Με αιχμή τα αναλυτικά στατιστικά στοιχεία που κατέγραψαν τα μέλη της και με σαφή αναφορά στη θεσμική αποστολή της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, η Ένωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (Hellas Doc) παραχώρησε σήμερα συνέντευξη Τύπου στην ΕΣΗΕΑ, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας «Ο Πολιτισμός Απών». Κεντρικό αίτημα: η επαναφορά του ελληνικού ντοκιμαντέρ και του πολιτιστικού περιεχομένου στον πυρήνα της Δημόσιας Τηλεόρασης, μετά και τη μετατροπή της ΕΡΤ2 σε κανάλι αποκλειστικά αθλητικού χαρακτήρα.
Στη συνέντευξη τύπου μίλησαν οι: Φωτεινή Οικονομοπούλου (παραγωγός ντοκιμαντέρ, Πρόεδρος ΕΕΝ), Μαρίνα Δανέζη (παραγωγός & σκηνοθέτρια ντοκιμαντέρ, Αντιπρόεδρος ΕΕΝ) και Κυριάκος Αγγελάκος (σκηνοθέτης, Γραμματέας ΕΕΝ).
Σημειώνεται ότι το tovima.gr έχει παρουσιάσει το ζήτημα της συρρίκνωσης των εκπομπών πολιτιστικού περιεχομένου καθώς και των ντοκιμαντέρ στην ΕΡΤ, μέσα από εκτενές και τεκμηριωμένο ρεπορτάζ με τίτλο «Ο πολιτισμός εκτός προγράμματος; Η ΕΡΤ2, τα ντοκιμαντέρ και η θεσμική ευθύνη», στο οποίο αναδεικνύεται το ιστορικό της υπόθεσης, οι επιλογές προγραμματισμού της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης και ο διάλογος – ή η έλλειψή του – με τους δημιουργούς. Το σημερινό κάλεσμα της Ένωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ είναι συνέχεια και κλιμάκωση της δημόσιας συζήτησης που έχει ανοίξει με συγκεκριμένα στοιχεία και σαφείς διεκδικήσεις.
Στο 1,9% του προγράμματος της ΕΡΤ οι ελληνικές σειρές ντοκιμαντέρ
Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκε η τρίμηνη καταγραφή του προγράμματος της ΕΡΤ1 και της ΕΡΤ3 για την περίοδο Νοέμβριος 2025 – Ιανουάριος 2026.
Στην ΕΡΤ3, τα ντοκιμαντέρ καταλαμβάνουν 37% έως 40% του προγράμματος ανά μήνα. Ωστόσο, από αυτό το ποσοστό, μόλις 6% έως 9% αφορά ελληνικές παραγωγές, ενώ το μεγαλύτερο μέρος προέρχεται από ξένα πακέτα προγράμματος. Στην ΕΡΤ1, η εικόνα είναι ακόμη πιο περιορισμένη: 9 επεισόδια ντοκιμαντέρ σε σύνολο 486 τον Νοέμβριο, 10 σε 488 τον Δεκέμβριο και 11 σε 459 τον Ιανουάριο.
Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η ΕΕΝ, οι ελληνικές σειρές ντοκιμαντέρ αντιστοιχούν μόλις στο 1,9% του συνολικού προγράμματος της Δημόσιας Τηλεόρασης, ενώ ο προϋπολογισμός για εγκεκριμένες σειρές ελληνικού ντοκιμαντέρ φτάνει το 3,6%.
Πρόσβαση στα στατιστικά ακολουθώντας αυτό το link
Όπως δήλωσε η πρόεδρος της ΕΕΝ, Φωτεινή Οικονομοπούλου: «Η Ένωσή μας προχώρησε σε μια συστηματική καταγραφή του προγράμματος της ΕΡΤ1 και της ΕΡΤ3 για μια περίοδο τριών μηνών από τον Νοέμβριο του 2025 έως και τον Ιανουάριο του 2026. Δεν το κάναμε από διάθεση αντιπαράθεσης. Το κάναμε από ανάγκη. Από την ανάγκη να κατανοήσουμε αν αυτό που βιώνουμε καθημερινά η αίσθηση συρρίκνωσης της παραγωγής ελληνικού ντοκιμαντέρ στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα. Η εμπειρία των μελών μας είναι κοινή: ένα σημαντικό ποσοστό δημιουργών, παραγωγών και τεχνικών στον χώρο του ντοκιμαντέρ δεν εργάζεται. Και δεν εργάζεται κυρίως σε παραγωγές της ΕΡΤ που παραδοσιακά αποτελεί τον βασικό χώρο παραγωγής ελληνικού ντοκιμαντέρ. Θέλαμε, λοιπόν, να δούμε αν το αίσθημα αυτό είναι υποκειμενικό ή αν αποτυπώνεται αντικειμενικά στο πρόγραμμα.»
