Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Τ ο «Στη Σκιά των τεσσάρων γιγάντων», η πρώτη ταινία της ΜGΜ που γυρίστηκε σε technicolor, vistavision, widescreen και η μοναδική συνεργασία του Αλφρεντ Χίτσκοκ με αυτό το στούντιο, είναι η πιο ευφάνταστη, η πιο γοργή, η πιο τρελή, η πιο αστεία, η πιο ψυχαγωγική ταινία του αλλά και μια από τις γλαφυρότερες περιπέτειες του κινηματογράφου εν γένει. Ο Χίτσκοκ, ο οποίος ανέκαθεν ενδιαφερόταν για την κινηματογραφική καταδίωξη (αρκεί να θυμηθούμε τα «39 σκαλοπάτια» ή τον «Ανθρωπο που γνώριζε πολλά»), εδώ ξεπερνά τον εαυτό του. Ο ίδιος είχε παραδεχθεί ότι θεωρούσε την ταινία καταδίωξης σπουδαία κινηματογραφική άσκηση όχι μόνο επειδή ως είδος επιτρέπει πολλή κίνηση αλλά κυρίως επειδή επιτάσσει ποικίλες αλλαγές φυσικών σκηνικών. Οντως στη «Σκιά» η δράση δεν σταματά ποτέ και ο κίνδυνος για τον Κάρι Γκραντ παραμονεύει- κυριολεκτικά- σε κάθε πλάνο. Η πλοκή, συνοπτικά: από κάποιο λάθος, ένας φιλήσυχος διαφημιστής κατηγορείται για φόνο και μπαίνει στο στόχαστρο σκοτεινών κυκλωμάτων της διεθνούς κατασκοπείας. Η απόδειξη της αθωότητάς του δεν θα είναι καθόλου εύκολη υπόθεση…
«Το θέμα της καταδίωξης μού δίνει την ευκαιρία να αναπτύξω ιδέες πρωτότυπες και την ίδια ώρα με αναγκάζει να επιβάλω στον εαυτό μου αυστηρούς κανόνες δόμησης» είχε δηλώσει ο μετρ. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό το ότι ο Χίτσκοκ δεν ήθελε καν η ταινία να τελειώσει εκεί όπου τελείωσε. Εβαλε φρένο στις ορέξεις του, όμως, γιατί δεν γινόταν αλλιώς. Σε συνέντευξή του είχε αποκαλύψει ότι οι περιπέτειες του Γκραντ και της Εύα Μαρί Σεντ συνεχίζονταν στη… Σιβηρία, όπου η κοπέλα έπεφτε θύμα απαγωγής και ο Γκραντ την έσωζε στην «πιο θεαματική σκηνή σωτηρίας που θα βλέπατε ποτέ». Υπήρξαν πολλές τέτοιες σκηνές τις οποίες ο Χίτσκοκ θα συμπεριελάμβανε αν ο προϋπολογισμός της «Σκιάς» τού το επέτρεπε. Για παράδειγμα είχε αναφέρει ότι ήθελε να γυρίσει μια σκηνή σύμφωνα με την οποία δύο άντρες προχωρούσαν ο ένας προς το μέρος του άλλου πάνω σε μια επιφάνεια πάγου. «Τι επρόκειτο να γίνει;Μακάρι να ΄ξερα.Κάτι θα βρίσκαμε.Ο πάγος σπάζει και ο ένας πέφτει μέσα στο νερό.΄Η ένα χέρι να βγαίνει από τον πάγο…Δεν ξέρω. Κάτι. Τώρα το γιατί ήταν εκεί το χέρι,αυτό πρέπει να το σκεφτείς αργότερα,αφού έχεις αφήσει την τρέλα σου να σε παρασύρει…Πρώτα σοκάρεις το κοινό και μετά δίνεις εξηγήσεις.Αυτή είναι η δύναμη της τεχνικής του κινηματογράφου». Η ελευθερία που ένιωθε γυρίζοντας αυτήν την ταινία ήταν πρωτόγνωρη – δεν την πίστευε ούτε ο ίδιος.
