Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Είναι διεθνώς παραδεκτό ότι τις τελευταίες τρεις δεκαετίες η αμοιβή της μισθωτής εργασίας σε σχέση με τους άλλους συντελεστές παραγωγής παρέμεινε βαριά υποτιμημένη.
Η εξέλιξη των αμοιβών, ειδικά στον δυτικό κόσμο, αποκλίνει σημαντικά των αποδόσεων του κεφαλαίου, οι οποίες έλαβαν μυθικές διαστάσεις, επηρεαζόμενες τόσο από τα πολλαπλά κύματα της παγκοσμιοποίησης όσο και από την πρωτοφανή σε εύρος και αξία τεχνολογική πρόοδο.
Ειδικά η ανάπτυξη πλήθους τεχνολογικών εφαρμογών όπως και η υιοθέτηση νέων, στηριγμένων επίσης στις νέες τεχνολογίες, προηγμένων σχημάτων διοίκησης και οργάνωσης των μεγάλων επιχειρήσεων επαύξησαν κατά τρόπο ιστορικά μοναδικό τα μερίδιά τους στην αξία των οικονομιών και τον πλούτο τους βεβαίως.
Αντιθέτως οι αμοιβές της εργασίας υστέρησαν σημαντικά, τα μερίδιά τους στο ΑΕΠ εμφανώς μειώθηκαν και η αγοραστική τους δύναμη υποχώρησε αισθητά επηρεαζόμενη ευθέως από τα διαδοχικά πληθωριστικά κύματα που συνόδευσαν την πανδημία και τους πολέμους οι οποίοι ακολούθησαν, διαταράσσοντας επί μακρόν τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Επιπλέον, σειρά ξεχωριστών παραγόντων, από τις ομογενοποιημένες, μονοδιάστατες, σχεδόν μονοδρομικές οικονομικές πολιτικές μέχρι την κατάρρευση των συνδικάτων μετά το τέλος του σοσιαλιστικού μπλοκ, την επικράτηση του μοντέλου των ανοιχτών και ελεύθερων αγορών διεθνώς και την υποχώρηση, στο όνομα της ανταγωνιστικότητας, των όποιων αναδιανεμητικών πολιτικών, επέδρασαν καταλυτικά στη διαμόρφωση των αμοιβής της μισθωτής εργασίας.
Ηταν τέτοια η πίεση που ακόμη και η αρχή της σύνδεσης των αμοιβών με την παραγωγικότητα, την οποία πολλές κυβερνήσεις υιοθέτησαν, αναιρέθηκε. Τώρα πλέον μπορούμε να μιλάμε για πλήρη αποσύνδεση των αμοιβών από την παραγωγικότητα.
Στην ελληνική περίπτωση οι εξελίξεις για τους μισθούς και τις αμοιβές των εργαζομένων ήταν ακόμη χειρότερες. Η πολυετής οικονομική κρίση και η μακρά διαδικασία εσωτερικής υποτίμησης απομείωσαν τις αμοιβές, συγκλόνισαν στην κυριολεξία τα νοικοκυριά της μισθωτής εργασίας και απομείωσαν κατά πρωτοφανή τρόπο την αγοραστική τους ικανότητα.
Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την εκδήλωση της διεθνούς χρηματοοικονομικής κρίσης του 2008, που μετεξελίχθηκε σε κρίση χρέους στην Ελλάδα, οι αμοιβές είναι περίπου στα ίδια επίπεδα με εκείνα που επικρατούσαν τότε.
Με τη διαφορά ότι η τρέχουσα αγοραστική δύναμη των ίδιων περίπου αμοιβών υπολείπεται σημαντικά εκείνων που προσφέρονταν πριν από περίπου είκοσι χρόνια. Οι όποιες προσαρμογές του κατώτατου μισθού και συνακόλουθα των μέσων αμοιβών εμφανώς δεν επαρκούν να σηκώσουν το βάρος της συσσωρευμένης ακρίβειας και του επιμένοντος πληθωρισμού.
Σήμερα ο κατώτατος μισθός έχει αναπροσαρμοστεί στα 920 ευρώ, ενώ το 2008 ήταν στα 794 ευρώ και υποχώρησε δραματικά το 2012 στη ζώνη των 550 ευρώ. Και οι μέσες αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα κινούνται φέτος στην περιοχή μεταξύ 1.450-1.500 ευρώ από περίπου 1.650 ευρώ που ήταν το 2008.
Για να μη μιλήσουμε για τις αμοιβές στον στενό δημόσιο τομέα, όπου οι μισθοί είναι δώδεκα αντί δεκατεσσάρων. Η εισοδηματική θέση, για παράδειγμα, των περίπου 200.000 εκπαιδευτικών είναι αποκαρδιωτική. Οι καθαρές αμοιβές των νεοδιόριστων δασκάλων και καθηγητών είναι κατώτερες των 1.000 ευρώ μηνιαίως. Και αυτό όταν συνήθως καλούνται να υπηρετήσουν μακριά από την οικία τους πληρώνοντας ενοίκια που απορροφούν μέχρι και το 50% των αποδοχών τους.
Αλλά δεν είναι μόνο η διαρκής συμπίεση των αμοιβών της μισθωτής εργασίας που καταδυναστεύει τους εργαζόμενους. Είναι και η φορολογική επιβάρυνση που έχει αυξηθεί στα χρόνια της κρίσης και μειώνεται με εξαιρετικά βραδείς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια.
Τα εισοδήματα των εργαζομένων βαρύνονται με υψηλότερους συντελεστές σε όλα σχεδόν τα κλιμάκια εισοδήματος και τα αφορολόγητα υπολείπονται εκείνων που ίσχυαν πριν από τη μεγάλη οικονομική κρίση.
Είναι τέτοια η κρίση των αμοιβών της μισθωτής εργασίας που και τους επιχειρηματίες προβληματίζει. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που αποδέχονται ότι η εργασία είναι υποτιμημένη και υπερφορολογημένη στην Ελλάδα.
Δεν είναι τυχαίο ότι εσχάτως οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι συστημικές τράπεζες τείνουν να υιοθετήσουν πιο γαλαντόμες πολιτικές αμοιβών. Τις προηγούμενες μέρες η διοίκηση της Alpha Bank ανακοίνωσε ότι οι μεικτές αποδοχές των νεοδιόριστων υπαλλήλων θα ανέρχονται στα 1.600 ευρώ. Και η Πειραιώς επίσης προτίθεται να ανεβάσει τις κατώτατες αμοιβές των νεοδιόριστων στα 1.700 ευρώ από την αρχή του 2027.
