εξ αυτών, η Οργάνωση Μπαντρ και η Καταΐμπ Χεζμπολάχ, εξελίχθηκαν στις πιο δημοφιλείς, αλλά η αναγκαιότητα της αντιμετώπισης του κραταιού το 2014 τζιχαντιστικού Ισλαμικού Κράτους (ISIS) οδήγησε στη δημιουργία των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης (ΡΜF), μιας οργάνωσης-ομπρέλας που συνενώνει 67 διαφορετικές ένοπλες δυνάμεις, στην πλειοψηφία τους -αλλά όχι αποκλειστικά- σιϊτικές. Η οργάνωση υπολογίζεται ότι αριθμεί περισσότερα από 200.000 μέλη, ενώ επικεφαλής της είναι ο 95χρονος αγιατολάχ Αλί Σιστάνι, μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του σιιτικού Ισλάμ παγκοσμίως.

Η προσπάθεια της Βαγδάτης να επιβληθεί στις επιμέρους πολιτοφυλακές είναι πρόβλημα που ταλανίζει όλες τις κυβερνήσεις από τον Μάϊο του 2006, όταν η πρώτη εκλεγμένη κυβέρνηση του Νουρί αλ Μαλίκι ανέλαβε καθήκοντα. Έκτοτε, αφενός οι διαδοχικές κρίσεις ασφαλείας κι αφετέρου οι ισχυροί πελατειακοί δεσμοί μεταξύ κομμάτων και ενόπλων δεν επέτρεψαν στην κεντρική διοίκηση να επιβληθεί. «Στο επίκεντρο των κυβερνητικών προσπαθειών να περιοριστεί η ισχύς των πολιτοφυλακών βρίσκεται ένα παράδοξο: Οι παρατάξεις που η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να ελέγξει συνδέονται με τα πολιτικά κόμματα που την έφεραν στην εξουσία» επισημαίνει η ρεπόρτερ του Associated Press, Σάμια Κούλαμπ, αναδεικνύοντας το πολιτικό οξύμωρο. Και επισημαίνει ότι ο τωρινός πρωθυπουργός Μοχάμεντ αλ-Σουντανί έχει καταφέρει λίγα πράγματα ως προς την ουσιαστική ένταξη των συγκεκριμένων ομάδων στον εθνικό στρατό.

Από την εξίσωση δεν μπορεί να λείπει ο ιρανικός παράγοντας. Ο προϋπολογισμός των πολιτοφυλακών καλύπτεται από τα κρατικά ταμεία και υπολογίζεται σε 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ άλλη τόση είναι η βοήθεια που εκτιμάται ότι λαμβάνουν μέσα από το λαθρεμπόριο πετρελαίου. Καθοριστική είναι και η στήριξη σε πολεμικό υλικό. Το 2025 οι βρετανικοί Times αποκάλυψαν ότι η Τεχεράνη είχε φροντίσει να μεταφέρει πυραυλικά συστήματα (βαλλιστικά και κρουζ) στο Ιράκ, με αποστολέα τις εν λόγω πολιτοφυλακές. Υπό αυτό το πρίσμα, μόνο τυχαίο δεν είναι που ερωτώμενος στο πλαίσιο του ρεπορτάζ της Κούλαμπ, στέλεχος σιιτικής πολιτοφυλακής ανέφερε: «Για να το θέσω ωμά, είμαστε σύμμαχοι της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Παράλληλα, σεβόμαστε απόλυτα τον νόμο και σύνταγμα».

Πόλεμος στον πόλεμο

Επιστρέφοντας στην επικαιρότητα, το ερώτημα αφορά το είδος της απάντησης που επιφυλάσσουν οι μοναρχίες του Κόλπου στο Ιράκ. «Είναι το μέρος όπου όλοι μπορούν να αντεπιτεθούν, είναι θεμιτό», δηλώνει στη Wall Street Journal ο Μάικλ Νάιτς, επικεφαλής έρευνών της συμβουλευτικής εταιρείας Horizon Engage και συνεργάτης της δεξαμενής σκέψης Washington Institute. Ο ίδιος εκτιμά ότι τον «χορό» πιθανότατα θα ανοίξει η Σαουδική Αραβία, μέσα από στοχευμένες αεροπορικές επιθέσεις. Η λογική είναι απλή, αφού «χτυπώντας την πόρτα» της Βαγδάτης τα κράτη του Κόλπου φιλοδοξούν να δώσουν ένα προειδοποιητικό μήνυμα στην Τεχεράνη, πιέζοντας παράλληλα την ιρακινή κυβέρνηση να αναλάβει πρωτοβουλίες για τον αφοπλισμό των πολιτοφυλακών.

Επικαλούμενη ιρακινό αξιωματούχο, η Κούλαμπ αναφέρει ότι η προ ημερών επίσκεψη του ιρακινού πρέσβη στις ΗΠΑ στο Υπουργείο Εξωτερικών στην Ουάσινγκτον εκτός από προειδοποιήσεις περιλάμβανε και προτροπές να ξεκινήσει ο αφοπλισμός από τις πιο σκληροπυρηνικές ομάδες. «Ξεχωρίστε τους κακούς από τους χειρότερους και δώστε τη μάχη σας με τους δεύτερους» φαίνεται να ήταν η αμερικανική προτροπή. Μία μάχη όμως που δεν προμηνύεται εύκολη. «Η προοπτική κατάρρευσης ή αποδυνάμωσης του ιρανικού καθεστώτος συνιστά υπαρξιακή απειλή για όλες τις ένοπλες ομάδες που αντλούν τη δύναμή τους από την ειδική σχέση τους με την Ισλαμική Δημοκρατία» υπογραμμίζει από πλευράς του στo ίδιο ρεπορτάζ της Wall Street Journal ο Ρενάντ Μανσούρ, συνεργάτης της δεξαμενής σκέψης Chatham House, περιγράφοντας με σαφήνεια τους περιορισμούς οποιουδήποτε σχεδιασμού.