εξαφάνιση

Οι πλησιέστεροι συγγενείς του ανθρώπου κινδυνεύουν: Περίπου το 60% των πρωτευόντων σε όλο τον κόσμο, συνολικά πάνω από 500 είδη πιθήκων, μαϊμούδων και λεμούριων, απειλούνται σήμερα με εξαφάνιση, ενώ το 75% παρουσιάζει ανησυχητική συρρίκνωση πληθυσμών.

Εμφανίστηκε πριν από περίπου 25 εκ. έτη και ήταν ο… Τ.rex των θαλασσών. Ο τρομερός μεγαλόδοντας, ένας σούπερ καρχαρίας με μήκος 18 μέτρα και δόντια 18 εκατοστών το καθένα, προκαλούσε όπως είναι ευνόητο τρόμο κάθε φορά που εμφανιζόταν. Νέα μελέτη αναφέρει ότι ο μεγαλόδοντας εξαφανίστηκε επειδή τα είδη με τα οποία τρεφόταν εξαφανίστηκαν και αυτός δεν κατάφερε να αλλάξει διατροφική συνήθεια.

Αλλο ένα είδος βρίσκεται πλέον σε κίνδυνο εξαφάνισης εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας. Πρόκειται για τους γατόπαρδους (τα τσιτάχ), τα πιο γρήγορα και ευέλικτα ζώα στον πλανήτη αφού όταν κυνηγούν τα θηράματα τους μπορούν να αναπτύσσουν ταχύτητες που φτάνουν τα 120 χλμ/ώρα και παράλληλα έχουν την ικανότητα να αλλάζουν άμεσα κατεύθυνση την ώρα που τρέχουν.

Ομάδα ερευνητών στις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι ο πληθυσμός των πολικών αρκούδων θα μειωθεί σε ποσοστό 30% τις προσεχείς δεκαετίες εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών. Ταυτόχρονα η Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης στην τελευταία της έκθεση για τα είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση σημειώνουν τον άμεσο κίνδυνο στον οποίο βρίσκονται οι καμηλοπαρδάλεις εξέλιξη που προκάλεσε αίσθηση αφού μέχρι σήμερα δεν υπάρξει ευρήματα που να υποδεικνύουν το πρόβλημα.

Σχετικά λίγοι γνωρίζουν ότι η Μεσόγειος φιλοξενεί εμβληματικά είδη καρχαριών, όπως λευκούς, γαλάζιους και σφυροκέφαλους. Αυτά τα μεγαλόσωμα ψάρια είναι τα πλέον απειλούμενα από τα δεκάδες είδη καρχαριών και σαλαχιών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο εξαφάνισης στη Μεσόγειο.

Περίπου 350 χρόνια από την τελευταία φορά που το ντόντο εθεάθη ζωντανό, ένας εξαιρετικά σπάνιος και σχεδόν πλήρης σκελετός του πτηνού πουλήθηκε σε δημοπρασία για 346.300 λίρες, περίπου 403.000 ευρώ.

Οι πληθυσμοί των άγριων ζώων στον κόσμο εμφανίζουν μείωση 58% από το 1970 μέχρι σήμερα, σύμφωνα με νέα έκθεση της Ζωολογικής Εταιρείας του Λονδίνου και του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF). Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για την μεγαλύτερη μαζική εξαφάνιση ειδών μετά από εκείνη που συνέβη πριν από 60 εκ. έτη στην οποία εξαφανίστηκαν και οι δεινόσαυροι.

Ο πληθυσμός ελεφάντων στην Αφρική μειώθηκε την τελευταία δεκαετία κατά 111.000 άτομα, και βρίσκεται πλέον σε επίπεδα που ίσως δεν επιτρέπουν την επιβίωση του είδους μακροπρόθεσμα, προειδοποιεί ο οργανισμός που εκδίδει την Κόκκινη Λίστα των απειλούμενων ειδών.

Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, αλλά τελικά τα ψάρια και τα άλλα θαλάσσια είδη μεγαλύτερου μεγέθους είναι αυτά που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εξαφάνισης σε σχέση με τα μικρότερα, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Η μελέτη επιρρίπτει την ευθύνη - πού αλλού - στους ανθρώπους, που συστηματικά επιλέγουν να ψαρέψουν τα μεγαλύτερα ψάρια για να φάνε.

Το ένα δέκατο των εκτάσεων έρημης και άγριας φύσης στη Γη έχει χαθεί κατά την τελευταία εικοσαετία, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις επιστημόνων, οι οποίοι προειδοποιούν ότι σταδιακά η άγρια φύση χάνεται ανεπιστρεπτί και σε λιγότερα από 100 χρόνια δεν θα υπάρχει πια σχεδόν καθόλου.

Σε μερικά χρόνια μπορεί να μην έχει μείνει δείγμα ελέφαντα στην αφρικανική σαβάνα, καθώς ο πληθυσμός τους μειώνεται με ετήσιο ρυθμό 8%. Μεταξύ 2007-2014 ο αριθμός τους στην Αφρική υποχώρησε κατά 30% περίπου ή κατά 144.000 ελέφαντες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Μεγάλης Απογραφής Ελεφάντων, που πραγματοποίησαν επιστήμονες σε συνεργασία με την οργάνωση «Ελέφαντες Χωρίς Σύνορα» (EWB).

