Την αποφυγή οποιασδήποτε αντιπαράθεσης με το Ισραήλ στο συριακό έδαφος υπογράμμισε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters, στο περιθώριο της συνάντησης των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.
Ο Φιντάν κατήγγειλε τις επανειλημμένες ισραηλινές επιθέσεις σε στρατιωτικές τοποθεσίες στη Συρία, λέγοντας ότι έχουν υπονομεύσει την ικανότητα της νέας κυβέρνησης στη Δαμασκό να αποτρέψει εξωτερικές απειλές και ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα περιφερειακή αστάθεια. Σημείωσε μάλιστα ότι η κυβέρνηση του Σύρου προέδρου Άχμεντ αλ Σαράα διατηρεί στενές σχέσεις με την Άγκυρα.
«Δεν θέλουμε να έχουμε καμία αντιπαράθεση με το Ισραήλ στη Συρία επειδή η Συρία ανήκει στους Σύρους. Η Συρία δεν ανήκει στους Τούρκους, η Συρία δεν ανήκει στο Ισραήλ» δήλωσε ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας και προσέθεσε: «Δεν μπορούμε να μιλήσουμε εκ μέρους των Σύρων. Η ασφάλεια της Συρίας πρέπει να αποφασιστεί από τους Σύρους. Αν θέλουν να συνεργαστούν με ορισμένες χώρες και ορισμένες διεθνείς κοινότητες, είναι ευπρόσδεκτοι. Αν θέλουν να κάνουν ορισμένες συνεννοήσεις με τους Ισραηλινούς, αυτό είναι δική τους υπόθεση».
Κατηγόρησε επίσης το Ισραήλ ότι εξαλείφει, μία προς μία, όλες τις δυνατότητες που ένα νέο κράτος μπορεί να χρησιμοποιήσει εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και άλλων τρομοκρατικών απειλών. «Έτσι, βασικά, αυτό που κάνει το Ισραήλ κάνει στη Συρία δεν είναι να απειλεί μόνο την ασφάλεια της Συρίας, αλλά και να ανοίγει το δρόμο για μελλοντική αστάθεια της περιοχής. Δεν νομίζω ότι είναι καλό για το μέλλον του Ισραήλ στην περιοχή» υποστήριξε ο Χακάν Φιντάν.
«Αν η νέα κυβέρνηση επιλέξει να συνομιλήσει άμεσα με το Ισραήλ, αυτό είναι δική της υπόθεση», είπε, τονίζοντας ωστόσο ότι η Τουρκία καταδικάζει τα ισραηλινά χτυπήματα ως παραβίαση της συριακής εθνικής κυριαρχίας.
Αναφορικά με τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι της Συρίας, ο Τούρκος ΥΠΕΞ δήλωσε: «Νομίζω ότι (σ.σ. οι ΗΠΑ) αναθεωρούν την πολιτική τους επειδή είναι μια νέα κυβέρνηση. Απλά επανεξετάζουν κάθε φάκελο και επανεξετάζουν επίσης και τον φάκελο της Συρίας. Καταλαβαίνουν ότι υπάρχει ανάγκη να γίνει μια αλλαγή στην πολιτική των κυρώσεων, διότι αυτή θεσπίστηκε για ένα διαφορετικό καθεστώς και με διαφορετική εκτίμηση της απειλής. Τώρα έχουμε μια νέα Συρία. Νομίζω ότι ότι η νέα Συρία απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση. Έτσι, ως φίλοι και σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, νομίζω ότι δίνουμε τις καλύτερες συμβουλές μας».
Σκληρή στάση κατά του Ισραήλ
Η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, έχει ανεβάσει τους τόνους απέναντι στο Ισραήλ μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα από το 2023. Η Άγκυρα έχει κατηγορήσει το Τελ Αβίβ για γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων, έχει ζητήσει να συμμετάσχει σε υπόθεση κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο, και έχει διακόψει κάθε εμπορική συναλλαγή με το εβραϊκό κράτος. Το Ισραήλ από την πλευρά του απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες.
Η κλιμάκωση της έντασης έχει μεταφερθεί και στη Συρία, όπου οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίζονται από την άνοδο της νέας κυβέρνησης στη Δαμασκό. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι δεν θα επιτρέψει την εγκατάσταση εχθρικών δυνάμεων στη χώρα.
Υποστήριξη στην ειρηνευτική πρωτοβουλία για Ουκρανία
Παράλληλα, ο Φιντάν εξέφρασε τη στήριξη της Τουρκίας στην αμερικανική πρωτοβουλία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αν και τόνισε πως οι δύο πλευρές απέχουν ακόμη «αρκετά» από μια ρεαλιστική συμφωνία.
«Θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε πρόταση», ανέφερε, προσθέτοντας όμως ότι «ακόμη και μια δύσκολη συνθήκη είναι πιο λογική από τη συνέχιση της αιματοχυσίας».
Ο Τούρκος ΥΠΕΞ αναγνώρισε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει πλέον θέσει σε προτεραιότητα τον τερματισμό της σύρραξης, γεγονός που —σύμφωνα με τον ίδιο— αυξάνει την πίεση για εξεύρεση λύσης. Υπογράμμισε, πάντως, ότι χωρίς την αμερικανική συμμετοχή, η Ευρώπη δεν μπορεί να προσφέρει επαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία. «Απαιτείται ένας ισχυρός αποτρεπτικός παράγοντας για να μην επαναληφθούν οι συγκρούσεις», σημείωσε.
Ο ρόλος της Τουρκίας ως μεσολαβητή
Η Τουρκία, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, έχει διατηρήσει διαύλους επικοινωνίας τόσο με το Κίεβο όσο και με τη Μόσχα από το ξέσπασμα του πολέμου το 2022. Έχει στηρίξει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και έχει προσφέρει στρατιωτική βοήθεια, ενώ ταυτόχρονα έχει αποφύγει να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Ο Φιντάν επανέλαβε την πρόταση της Τουρκίας να αναλάβει ρόλο εγγυήτριας δύναμης σε μια ενδεχόμενη συμφωνία και δήλωσε ότι η Άγκυρα είναι πρόθυμη να φιλοξενήσει νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών, όπως είχε συμβεί το 2022.
«Πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι όλες οι πλευρές, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, θα τηρήσουν οποιαδήποτε τελική συμφωνία», τόνισε.
Η συζήτηση για τον τερματισμό του πολέμου ενισχύει τον γεωπολιτικό ρόλο της Τουρκίας, η οποία φαίνεται διατεθειμένη να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες οποιασδήποτε τέτοιας αποστολής παραμένουν ακόμη ασαφείς.
Ο Χακάν Φινάν αναφέρθηκε επίσης και στις κυρώσεις CAATSA και την αποβολή της χώρας του από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35, ως αντίδραση για την απόκτηση των ρωσικών αμυντικών συστημάτων S-400, υποστηρίζοντας ότι «είναι κάτι που δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί μεταξύ δύο μεγάλων συμμάχων του ΝΑΤΟ, δηλαδή τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία». Χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή μία ιστορική ανωμαλία. «Νομίζω ότι πρέπει να διορθωθεί. Αυτό είναι που προσπαθούμε να κάνουμε με τη νέα κυβέρνηση» σημείωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών
