«Μαύρη βροχή» έπεσε σε ορισμένες περιοχές του Ιράν μετά τις αεροπορικές επιδρομές Ισραήλ και ΗΠΑ σε αποθήκες πετρελαίου το Σαββατοκύριακο, με ορισμένα μέσα να κάνουν αναφορά σε «όξινη βροχή».

Κάτοικοι του Ιράν ανέφεραν πονοκεφάλους, δυσκολία στην αναπνοή, καθώς και ότι η βροχή που έπεφτε ήταν μολυσμένη με πετρέλαιο, αφήνοντας κατάλοιπα σε κτίρια και αυτοκίνητα. Η Ερυθρά Ημισέληνος του Ιράν προειδοποίησε ότι η βροχόπτωση μετά τις επιθέσεις θα μπορούσε να είναι «εξαιρετικά επικίνδυνη και όξινη».

Ερευνητές, σύμφωνα με τον Indepedent, αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη βροχή περιέχει πιθανότατα οξέα και μια σειρά από άλλους ρύπους που είναι επιβλαβείς για τον άνθρωπο και το περιβάλλον τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Μάλιστα, μπορεί να είναι ακόμη χειρότερη από αυτό που συνήθως υποδηλώνει ο όρος «όξινη βροχή».

Τι είναι η όξινη βροχή;

Ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους απομακρύνονται οι ατμοσφαιρικοί ρύποι από την ατμόσφαιρα είναι μέσω της βροχής. Όταν υπάρχουν υψηλά επίπεδα ρύπανσης στον αέρα, οι ρύποι αυτοί συλλέγονται από τις σταγόνες της βροχής που πέφτουν και τελικά «ξεπλένονται» από την ατμόσφαιρα προς το έδαφος.

Αυτός είναι ο λόγος που βλέπουμε τώρα αναφορές για μαύρη βροχή που πέφτει από τον ουρανό μετά τα πλήγματα στις εγκαταστάσεις πετρελαίου. Αποτελεί ένδειξη του πόσο μολυσμένος πρέπει να είναι ο τοπικός αέρας.

Η βροχή πιθανότατα περιέχει τοξικούς ρύπους, όπως υδρογονάνθρακες, σωματίδια PM2.5 και καρκινογόνες ενώσεις (PAHs), καθώς και άλλα χημικά από καπνό, καμένα υλικά και εκρήξεις, όπως βαρέα μέταλλα και ανόργανες ενώσεις.

Επιπλέον, ο καπνός από την καύση πετρελαίου απελευθερώνει διοξείδιο του θείου (SO₂) και διοξείδιο του αζώτου (NO₂), τα οποία σχηματίζουν θειικό και νιτρικό οξύ στην ατμόσφαιρα. Αυτά τα οξέα ενσωματώνονται στη βροχή και δημιουργούν αυτό που ονομάζουμε όξινη βροχή, ένα φαινόμενο που παλαιότερα συνδεόταν κυρίως με την καύση ορυκτών καυσίμων.

Πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία

Οι άνθρωποι που εκτίθενται στον μαύρο καπνό μπορεί να εμφανίσουν πονοκεφάλους και δυσκολία στην αναπνοή, ιδιαιτέρως οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και τα άτομα με αναπηρίες.

Μακροπρόθεσμα, η έκθεση στις ενώσεις που βρίσκονται στον αέρα και στη μαύρη αυτή βροχή ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου. Όταν τα σωματίδια PM2.5 εισπνέονται, μπορούν να περάσουν από τους πνεύμονες στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτό έχει συνδεθεί με μια σειρά επιπτώσεων στην υγεία, όπως διάφορους τύπους καρκίνου, νευρολογικές διαταραχές και καρδιαγγειακά προβλήματα.

Η περιβαλλοντική κληρονομιά του πολέμου

Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται το ενδιαφέρον για τις περιβαλλοντικές συνέπειες των πολέμων, ιδιαίτερα μετά τις καταστροφές πετρελαιοπηγών και τη χρήση λάκκων καύσης απορριμμάτων σε συγκρούσεις στο Ιράκ και στο Κουβέιτ.

Για να μειωθεί η έκθεση στον τοξικό καπνό και τη μαύρη βροχή, συνίσταται οι άνθρωποι να φορούν μάσκες, να μένουν σε εσωτερικούς χώρους, να κλείνουν πόρτες και παράθυρα και να καθαρίζουν επιφάνειες. Ωστόσο, σε συνθήκες πολέμου αυτά τα μέτρα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν.

Η εμπειρία από βετεράνους δείχνει ότι τέτοιες εκθέσεις μπορούν να προκαλέσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία, γεγονός που σημαίνει ότι οι τοπικοί πληθυσμοί πιθανότατα επηρεάζονται ακόμη περισσότερο.