Google Button Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Η Διεύθυνση Πληροφορικής και Κυβερνοχώρου του ΓΕΕΘΑ, η αλλιώς «Μονάδα 1864», αποτελεί πια ένα από τα καλύτερα, αν όχι το καλύτερα, φυλασσόμενο κτίριο στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Η σημασία που δίνεται στην ασφάλεια ήταν εξάλλου εμφανής ήδη από την ημέρα των εγκαινίων της νέας υποδομής, την περασμένη Τρίτη. Στον προαύλιο χώρο οι προσκεκλημένοι ήταν λίγοι και από αυτούς ελάχιστοι είχαν την ευκαιρία να δουν την εγκατάσταση στο εσωτερικό της, υπό την προϋπόθεση ότι θα άφηναν έξω από το κτίριο τα κινητά τους τηλέφωνα. Ανάμεσά τους ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο υπουργός Αμυνας Νίκος Δένδιας και ο δωρητής της κτιριακής υποδομής Θανάσης Λασκαρίδης.

Πιθανότατα αυτοί ήταν και οι τελευταίοι εξωτερικοί επισκέπτες. Η είσοδος στο 2.500 τ.μ. κτίριο απαιτεί βιομετρικά στοιχεία, ενώ πολλές από τις αίθουσες είναι αγνώστων λοιπών στοιχείων: το μόνο που έγινε γνωστό είναι πως η υποδομή φιλοξενεί κέντρο δεδομένων, χώρο γραφής κώδικα Η/Υ για προγραμματιστές, αποκλειστικούς υποσταθμούς ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής παροχή ηλεκτρισμού, καθώς και δομημένη καλωδίωση για προστασία.

Λαμβάνοντας, πάντως, ως σημείο αναφοράς αντίστοιχες εγκαταστάσεις του εξωτερικού, δεν θεωρείται απίθανο να υπάρχει και χώρος για ασφαλείς διασκέψεις, το λεγόμενο SCIF (Sensitive Compartmented Information Facility) το οποίο παρέχει προστασία από εξωτερικές παρεμβολές και ασφάλεια για οτιδήποτε διαμηνύεται στο εσωτερικό του.

Η νέα δομή εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων με ορίζοντα το 2030. Οπως τόνισαν ανώτατες στρατιωτικές πηγές, «τα έργα αποκτούν πλέον “ονοματεπώνυμο” και μετρήσιμα αποτελέσματα. Δεν πρόκειται για αφηρημένες εξαγγελίες, αλλά για υποδομές, μονάδες, δυνατότητες και διαδικασίες που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το αμυντικό οικοσύστημα».

Στρατιωτική πηγή με γνώση των δυνατοτήτων της νέας μονάδας δήλωσε πως «στο εσωτερικό των νέων εγκαταστάσεων λειτουργεί και το πρώτο cyber security shop, ένας επιχειρησιακός κόμβος κυβερνοασφάλειας που θα συνδράμει και στην αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων κατά της χώρας και των κρίσιμων υποδομών της».

Η σημασία του είναι ιδιαίτερη, καθώς οι κυβερνοεπιθέσεις είναι πολλών ειδών και μπορούν να πλήξουν κρατικές υπηρεσίες, στρατιωτικά δίκτυα, λιμένες, ενεργειακές υποδομές, επικοινωνίες και βιομηχανικά συστήματα.

Η συνεργασία του ΥΠΕΘΑ με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, η οποία εδρεύει στο Μοσχάτο, «θα συνεχιστεί και στο μέλλον, διότι η απειλή είναι διαρκής» τόνισε η ίδια πηγή.

Το ζητούμενο για το υπουργείο Εθνικής Αμυνας είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλέγματος συλλογής, προστασίας, επεξεργασίας και επιχειρησιακής αξιοποίησης της πληροφορίας. Οπως ανακοίνωσε και ο κ. Δένδιας, στη Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων φοιτούν οι πρώτοι αξιωματικοί πληροφορικής, οι οποίοι και θα έχουν την ευκαιρία να εργαστούν στις εγκαταστάσεις αυτές.

Διατλαντικό cloud

Η ελληνική πρωτοβουλία δεν εξελίσσεται σε κενό. Αντιθέτως, συμπίπτει με μια ευρύτερη ευρωπαϊκή και νατοϊκή στροφή. Σε συνέντευξή του στο «Βήμα» ο αναπληρωτής βοηθός γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ για την Καινοτομία, τις Υβριδικές Απειλές και τον Κυβερνοχώρο Τζέιμς Απαθουράι εξηγεί πως το μεγάλο στοίχημα για τη Συμμαχία είναι η διασύνδεση δεδομένων, αισθητήρων, συστημάτων διοίκησης και εθνικών δυνατοτήτων.

