• Αναζήτηση
  • Το μεγάλο ξεκαθάρισμα της σαουδαραβικής ελίτ

    Με σαρωτικές εκκαθαρίσεις στα υψηλότερα κλιμάκια της πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής εξουσίας, ο νεαρός πρίγκιπας - διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν εδραιώνει τη θέση του στην ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας.

    Με σαρωτικές εκκαθαρίσεις στα υψηλότερα κλιμάκια της πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής εξουσίας, ο νεαρός πρίγκιπας – διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν εδραιώνει τη θέση του στην ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας.
     
    Από πολιτικής απόψεως, πιο σημαντική θεωρείται η απομάκρυνση του πρίγκιπα Μιτέμπ μπιν Αμπντάλα από τη θέση του διοικητή της Εθνικής Φρουράς, μίας από τις λίγες εναπομείνασες αυτόνομες πηγές ισχύος στο βασίλειο. Ακολουθήθηκε γρήγορα από την κράτηση τουλάχιστον 11 μελών της κυρίαρχης οικογένειας και δεκάδων άλλων, κυβερνητικών υπουργών και βασικών παραγόντων στην επιχειρηματική κοινότητα.
     
    Με πρόσχημα μια εκτεταμένη εκστρατεία πάταξης της διαφθοράς, η μεγάλη εκκαθάριση είναι η τελευταία σε μια σειρά τολμηρών κινήσεων του πανίσχυρου διαδόχου: τουλάχιστον 500 πρώην υπουργοί, μεγαλοεπιχειρηματίες και μέλη της βασιλικής οικογένειας έχουν συλληφθεί και κρατούνται σε μια τεράστια αίθουσα χορού του πολυτελούς ξενοδοχείου Ritz-Carlton, στο κέντρο του Ριάντ.
     
    Ο κατάλογος των διωχθέντων θυμίζει «who is who» της σαουδαραβικής ελίτ. Περιλαμβάνει δύο γιους του μακαρίτη βασιλιά Αμπντάλα (τους πρίγκιπα Μιτέμπ και πρίγκιπα Τούρκι) και τον πρίγκιπα Αλουαλίντ μπιν Ταλάλ, δισεκατομμυριούχο μεγαλοεπενδυτή στο Twitter, στην Apple, στη Citigroup, στη News Corp και σε δεκάδες άλλες παγκόσμιες επιχειρήσεις, οι οποίες κλονίστηκαν από την είδηση της σύλληψής του.
     
    Απομακρύνθηκαν επίσης ο Σαλέχ Κάμελ, έτερος δισεκατομμυριούχος, επικεφαλής ενός από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους στη Μέση Ανατολή, ο Αντέλ Φακίεχ, υπουργός Οικονομίας και Σχεδιασμού που συμμετείχε ενεργά στις προπαρασκευαστικές εργασίες για το φιλόδοξο σχέδιο οικονομικού μετασχηματισμού «Vision 2030», και ο Ιμπραήμ αλ Ασάφ, ο οποίος υπηρέτησε επί 20 χρόνια ως υπουργός Οικονομικών του βασιλείου.
     
    Θύματα έπεσαν επίσης ο Αμρ αλ Νταμπάγκ, ο οποίος ως κυβερνήτης της Γενικής Υπηρεσίας Επενδύσεων της Σαουδικής Αραβίας οδήγησε σε αύξηση των ξένων επενδύσεων στη χώρα, ο Ουαλίντ αλ Ιμπραχίμ, επικεφαλής της αυτοκρατορίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης MBC και γαμπρός του βασιλιά Φαχντ, και ο Μπακρ μπιν Λάντεν, πρόεδρος του ομίλου BinLadin και μεγαλύτερος ετεροθαλής αδελφός του δολοφονημένου ηγέτη της Αλ Κάιντα, Οσάμα μπιν Λάντεν.