Το σενάριο της ταινίας είχε γράψει ένας από τους μόνιμους συνεργάτες του Χίτσκοκ, ο Ερνεστ Λίμαν. Οι δυο τους είχαν μόλις εγκαταλείψει το σχέδιο της ταινίας «Τhe wreck of Μary Deare» επειδή ο Χίτσκοκ το βαρέθηκε ύστερα από έναν μήνα δουλειάς. Τον είχε στοιχειώσει η ιδέα ότι κάποιος καταδιώκεται στο όρος Ράσμορ όπου υπάρχουν οι προτομές τεσσάρων προέδρων των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ίδιος αργότερα είπε ότι η ιδέα του καθημερινού μπίζνεσμαν ο οποίος κατηγορείται αδίκως για κατασκοπεία δεν ήταν δική του αλλά ενός δημοσιογράφου. Αυτό ήταν το σημείο εκκίνησης της «Σκιάς», αν και ο «Χιτς» δεν έμεινε απολύτως ικανοποιημένος από το σενάριο του Λίμαν, γι΄ αυτό και το ξανάγραψε ο ίδιος… προφορικά. Με άλλα λόγια περιέγραφε τις σκηνές που του έρχονταν στο μυαλό και ο Λίμαν τις κατέγραφε στη γραφομηχανή. Ο τρελός αυτός χορός προφορικού λόγου διήρκεσε μήνες, ενώ στη διάρκεια των γυρισμάτων πολλά έμελλε να αλλάξουν.
Πολλοί αναρωτιούνται για τον πρωτότυπο ξένο τίτλο της ταινίας «Νorth by Νorthwest»: βoρειότερα των βορειοδυτικών. Πρόκειται για «δάνειο» από τον Γουίλιαμ Σαίξπηρ. Η ρήση υπάρχει στη δεύτερη σκηνή της δεύτερης πράξης του «Αμλετ» όταν ο δανός πρίγκιπας απευθύνεται στον Ρόζενκραντς και στον Γκίλντενστερν λέγοντας: «Ι am but mad north-northwest.When the wind is southerly Ι know a hawk from a handsaw » ( «εγώ είμαι τρελός μόνο όταν είναι ο αγέρας βόρειος- βορειοδυτικός· όταν φυσά νοτιάς είμαι ξεφτέρι », μετάφραση Απόστολου Δοξιάδη ). Για τον Χίτσκοκ ούτε ο Αμλετ ούτε ο ίδιος ήταν τρελοί, έστω και αν υπάρχουν ψήγματα κινηματογραφικής παράνοιας στη «Σκιά», όπως η κλασική σκηνή με το αεροπλάνο που καταδιώκει τον Γκραντ στην έρημο. Το όπλο του μετρ όμως ήταν το χιούμορ και σε αυτή την ταινία ο Γκραντ τον βοηθά, παρωδώντας τον ίδιο του τον εαυτό. Οταν απευθύνεται στη Σεντ λέγοντας ότι «οι γυναίκες μου με χώρισαν γιατί πίστευαν πως κάνω βαρετή ζωή», στην πραγματικότητα δεν αναφέρεται στον Ρότζερ Θόρνχιλ, τον ήρωά του, αλλά στον ίδιο του τον εαυτό. Οσο για τους «συμβολισμούς» της ταινίας τους οποίους οι γάλλοι κριτικοί και θεωρητικοί αναζητούσαν με το μικροσκόπιο, ο Χίτσκοκ τους είχε απορρίψει όλους. Εκτός από έναν. «Δεν υπάρχουν συμβολισμοί στη “Σκιά των τεσσάρων γιγάντων”» είχε δηλώσει στα «Cahiers du Cinema» την εποχή της ταινίας. «Α,ναι,εκτός από όταν βλέπουμε το τρένο να μπαίνει στο τούνελ μετά την ερωτική σκηνή ανάμεσα στον Γκραντ και στη Σεντ.Είναι ένα φαλλικό σύμβολοαλλά μην το πείτε σε κανέναν…».