Γίνεται πλέον λόγος για τη δημιουργία ενός «διατλαντικού cloud», τόσο σε μη διαβαθμισμένο όσο και σε διαβαθμισμένο επίπεδο, ώστε να επιτευχθεί αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων και ταχύτερη διεξαγωγή επιχειρήσεων.

Οπως αναφέρει ο κ. Απαθουράι, «πρόσφατα ήμουν μάρτυρας, έμμεσα, μιας μάχης μεταξύ κινέζων επιτιθέμενων στον κυβερνοχώρο και των αμυνόμενων ενός μεγάλου λιμανιού στην Ευρώπη όπου οι επιτιθέμενοι προσπαθούσαν να προκαλέσουν ζημιά στο λιμάνι και να αποτρέψουν τα πλοία από το να κινούνται μέσω αυτού. Αυτό είναι απλώς ένα παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί παντού, όλη την ώρα, ταυτόχρονα».

Σύμφωνα με τον κ. Απαθουράι, η κινεζική δραστηριότητα στον κυβερνοχώρο είναι μία από τις βασικές προκλήσεις για την Ευρώπη ενώ και η Ρωσία διεξάγει μια πολύπλευρη υβριδική εκστρατεία κατά της Ευρώπης που δεν περιορίζεται μόνο στις κυβερνοεπιθέσεις πια αλλά περιλαμβάνει και ransomware (είδος κακόβουλου λογισμικού που κλειδώνει ή κρυπτογραφεί τα αρχεία ενός υπολογιστή ή ενός δικτύου και στη συνέχεια οι δράστες ζητούν λύτρα για να τα ξεκλειδώσουν), εμφύτευση κακόβουλου λογισμικού σε βιομηχανικά συστήματα ελέγχου, δολιοφθορές, επιθέσεις σε υποθαλάσσιες υποδομές, πολιτική παρέμβαση και παραπληροφόρηση.

Νέα μορφή των πολέμων

Η Ελλάδα επικεντρώνεται τόσο στις στρατιωτικές χρήσεις της κυβερνοασφάλειας όσο και στις πολιτικές, καθώς η ασφάλεια λιμένων, καλωδίων, ενεργειακών δικτύων και στρατιωτικών επικοινωνιών συνδέεται άμεσα με την ικανότητα της χώρας να λειτουργεί ως αξιόπιστος κόμβος στην ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει η συνεχής απειλή εξ Ανατολής, η οποία και αποτελεί τη βασική προτεραιότητα του υπουργείου Εθνικής Αμυνας.

Οπως διαφαίνεται, η επόμενη φάση της στρατιωτικής ισχύος θα κριθεί στην ικανότητα ταχείας προσαρμογής, ειδικά στον κυβερνοχώρο και τις νέες τεχνολογίες. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή έχουν δείξει ότι τα drones, οι δορυφορικές εικόνες, οι κυβερνοεπιθέσεις, τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και η αυτοματοποιημένη ανάλυση δεδομένων μπορούν να μεταβάλουν γρήγορα την ισορροπία στο πεδίο.

Το κτίριο παραδόθηκε στις Ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις κατόπιν δωρεάς από το Κοινωφελές Ιδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης ύστερα από δεκαοκτώ μήνες συστηματικής δουλειάς. «Η δωρεά αυτή, στη μνήμη του Κωνσταντίνου Λασκαρίδη, πατέρα του ιδρυτή μας, Αθανασίου Λασκαρίδη, εκφράζει την πάγια αντίληψη του Ιδρύματος και της οικογένειας ότι η ευθύνη απέναντι στη χώρα αποδεικνύεται με έργα» είπε στο «Βήμα» η κυρία Εύη-Λαζού Λασκαρίδη, πρόεδρος του Ιδρύματος, ευχαριστώντας «όλους όσοι συνέβαλαν στην υλοποίησή της και ιδιαίτερα τις Ενοπλες Δυνάμεις για την άριστη συνεργασία».

Το κρίσιμο ερώτημα για την Αθήνα, κατά πολλούς, είναι αν το επόμενο βήμα θα είναι η θεσμική και επιχειρησιακή ενσωμάτωση της έννοιας της κυβερνοασφάλειας και στο ελληνικό ιδιωτικό αμυντικό οικοσύστημα, με δημιουργία υποδομών Κυβερνοασφάλειας, ασφαλών δικτύων, δυνατοτήτων ανάλυσης δεδομένων και εξειδικευμένου προσωπικού.

Οπως έχει πολλάκις αναφερθεί από την ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, η πραγματική πρόκληση είναι η σύνδεση αυτών των δυνατοτήτων με την αμυντική βιομηχανία, τα πανεπιστήμια, τις ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας και τις επιχειρησιακές ανάγκες των Επιτελείων.