Από την ΕΡΤ2 στον αθλητικό μονοθεματισμό
Η ΕΕΝ συνδέει ευθέως τα στοιχεία με τη μετατροπή της ΕΡΤ2 σε αμιγώς αθλητικό κανάλι. Για δεκαετίες, η ΕΡΤ2 αποτέλεσε χώρο προβολής πολιτιστικών εκπομπών και σειρών ντοκιμαντέρ, διαμορφώνοντας – όπως ειπώθηκε – τη φυσιογνωμία της δημόσιας τηλεόρασης ως φορέα μνήμης και δημιουργίας. Η αλλαγή χαρακτήρα, σύμφωνα με την Πρωτοβουλία, δεν συνιστά απλώς τροποποίηση προγράμματος, αλλά μετατόπιση στρατηγικής και πολιτική επιλογή.
Στο ρεπορτάζ μας στο ΒΗΜΑ αναδείξαμε το ζήτημα της «θεσμικής ευθύνης» της ΕΡΤ και κατά πόσο η δημόσια ραδιοτηλεόραση μπορεί να λειτουργεί με όρους τηλεθέασης παρόμοιους με την ιδιωτική τηλεόραση ή αν οφείλει να διασφαλίζει σταθερή παρουσία πολιτιστικού περιεχομένου, ανεξαρτήτως εμπορικών δεικτών.
Η Ένωση επανέλαβε σήμερα ότι «ο πολιτισμός δεν μετριέται σε ποσοστά τηλεθέασης» και ότι η παραγωγή ντοκιμαντέρ αποτελεί θεσμική υποχρέωση, συνδεδεμένη με τον ρόλο της Δημόσιας Τηλεόρασης ως εθνικού οπτικοακουστικού αρχείου.
Από την σημερινή συνέντευξη τύπου της Ενωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ.
Ευρωπαϊκά παραδείγματα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές δημόσιες και μη τηλεοράσεις. Το ARTE διαθέτει περίπου 40% περιεχομένου ντοκιμαντέρ, ενώ στη Γαλλία και τη Γερμανία το είδος καταλαμβάνει διψήφια ποσοστά στο συνολικό τηλεοπτικό τοπίο. Η RAI ενσωματώνει συστηματικά ντοκιμαντέρ και docufiction στα βασικά της κανάλια, ενώ στην Ελβετία το ντοκιμαντέρ αποτελεί σταθερό πυλώνα δημόσιου προγράμματος.
Η σύγκριση, σύμφωνα με την Ένωση, δείχνει ότι στην Ελλάδα το ντοκιμαντέρ παραμένει δυσανάλογα περιορισμένο, με συνέπειες όχι μόνο καλλιτεχνικές αλλά και αναπτυξιακές, καθώς επηρεάζεται ολόκληρη η αλυσίδα της οπτικοακουστικής παραγωγής.
Πρόσβαση σε περισσότερα για την θέση του ντοκιμαντέρ στην Ευρώπη ακολουθώντας το link
Χρηματοδοτήσεις ντοκιμαντέρ και νέα απάντηση από ΕΡΤ
Η Ένωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ επανέλαβε ότι το ποσό των 4.479.510 εκατομμυρίων, που αναφέρει η ΕΡΤ στο δημοσίευμα του Βήματος ότι διατέθηκε για την παραγωγή 19 ντοκιμαντέρ τα τελευταία 5 χρόνια στο πλαίσιο της υποχρεωτικής απόδοσης του 1,5% του ετήσιου κύκλου εργασιών της για την ενίσχυση της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής, δεν είναι ακριβές. «Σύμφωνα με τις σχετικές δημοσιοποιήσεις στη Διαύγεια, το πραγματικό ποσό που προκύπτει σε βάθος 5ετίας για το 1,5% είναι 3.034.510 ευρώ» κατά την ΕΕΝ. Η Ένωση αναμένει την σχετική απάντηση της ΕΡΤ στο θέμα μετά από σχετικό αίτημά της.
