Ενώ ο κόσμος παρακολουθεί την πτήση των drones και των πυραύλων στον πόλεμο, μια άλλη στρατιά, αυτή των Ιρανών content creators, εξαπολύει μια ψηφιακή αντεπίθεση που αφήνει τη Δύση αμήχανη.

Στον πόλεμο των εντυπώσεων, το Ιράν δεν χρησιμοποιεί μόνο το Κοράνι, αλλά και το σαρκασμό, την τεχνητή νοημοσύνη και τα Lego, αποδεικνύοντας ότι μερικές φορές ένα viral video μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικό από ένα χτύπημα ακριβείας.

Μία από τις πιο παράδοξες και απροσδόκητες πτυχές του πολέμου Ιράν-ΗΠΑ είναι ότι το Ιράν, μια χώρα που φέρει τη φήμη ότι κυριαρχείται από συντηρητικούς κληρικούς με αλλεργία στη δυτική κουλτούρα και τα Μέσα Ενημέρωσης, κυριαρχεί στον πόλεμο των social media. Εξαπολύει τους «tech warriors» της γενιάς Gen Z για να προσελκύσει το δυτικό κοινό με σαρκασμό και χλευασμό κατά της κυβέρνησης Τραμπ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντίθετα, με τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις να θυμίζουν τα επίπεδα καθαίρεσης του Ρίτσαρντ Νίξον, δεν σταματά να κάνει λάθη: από τη διαγραφή της καταστροφικής ανάρτησής του στο Truth Social όπου παρομοίαζε τον εαυτό του με τον Μεσσία, μέχρι τον εγκλωβισμό του σε μια θέση όπου αναλαμβάνει την ευθύνη για το “πάγωμα” του παγκόσμιου εμπορίου.

Στόχος η Δύση

Η απόδοση του Ιράν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης -από τους λογαριασμούς των πρεσβειών μέχρι τον πρόεδρο του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Καλιμπάφ- προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη έκπληξη, αν σκεφτεί κανείς ότι οι περισσότεροι Ιρανοί πνίγονται στην οργή μετά από τέσσερις εβδομάδες «ψηφιακού σκότους», στο μακρύτερο κυβερνητικό διαδικτυακό blackout στον κόσμο.

Ο άλλοτε ζωντανός Τύπος της χώρας έχει περιοριστεί στην αναπαραγωγή δηλώσεων εκπροσώπων του στρατού ή άρθρων από τον δυτικό Τύπο που υποστηρίζουν ότι ο Τραμπ υφίσταται στρατηγική ήττα αναφέρει το δημοσίευμα του Guardian.

Όμως, μέσα από αυτό το σκοτάδι αναδύεται μια δημιουργικότητα που στοχεύει στη Δύση. Φιλοκυβερνητικοί λογαριασμοί δημοσιεύουν animations με Lego (δημιουργημένα μέσω AI) που συνδέουν τις υποθέσεις του Τζέφρι Έπστιν με τον πόλεμο του Τραμπ, χρησιμοποιώντας το χιούμορ για να αναδείξουν τις αποτυχίες της Δύσης.

Το τελευταίο παράδειγμα από την πρεσβεία του Ιράν στη Νότια Αφρική δείχνει τον Ντόναλντ Τραμπ ντυμένο ως rock star των 80s να τραγουδά μια παρωδία του« Voyage Voyage», μετονομασμένο σε «Blockade». Μέσα σε 24 ώρες είχε πάνω από 45.000 likes.

Τη νύχτα που ο Τραμπ ορκίστηκε να τερματίσει τον περσικό πολιτισμό, η ίδια πρεσβεία ανάρτησε ένα βίντεο με έναν σκύλο να κοιτάζει με απορία την κάμερα, ενώ δεν συνέβαινε απολύτως τίποτα.

Το ενδιαφέρον είναι τόσο μεγάλο, που το μέσο IranWire ξεκίνησε έρευνα για τα μυαλά πίσω από τον λογαριασμό του Καλιμπάφ, ισχυριζόμενο ότι εντόπισε έναν παλιό πολιτικό σύμμαχο που έχει ως βάση του τις ΗΠΑ. Ελάχιστο από το περιεχόμενο είναι ρητά θρησκευτικό.

Οι ΗΠΑ χάνουν τη «μάχη»

Η Narges Bajoghli, καθηγήτρια Μεσανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, εξηγεί: «Οι πόλεμοι διεξάγονται σε δύο χώρους: στο πεδίο της μάχης και στον πόλεμο της επικοινωνίας. Το Ιράν κατάφερε να μονοπωλήσει τον δεύτερο, ειδικά στα social media παγκοσμίως».

Σύμφωνα με την ίδια, ολόκληρος ο στρατιωτικός μηχανισμός του Ιράν παρέδωσε τα ηνία της επικοινωνίας στη νεότερη γενιά. «Δεν μου προκαλεί έκπληξη που γίνονται viral. Έχουν μελετήσει τόσο καλά τον ψηφιακό λόγο, που ξέρουν ακριβώς ποια κουμπιά να πατήσουν για να αγγίξουν όλο το πολιτικό φάσμα στις ΗΠΑ, από την άκρα δεξιά μέχρι την άκρα αριστερά».

Ενώ το Πεντάγωνο προβάλλει ένα αυστηρό στρατιωτικό ήθος και ο Τραμπ επικοινωνεί με κεφαλαία γράμματα, το Ιράν κερδίζει έδαφος και στον αραβικό κόσμο, θέτοντας ένα καίριο ερώτημα: «Τι σημαίνει κυριαρχία στην περιοχή, αν το Ισραήλ συνεχίζει να δρα ως στρατιωτικός ηγεμόνας με την πλήρη στήριξη των ΗΠΑ;».

Σε μια συνάντηση το 2024, ο Αλί Χαμενεΐ είχε δηλώσει: «Τα μέσα ενημέρωσης είναι πιο αποτελεσματικά από τους πυραύλους, τα αεροπλάνα και τα drones για να αναγκάσουν τον εχθρό σε υποχώρηση και να επηρεάσουν τις καρδιές και το μυαλό. Κάθε πόλεμος είναι ένας πόλεμος των media”. Προς το παρόν οι ΗΠΑ χάνουν τη «μάχη».

Οι ΗΠΑ δυσκολεύονται να επιβάλλουν το αφήγημά τους λόγω των περικοπών στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ (υπό τον Ίλον Μασκ) και μιας επικοινωνιακής στρατηγικής του Πενταγώνου και του Τραμπ που φαίνεται αναχρονιστική ή περιορισμένη σε ένα συγκεκριμένο κοινό.

Παρά την εσωτερική βαναυσότητα του καθεστώτος, η Τεχεράνη επενδύει στη στρατηγική του Χαμενεΐ ότι «τα μέσα ενημέρωσης είναι πιο αποτελεσματικά από τους πυραύλους». Στην παρούσα φάση, το Ιράν φαίνεται να κερδίζει τη μάχη των εντυπώσεων έναντι της Δύσης.