Ο Βλαντιμίρ Πούτιν υποδέχτηκε το 2026 έχοντας μπροστά του μια δύσκολη επιλογή: να περιορίσει τη στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία ή να ρισκάρει σοβαρή ζημιά στην οικονομία του.
Μέσα σε σχεδόν μια νύχτα ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ του έδωσε τη λύση. Οι αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν εκτόξευσαν τις τιμές του πετρελαίου, ενισχύοντας την κύρια πηγή εσόδων του Κρεμλίνου και διευκολύνοντας τον Πούτιν να συνεχίσει την πολεμική του προσπάθεια.
Μετά τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ σε ιρανικές εγκαταστάσεις πετρελαίου αυτό το Σαββατοκύριακο, οι τιμές του αργού πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το καλοκαίρι του 2022, όταν οι αγορές είχαν εκτοξευτεί μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Για τη Ρωσία, η άνοδος των τιμών πετρελαίου αποτελεί οικονομικό δώρο σε κρίσιμη στιγμή, καθώς το κόστος τεσσάρων ετών πολέμου στην Ουκρανία απειλούσε να μετατραπεί σε εσωτερική οικονομική κρίση όπως αναφέρει το δημοσίευμα του Politico.
Η επίθεση κατά του Ιράν μπορεί να υπονομεύει την θέση της Μόσχας ότι στηρίζει τους συμμάχους της, αλλά ήδη ωφελεί την οικονομία της Ρωσίας και, κατά συνέπεια, τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, αφήνοντας το Κρεμλίνο σε θέση να αναδειχθεί σε έναν από τους βασικούς κερδισμένους της διευρυνόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η οικονομική ανατροπή
Μόλις πριν από μερικές εβδομάδες, η ρωσική οικονομική ελίτ βρισκόταν σε ζοφερή διάθεση, με τα έσοδα από το πετρέλαιο να φτάνουν στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2020 και τις κυρώσεις, τα υψηλά επιτόκια και την έλλειψη εργατικού δυναμικού να πιέζουν την οικονομία.
Καθώς οι δυτικές κυρώσεις, τα υψηλά επιτόκια και η έλλειψη εργατικού δυναμικού πίεζαν την οικονομία, η ένταση ανάμεσα στο υπουργείο Οικονομικών και στην Κεντρική Τράπεζα για τον τρόπο αντιμετώπισης των ζημιών γινόταν όλο και πιο εμφανής.
«Δεν ήταν κατάρρευση», είπε ο Σέργκεϊ Βακουλένκο, ανώτερος ερευνητής στο Carnegie Russia Eurasia Center. «Αλλά η κυβέρνηση αντιμετώπιζε δύσκολες επιλογές: έπρεπε να μειώσει τις δαπάνες, να αυξήσει τους φόρους και ακόμη να εξετάσει τη μείωση των στρατιωτικών δαπανών»
Η διακοπή του πολέμου στην Ουκρανία δεν βρισκόταν ποτέ στο τραπέζι, πρόσθεσε. Και τότε, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν. Καθώς η Τεχεράνη αντέδρασε και η σύγκρουση επεκτάθηκε σε περιφερειακό πόλεμο, η διέλευση από το Στενό του Ορμούζ επιβραδύνθηκε, στέλνοντας τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη.
«Ξαφνικά, η Μόσχα έλαβε αυτό το δώρο», είπε ο Βλαντιμίρ Μίλοφ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας και τώρα επικριτής του Κρεμλίνου στην εξορία. «Βρήκαν τον σωτήρα τους, οι Ρώσοι αξιωματούχοι είναι πολύ, πολύ ευτυχείς».
«Στρατηγικό λάθος»
Η Ρωσία εκμεταλλεύεται την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με κύριους αγοραστές την Ινδία και την Κίνα, οι οποίοι πλέον έχουν την έγκριση των ΗΠΑ να συνεχίσουν τις εισαγωγές.
Το Κρεμλίνο προβάλλει τη χώρα ως αξιόπιστο προμηθευτή ενέργειας, ενώ οι φιλο-Κρεμλινικοί σχολιαστές μιλούν για ένα «τσουνάμι» κερδών, προβλέποντας ότι οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να φτάσουν έως και τα 215 δολάρια το βαρέλι.
«Η Ρωσία ήταν και συνεχίζει να είναι αξιόπιστος προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, την Παρασκευή, σε ό,τι ακούστηκε σαν διαφημιστικό μήνυμα, προσθέτοντας ότι η ζήτηση για ρωσικά ενεργειακά προϊόντα έχει αυξηθεί.
«Πολύ νωρίς για νίκη»
Οι ειδικοί στην ενέργεια προειδοποιούν ότι είναι πολύ νωρίς για τη Μόσχα να δηλώνει νίκη. Το αν η κρίση του Ιράν αποδειχθεί λύση για την οικονομία της Ρωσίας εξαρτάται άμεσα από το πόσο θα διαρκέσει.
Ο Μίλοφ είπε ότι, για να υπάρξει ουσιαστική διαφορά, η Ρωσία θα χρειαστεί οι τιμές του πετρελαίου να παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα περίπου για ένα χρόνο. «Ένας ή δύο μήνες υψηλών τιμών σίγουρα θα βοηθήσουν, αλλά δεν θα σώσουν την κατάσταση», τόνισε. Μια προσωρινή άνοδος τιμών θα «βοηθήσει μόνο στην αναβολή των δύσκολων αποφάσεων», πρόσθεσε ο Βακουλένκο.
Υπάρχει και ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η Μόσχα ελπίζει ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί: με κάθε ημέρα μάχης, οι ΗΠΑ εξαντλούν τα αποθέματα όπλων που η Ουκρανία χρειάζεται για την άμυνά της.