Μετά και από τη σημερινή συνέντευξη τύπου, πηγές της ΕΡΤ επισημαίνουν ότι η Δημόσια Τηλεόραση στηρίζει έμπρακτα την παραγωγή ντοκιμαντέρ με σειρά δράσεων, αλλά και συγκεκριμένων πρωτοβουλιών επαναφέρουν στον διάλογο τα εξής ποσά: «Ενδεικτικά μόνο για το 2025 η Επιτροπή Προγράμματος της ΕΡΤ ενέκρινε ποσό ύψους 5 εκατομμυρίων ευρώ για την παραγωγή ντοκιμαντέρ, ποσό υψηλότερο από εκείνα που εγκρίθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που αποδεικνύει τη στρατηγική της εταιρείας στην ενίσχυση του συγκεκριμένου είδους. Ειδικότερα το αντίστοιχο ποσό για το έτος 2024 ανερχόταν στα 2,8 εκατομμύρια ευρώ και για το έτος 2023 στα 1,3 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, τα τελευταία πέντε χρόνια η ΕΡΤ έχει χρηματοδοτήσει την παραγωγή ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους με το συνολικό ποσό των 4.479.510 ευρώ, ενισχύοντας έτσι νέους δημιουργούς.»
Παράλληλα, σε ότι αφορά την μετατροπή της ΕΡΤ2 σε αθλητικό κανάλι (ΕΡΤ2 ΣΠΟΡ) σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια η ΕΡΤ2 μετέδιδε εκπομπές από το Αρχείο της ΕΡΤ. Αντιθέτως η μετάδοση ελληνικών ντοκιμαντέρ αποτελεί προσανατολισμό της ΕΡΤ3, ενώ παρόμοια προγράμματα μεταδίδονται τόσο από το ΕΡΤnews, όσο και από την ΕΡΤ1.
Κατά τα στοιχεία που δίνει η ΕΡΤ με αναφορά και σε ποσοστά τηλεθέασης: «Η ΕΡΤ2 ΣΠΟΡ σύμφωνα με τις σχετικές μετρήσεις εμφανίζεται ενισχυμένη σε σχέση με την ΕΡΤ2 σε ότι αφορά τους πίνακες τηλεθέασης. Συγκεκριμένα, το χρονικό διάστημα Σεπτέμβριος 2024 – Φεβρουάριος 2025 η ΕΡΤ2 σημείωσε ΜΟ τηλεθέασης 1,3%, ενώ παρουσίασε αύξηση 27% από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026 όταν και μετατράπηκε σε αθλητικό κανάλι. Επίσης, την περασμένη εβδομάδα η ΕΡΤ2 ΣΠΟΡ σημείωσε ΜΟ τηλεθέασης 1,3% και όχι 0,6%». Εδώ να επισημανθεί ότι τα χαμηλά ποσοστά τηλεθέασης της ΕΡΤ 2 ΣΠΟΡ καταγράφηκαν από την ΕΕΝ στο 0,6% την περασμένη βδομάδα.
Διάλογος και συνάντηση την ερχόμενη Δευτέρα
Όπως έγινε γνωστό, τη Δευτέρα 9 Μαρτίου έχει προγραμματιστεί συνάντηση της Ένωσης με τη Γενική Διεύθυνση της ΕΡΤ, μετά από σχετική πρόσκληση που έλαβαν τα μέλη της ΕΕΝ. Η Ένωση υποστηρίζει ότι έχουν προηγηθεί επαφές το 2025 με στελέχη της διοίκησης προγράμματος, χωρίς να υπάρξει συγκεκριμένη δέσμευση ή γραπτή απάντηση στα αιτήματα που κατατέθηκαν.
Η Πρωτοβουλία δηλώνει ότι δεν στρέφεται εναντίον της ΕΡΤ, αλλά επιδιώκει έναν τεκμηριωμένο θεσμικό διάλογο με βάση τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν. Το αποτέλεσμα της συνάντησης αναμένεται με ενδιαφέρον, καθώς θα κρίνει αν θα υπάρξει αναπροσαρμογή στρατηγικής ή περαιτέρω όξυνση της δημόσιας συζήτησης.
Στήριξη από τον χώρο
Η καμπάνια «Ο πολιτισμός απών» έχει συγκεντρώσει μέχρι σήμερα περισσότερες από 2.000 υπογραφές από πανεπιστημιακούς και προσωπικότητες του πολιτισμού, και έχει τη στήριξη φορέων όπως η ΕΣΠΕΚ (Ένωση Σκηνοθετών Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου), η Ένωση Σκηνοθετών Δημιουργών Οπτικοακουστικών & Παραστατικών Τεχνών, η ΕΤΕΚΤ (Ένωση Τεχνικών Ελληνικού Κινηματογράφου & Τηλεόρασης), ο Ισοκράτης (Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Πνευματικών Δικαιωμάτων), το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου και το Κέντρο Δημιουργικού Ντοκιμαντέρ Καλαμάτας. Δημόσια στήριξη έχουν εκφράσει επίσης και καλλιτέχνες συμμετέχοντες στην καμπάνια της ΕΕΝ μέσω σχετικού βίντεο.