    Αγώνας για εξουσία

    Οι εκκαθαρίσεις δεν συνδέονται τόσο με τη διαφθορά όσο με τον αγώνα για εξουσία. Μία από τις πρώτες κινήσεις που έκανε ως διάδοχος ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (γνωστός και ως MSB) ήταν να μεταφέρει όλες τις υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας μακριά από το υπουργείο Εσωτερικών, σε μια νεοσυσταθείσα Προεδρία Κρατικής Ασφαλείας, η οποία αναφέρεται απευθείας στον ίδιο και στον πατέρα του, τον βασιλιά Σαλμάν.
    Ετσι κατήργησε τη μία από τις δύο δομές ασφαλείας που μαζί με το υπουργείο Αμυνας (επικεφαλής του οποίου είναι ο ίδιος ο MSB από το 2015) ήταν η κύρια δύναμη εσωτερικής καταστολής στη Σαουδική Αραβία. Η άλλη ήταν η Εθνική Φρουρά, που ελεγχόταν από το 1962 από τον πρίγκιπα (αργότερα βασιλιά) Αμπντάλα και από το 2011 από τον γιο του Μιτέμπ. Τώρα ο 32χρονος διάδοχος ενοποιεί, για πρώτη φορά, τις στρατιωτικές δομές και τις δυνάμεις εσωτερικής ασφαλείας με στόχο να εδραιώσει περαιτέρω την εξουσία του.
    Στην εξωτερική πολιτική, ο μόλις 32 ετών Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν θεωρείται «γεράκι»: συντηρεί μια πολεμική ατμόσφαιρα στις σχέσεις με το Ιράν, ενισχύοντας τους φόβους για κίνδυνο στρατιωτικής σύρραξης ανάμεσα στους δύο βασικούς ανταγωνιστές στην περιοχή του Κόλπου.
    Ο πρίγκιπας κατηγορεί με σκληρή γλώσσα το Ιράν ότι προμηθεύει λαθραία με πυραύλους την πολιτοφυλακή των σιιτών Χούθι, στη γειτονική Υεμένη, μετά την εκτόξευση πυραύλου από το έδαφος της Υεμένης με κατεύθυνση τη Σαουδική Αραβία. Ο πύραυλος καταστράφηκε από την αεράμυνα του βασιλείου, χωρίς να υπάρξουν θύματα, κοντά στο αεροδρόμιο του Ριάντ. Σε αντίποινα, η Σαουδική Αραβία απέκλεισε από ξηράς, θαλάσσης και αέρος την Υεμένη, εντείνοντας την ανθρωπιστική κρίση στην πάμφτωχη χώρα, που υφίσταται τις φρικτές συνέπειες του εμφύλιου πολέμου και της ξένης επέμβασης.

    O πρίγκιπας της Ελούντας

    Πάνε οι μέρες που πόζαρε, αμέριμνος και ηλιοκαμένος, πάνω στο υπερπολυτελές γιοτ του στα ανοιχτά της Ελούντας. Μεγαλοεπενδυτής – κροίσος, με φήμη πλέι μπόι, ο πρίγκιπας Αλουαλίντ μπιν Ταλάλ, ανιψιός του βασιλιά Σαλμάν, είναι ο πιο γνωστός από τους δεκάδες πάμπλουτους συλληφθέντες. Με περιουσία που ξεπερνά τα 19 δισ. δολάρια, είναι ο 50ός πιο πλούσιος άνθρωπος στον πλανήτη, ενώ έχει πραγματοποιήσει αρκετές επισκέψεις στην Ελλάδα, εξετάζοντας επενδύσεις στον τουριστικό τομέα, κυρίως στην Κρήτη.
    Ο 62χρονος εμφανιζόταν συχνά στα δυτικά ΜΜΕ και μόλις τον περασμένο μήνα έδωσε συνέντευξη όπου αναφέρθηκε στα σχέδια για τη δημόσια προσφορά μετοχών του πετρελαϊκού κολοσσού Aramco. Εκτός από τη Citigroup, διαθέτει σημαντικά μερίδια στο Twitter, στη διαδικτυακή εταιρεία ταξί Lyft και στην Time Warner.
    Ο Αλουαλίντ έχει εμπλακεί και σε δημόσια αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ. Ως μέλος ομάδας επενδυτών, απέκτησε τον έλεγχο του ξενοδοχείου Plaza της Νέας Υόρκης μέσω εξαγοράς μετοχών από τον Τραμπ. Αλλά σε μήνυμά του στο Twitter, το 2015, ο πρίγκιπας αποκάλεσε τον Τραμπ «ντροπή όχι μόνο για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, αλλά για όλη την Αμερική», καλώντας τον να μη βάλει υποψηφιότητα για την προεδρία. Ο Τραμπ απάντησε χαρακτηρίζοντας τον Σαουδάραβα «βλάκα» που θέλει να ελέγξει «τους πολιτικούς μας με τα λεφτά του μπαμπάκα».