Μία ακόμη επιστημονική έρευνα ενισχύει το σενάριο του διπλού πλήγματος, που οδήγησε στην εξαφάνιση των δεινοσαύρων πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια. Πριν την πτώση του μεγάλου αστεροειδούς στο Τσικξουλούμπ του σημερινού Μεξικού, είχαν προηγηθεί ισχυρές εκρήξεις ηφαιστείων, που εκτόξευσαν τεράστιες ποσότητες σκόνης και αερίων (διοξειδίου του άνθρακα κ.α.), με συνέπεια να προκληθεί παρατεταμένη κλιματική αλλαγή, η οποία έκανε δύσκολη τη ζωή των δεινοσαύρων - ώσπου ήλθε και ο διαστημικός βράχος για να τους αποτελειώσει.

Συνέβη μια ωραία πρωία του Μεσοζωικού αιώνα, πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια. Όλα ήταν ήσυχα στην περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα η χερσόνησος Γιουκατάν του Μεξικού, με δεινόσαυρους και υπερμεγέθη έντομα να περιφέρονται στα κωνοφόρα δάση και τους βαλτότοπους του Τσιξουλούμπ. Μερικά δευτερόλεπτα αργότερα, όλα είχαν καταστραφεί.

Λόγω της διάβρωσης των ακτών από την άνοδο της στάθμης του ωκεανού, πέντε νησιά στο σύμπλεγμα του Σολομώντα εξαφανίστηκαν κάτω από το νερό της τελευταίες δεκαετίες, δείχνει μελέτη που βασίστηκε σε αεροφωτογραφίες και δορυφορικά δεδομένα.

Η κρατούσα θεωρία αναφέρει ότι πριν από 66 εκ. έτη έπεσε στο Μεξικό ένας μεγάλος αστεροειδής ο οποίος προκάλεσε αλυσιδωτές επιπτώσεις στον πλανήτη οι οποίες οδήγησαν τελικά στην εξαφάνιση των δεινοσαύρων. Κάποιοι ερευνητές τα τελευταία χρόνια έχουν υποστηρίξει ότι η διαδικασία της εξαφάνισης των δεινοσαύρων είχε ξεκινήσει πολύ πριν την έλευση του μεγάλου αστεροειδή. Ομάδα επιστημόνων στη Βρετανία πραγματοποίησε μια νέα μελέτη η οποία στηρίζει την άποψη ότι οι δεινόσαυροι εξαφανίζονταν και ο αστεροειδής απλά επιτάχυνε αυτή την διαδικασία.

Ο «'Ανθρωπος της Ινδονησίας» (Homo floresiensis), πιο γνωστός ως «Χόμπιτ» λόγω του μικρού ύψους του, που έφθανε περίπου το ένα μέτρο, εξαφανίσθηκε πριν από περίπου 50.000 χρόνια, σύμφωνα με νέες επιστημονικές εκτιμήσεις, και όχι πριν από 11.000 έως 13.000 χρόνια, όπως ήταν η έως τώρα κυρίαρχη άποψη. Η εξαφάνισή του δεν αποκλείεται μάλιστα να οφείλεται σε πιέσεις που δέχθηκε από τους ανθρώπους που έφτασαν στις περιοχές που ζούσε.

Μια υπερθέρμανση του πλανήτη που σημειώθηκε κατά την προϊστορική εποχή οδήγησε στον αφανισμό του ιχθυόσαυρου, ενός θαλάσσιου ερπετού που έμοιαζε πολύ με τα δελφίνια και εξαφανίστηκε από τους ωκεανούς δεκάδες εκατομμύρια χρόνια πριν χαθούν από την επιφάνεια του πλανήτη οι δεινόσαυροι.

Για πολλά χρόνια η ύπαρξη ενός πολύ μεγάλου πιθήκου, μεγαλύτερου από τους γορίλες, ήταν αντικείμενο μυθολογικής και… κινηματογραφικής προσέγγισης. Ομως κάποιες σιαγόνες και αρκετά δόντια που εντοπίστηκαν από τα μέσα του 20ου αιώνα και μετά οδήγησαν τους επιστήμονες στην διαπίστωση ότι στο μακρινό παρελθόν ζούσαν πίθηκοι που είχαν ύψος 2-3 μέτρα! Ονομάστηκαν Γιγαντοπίθηκοι και μια νέα μελέτη αποκαλύπτει τώρα την αιτία που δεν υπάρχουν πια.

Μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη δημοσιεύουν στην επιθεώρηση «PNAS» επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια (UCLA). Σύμφωνα με αυτή στη διάρκεια της Πλειστόκαινου Περιόδου που ξεκίνησε πριν από περίπου 2.5 εκ. έτη και ολοκληρώθηκε πριν από μόλις 11 χιλιάδες έτη η Γη κινδύνευε από οικολογική καταστροφή λόγω της μαζικής παρουσίας τεράστιων χορτοφάγων ζώων που ζούσαν στον πλανήτη όλη αυτή τη χρονική περίοδο.Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτά τα ζώα για να επιβιώσουν θα εξαφάνιζαν το μεγαλύτερο ποσοστό της χλωρίδας στον πλανήτη προκαλώντας όπως είναι επόμενο μαζικής κλίμακας οικολογική καταστροφή. Εκείνα που έστω και άθελα τους προστάτευσαν τελικά το παγκόσμιο οικοσύστημα ήταν διάφορα είδη σαρκοβόρων αιλουροειδών που διέθεταν χαυλιόδοντες.

Λόγω του παράνομου εμπορίου φυτών και άλλων παραγόντων όπως η δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων, ένα στα τρία είδη κάκτου κινδυνεύει σήμερα με εξαφάνιση, προειδοποιεί η οργάνωση που εκδίδει την επίσημη Κόκκινη Λίστα των Απειλούμενων Ειδών. Αυτό σημαίνει ότι οι κάκτοι ως ομάδα απειλούνται περισσότερο από τα θηλαστικά ή τα πτηνά.