    Αποκρατικο-ποιήσεις – μαμούθ 200 δισ. δολαρίων

    Σαουδική Αραβία, το μεγάλο ξεπούλημα. Σχέδιο αποκρατικοποιήσεων – μαμούθ 200 δισ. δολαρίων έχει βάλει μπροστά ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, με στόχο την απεξάρτηση της οικονομίας από το πετρέλαιο.

    Ενας τεράστιος οικονομικός μετασχηματισμός σχεδιάζεται για το βασίλειο της ερήμου, με ιδιωτικοποίηση κρατικής περιουσίας σε κλίμακα που υπερβαίνει κατά πολύ τη «φιλελεύθερη επανάσταση» της Μάργκαρετ Θάτσερ στη Βρετανία της δεκαετίας του 1980 και την εκποίηση των σοβιετικών περιουσιακών στοιχείων τη δεκαετία του ’90. Προς πώληση είναι σχεδόν όλοι οι τομείς της οικονομικής ζωής: πετρέλαιο, ηλεκτρική ενέργεια, νερό, μεταφορές, λιανικό εμπόριο, σχολεία, υγειονομική περίθαλψη, ακόμη και οι ποδοσφαιρικές ομάδες.
    Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων είναι το κεντρικό τμήμα του σχεδίου οικονομικής μεταμόρφωσης που προβλέπεται στη λεγόμενη στρατηγική «Οραμα 2030». Με το πετρέλαιο να έχει κολλήσει γύρω στα 50 δολάρια το βαρέλι, οι προϋπολογισμοί της Σαουδικής Αραβίας είναι στον αέρα και τα ελλείμματα διευρύνονται. Αν όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, σε 10 χρόνια το βασίλειο «θα είναι οικονομικά σταθερό, με μια πιο δυναμική οικονομία και κοινωνία, λιγότερη εξάρτηση από το πετρέλαιο και τις κρατικές δαπάνες και με έναν ακμάζοντα ιδιωτικό τομέα» λέει ο MBS.
    Υπάρχει, βέβαια, ένα μεγάλο «αν» για μια οικονομία κολλημένη στη νοοτροπία της δεκαετίας του 1930, όταν ιδρύθηκε η χώρα υπό την αυστηρή ισλαμιστική ορθοδοξία του ουαχαμπιτισμού και του οίκου των Σαούντ.
    Στο επίκεντρο είναι η προγραμματισμένη αρχική δημόσια προσφορά (IPO) της SaudiAramco, του κρατικού πετρελαϊκού κολοσσού και πηγής όλου του πλούτου της χώρας. Αν προχωρήσει με την αποτίμηση των δύο τρισεκατομμυρίων δολαρίων που της αποδίδει ο MSB, θα αντλήσει 100 δισ. δολάρια στις παγκόσμιες αγορές. Πρόκειται για τεράστιο ποσό, τετραπλάσιο από τη μεγαλύτερη IPO μέχρι τώρα. Αλλά είναι μόνο το μισό της εκτιμώμενης αξίας του υπόλοιπου σχεδίου ιδιωτικοποιήσεων.
    Υπάρχουν ακόμα κάποια εμπόδια που πρέπει να ξεπεράσει ο MBS, καθώς ισχυροί Σαουδάραβες, και όχι μόνο ισλαμιστές φονταμενταλιστές, επικρίνουν το σχέδιο ιδιωτικοποιήσεων ως ντροπιαστικό ξεπούλημα της εθνικής περιουσίας στους ξένους. Iσως να ήταν και αυτό ένα από τα κίνητρα για τις συλλήψεις.

    ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

    Κόσμος
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση Extravagant σκηνικό… Η στάχτη από το πούρο έπεσε ξαφνικά πάνω στο βαρύτιμο χαλί του 18ου αιώνα. Δίπλα ακριβώς στον πίνακα του... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk