Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο θεοφιλέστατος επίσκοπος Κατάνγκας, κ. Κοσμάς Θασίτης, έχει αφιερώσει τη ζωή του στην ιεραποστολή στο Κολουέζι, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Το Κολουέζι ήταν μία ακμάζουσα ελληνική παροικία, με πλούσιο υπέδαφος σε ορυκτό πλούτο, ουράνιο, χαλκό και άλλα πολύτιμα μέταλλα. Στον πρώην χώρο της ελληνικής κοινότητας, αναπτύχθηκε ιεραποστολή που ανήκει στην Ιερά Μητρόπολη Γρηγορίου του Αγίου Ορους. Ο ίδιος μάς διηγείται την πορεία του, το ιεραποστολικό έργο του και διάφορα περιστατικά που σημάδεψαν τη διαδρομή του.
Πόσα χρόνια είστε εδώ, πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με την ιεραποστολή και τι σας οδήγησε προς αυτή;
«Βρίσκομαι εδώ περίπου επτά χρόνια. Με την ιεραποστολή ξεκίνησα να ασχολούμαι από μικρό παιδί, από την ηλικία των δέκα ετών, βλέποντας στην τηλεόραση τότε – δεκαετία του ’80 – τα μεγάλα προβλήματα της Αιθιοπίας, τη λειψυδρία και την πείνα. Ετσι, μέσα από την τηλεόραση και από τα ντοκιμαντέρ – τότε δεν είχαμε ούτε Facebook ούτε άλλες ψηφιακές εφαρμογές – άρχισα να βλέπω αυτούς τους ανθρώπους και σιγά σιγά μού γεννήθηκε η επιθυμία να πάω κι εγώ κάποια στιγμή, όταν μεγαλώσω, να βοηθήσω τα παιδιά της Αφρικής. Σταθμός υπήρξε ο θάνατος του πατέρα Κοσμά, του μακαριστού Γρηγοριάτη, που σκοτώθηκε στο Κολουέζι το 1989. Αυτό το γεγονός συνετέλεσε στην αύξηση της ιεραποστολικής δράσης στην Ελλάδα και με το πέρασμα των χρόνων και στην ένταση της δικής μου επιθυμίας να βρεθώ στον τόπο αυτόν».
Ποια είναι η δράση της ιεραποστολής σήμερα;
«Στην ευρύτερη περιοχή της Κατάνγκα, που ανήκει και το Κολουέζι λειτουργούν 110 σχολεία της εκκλησίας μας με 35.000 μαθητές και 400 εκπαιδευτικούς. Κάθε μέρα στις σχολικές εγκαταστάσεις της Κατάνγκα έρχονται 2.500 μαθητές σε δύο βάρδιες. Μόνο στο δημοτικό σχολείο φοιτούν 725 παιδιά, ένα έργο που ξεκίνησε με την πολύτιμη συνδρομή του πατέρα Κοσμά και του σεβασμιότατου μητροπολίτου Μελετίου. Στο ορθόδοξο νοσοκομείο Αγίου Κοσμά και Δαμιανού προσφέρουν τις υπηρεσίες τους γιατροί, νοσηλευτές και βοηθοί που εξυπηρετούν πάνω από 2.000 ασθενείς κάθε μήνα. Με αυτό τον τρόπο ανακουφίζονται πολίτες που δεν έχουν τη δυνατότητα να εξυπηρετηθούν στα δημόσια νοσοκομεία που απαιτούν 50 δολάρια για την κάθε επίσκεψη. Σε 55 ναούς και 200 ενορίες 45.000 ιθαγενείς βαπτίστηκαν Χριστιανοί».
Πάτερ Κοσμά, τι σημαίνει για σας ο όρος ιεραποστολή;
«Ο όρος ιεραποστολή για μένα είναι μια ιερή αποστολή – το λέει και η λέξη – στην οποία προσπαθείς να βοηθήσεις τους ανθρώπους ώστε να γνωρίσουν την αλήθεια του Ευαγγελίου, να γνωρίσουν τον Χριστό και όχι να τους προσελκύσεις, προσπαθείς να τους δείξεις τον δρόμο. Μέσα από αυτόν τον δρόμο που θα ακολουθήσουν και αυτοί, θα βοηθήσουν όχι μόνο άλλους ανθρώπους, αλλά θα βοηθήσουν κυρίως τις ψυχές τους».
«Στην ευρύτερη περιοχή της Κατάνγκα, που ανήκει και το Κολουέζι λειτουργούν 110 σχολεία της εκκλησίας μας με 35.000 μαθητές και 400 εκπαιδευτικούς».
Πώς οργανώνεται μια ιεραποστολή και ποια είναι τα πρώτα βήματα;
«Το πρώτο βήμα για μια Ιεραποστολή είναι η γνωριμία με τον τόπο που θα πας, είτε βρίσκεται στην Αφρική, στην Ασία, στη Λατινική Αμερική ή στην Κίνα. Πρέπει να μάθεις τη γλώσσα, τα ήθη, τις παραδόσεις και την κουλτούρα των ανθρώπων, ώστε να μπορέσεις σταδιακά να προσαρμόσεις εκεί το Ευαγγέλιο. Στη συνέχεια, είναι σημαντικό να διαπιστώσεις αν υπάρχει ήδη Μητρόπολη ή κάποια προεργασία από άλλους ιεραποστόλους. Αν υπάρχει οργανωμένη παρουσία, οι συνθήκες είναι πιο εύκολες. Διαφορετικά, όταν ξεκινάς από το μηδέν, οι δυσκολίες είναι πολύ μεγαλύτερες. Εξίσου ουσιαστικό είναι να γνωρίζεις καλά τη γλώσσα, ώστε να μπορείς να επικοινωνείς με τους ανθρώπους. Πρέπει επίσης να βρεις συνεργάτες. Αν δεν υπάρχουν θα χρειαστεί να τους κατηχήσεις, εφόσον είναι δεκτικοί, ώστε να μπορέσετε μαζί να στηρίξετε την ιεραποστολή. Τέλος, απαιτούνται οικονομικοί πόροι. Χωρίς χρήματα η ιεραποστολή δυσκολεύει, αν και πολλές φορές ο Θεός φροντίζει να στείλει τους κατάλληλους ανθρώπους και την απαραίτητη βοήθεια. Το ουσιαστικότερο, όμως, είναι να γνωρίσεις βαθιά τους ανθρώπους στους οποίους απευθύνεσαι».
Πώς βλέπετε να αλλάζει η ζωή ενός ανθρώπου μέσα από την ιεραποστολή και ποιο είναι το βαθύτερο νόημα της ιεραποστολής μέσα στη ζωή της Εκκλησίας;
«Ξεκινώντας από την κατήχηση, πολλοί γνωρίζουν την Ορθοδοξία μέσα από απλά ερεθίσματα. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα ημερολόγιο τσέπης που τότε είχε ως θέμα τη Θεία Λειτουργία. Ενας άνθρωπος το βρήκε, το διάβασε και εντυπωσιάστηκε από το περιεχόμενο του. Το πήρε στο σπίτι του, το μοιράστηκε με την οικογένειά του, επικοινώνησε με την ενορία και τελικά βαπτίστηκε μαζί με ολόκληρη την οικογένειά του – περίπου οκτώ άτομα. Το βαθύτερο νόημα είναι η ύπαρξη της αλήθειας».
«Στο ορθόδοξο νοσοκομείο Αγίου Κοσμά και Δαμιανού προσφέρουν τις υπηρεσίες τους γιατροί, νοσηλευτές και βοηθοί που εξυπηρετούν πάνω από 2.000 ασθενείς κάθε μήνα», σημειώνει ο επίσκοπος Κατάνγκας, κ. Κοσμάς Θασίτης
Πώς διατηρείτε την πίστη και τη χαρά μέσα στις δυσκολίες;
«Η προσφορά προς τον συνάνθρωπο βοηθά να διατηρεί κανείς την πίστη και τη χαρά, ιδιαίτερα σε δύσκολες συνθήκες φτώχειας, ασθενειών και σκληρής καθημερινότητας. Μέσα από την αγάπη και την ανιδιοτέλεια η πίστη γίνεται πιο ζωντανή και βαθιά, γιατί – όπως λέει και το Ευαγγέλιο – κάθε πράξη προσφοράς προς τον άνθρωπο είναι σαν να προσφέρεται στον ίδιο τον Χριστό. Προσφορά δεν είναι μόνο η ελεημοσύνη. Μπορεί να είναι ένα χαμόγελο, μια καλή κουβέντα, μια μικρή κίνηση καλοσύνης. Υπάρχουν στιγμές που αποδεικνύουν πόσο μεγάλη είναι η αξία αυτής της αγάπης. Σε χωριά όπου μοιράζονταν καραμέλες στα παιδιά, εκείνα ανταπέδιδαν με ό,τι είχαν: φρούτα, ζώα ή άλλα ταπεινά δώρα. Στις ενορίες, οι άνθρωποι στρώνουν ό,τι διαθέτουν για να καλωσορίσουν τους επισκέπτες. Μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή ήταν όταν ένα φτωχό κορίτσι, η Χριστίνα, πρόσφερε δύο μήλα ως ένδειξη ευγνωμοσύνης και αγάπης.
Ό,τι δίνεις, παίρνεις. Για παράδειγμα, χθες ήρθε μια κυρία, μαγείρισσα στο οικοτροφείο μας. Εχει 7 παιδιά. Τα δυο δεν παντρεύτηκαν. Το ένα σπουδάζει στην Ελλάδα ηλεκτρολόγος, στην Πάτρα. Ηρθε το απόγευμα, μετά τον εσπερινό και μας έφερε ένα ζωντανό κατσίκι, ένα τσουβάλι αλεύρι και λάδι για τα καντήλια. Αισθάνονται ότι εμείς κάτι τους προσφέρουμε, ότι η παρουσία μας εκεί είναι ειλικρινής και ανιδιοτελής».
Μιλάμε για ανθρώπους που έχουν ασπαστεί τον Χριστιανισμό ή και την ορθόδοξη εκκλησία;
«Οχι μόνο. Παρόλα αυτά αναγνωρίζουν την ιδιότητα, τον σεβασμό. Υπάρχουν άνθρωποι που σέβονται πάρα πολύ, ακόμη κι αν δεν πιστεύουν. Ετσι, για παράδειγμα, με τους καθολικούς που έχουμε μια ειρηνική συνύπαρξη, προσκαλούμε ο ένας τον άλλον. Πριν λίγους μήνες κάνανε τη θεμελίωση ενός ναού σε πανεπιστήμιο στο Κολουέζι και μας κάλεσαν με επίσημη πρόσκληση. Πήγα και με έβαλαν να καθίσω δίπλα στον επίσκοπο την ώρα των θεμελιώσεων. Εγώ δεν φορούσα πετραχήλια λόγω δογματικών διαφορών, αλλά το θέμα είναι ότι με τίμησαν και έδειξαν σεβασμό προς την Ορθόδοξη Εκκλησία. Γι’ αυτό δεν πρέπει να είσαι ακραίος ούτε να παίρνεις ακραίες θέσεις. Για να ζεις ειρηνικά σε αυτά τα κράτη, πρέπει να τους αγκαλιάζεις και όχι να πηγαίνεις στα άκρα, όπως γίνεται πολλές φορές στην Ελλάδα».
«Μέσα από την αγάπη και την ανιδιοτέλεια η πίστη γίνεται πιο ζωντανή και βαθιά».
Με ποιους τρόπους μπορούμε να στηρίξουμε την ιεραποστολή;
«Τρόποι υπάρχουν πολλοί: με χρήματα μέσω τραπεζικού λογαριασμού, με υλικά πράγματα: τρόφιμα, φάρμακα, είδη για παιδιά, έπιπλα κ.λπ. με την αποστολή κοντέινερ. Υπάρχουν ενορίες που συλλέγουν πράγματα, αγοράζουν κοντέινερ, το γεμίζουν με τρόφιμα και είδη και το στέλνουν στον Πειραιά. Από εκεί, μέσω του Κέιπ Τάουν ή του Γιοχάνεσμπουργκ, φτάνουν σε εμάς. Ο πατήρ Παντελεήμων, που έχει πλέον κοιμηθεί, είχε στηρίξει την Ιεραποστολή με πάνω από 35-40 κοντέινερ τα τελευταία δέκα χρόνια».
Σε ποιες περιοχές ή χώρες έχει δραστηριοποιηθεί η Εκκλησία μας ιεραποστολικά τα τελευταία χρόνια;
«Σε πάρα πολλές χώρες: στη Λατινική Αμερική, στην Κίνα, στην Αφρική. Πού αλλού; Σε όλες τις χώρες σχεδόν του εξωτερικού υπάρχει Ιεραποστολή».
Ποιο είναι το πιο συγκινητικό ή ευχάριστο περιστατικό που έχετε ζήσει σε ιεραποστολή;
«Κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης περιοδείας, το αυτοκίνητο χάλασε στη μέση της ερημιάς, περίπου τριάντα χιλιόμετρα πριν από το χωριό. Περιμέναμε ώρα μέχρι να περάσει κάποιος, και όταν τελικά βρέθηκε ένας άνθρωπος πρόθυμος να βοηθήσει, έτρεξε πίσω για να φωνάξει μηχανικό. Στο μεταξύ, καθισμένοι εκεί, αποφασίσαμε να κάνουμε την Παράκληση του Αγίου Παϊσίου.
Υστερα από ώρα έφτασε ο μηχανικός, η ζημιά διορθώθηκε και συνεχίσαμε τον δρόμο μας. Φτάνοντας πια στην ενορία, σχεδόν βράδυ, είδαμε τον κόσμο να μας περιμένει με χαρά και υπομονή, όπως συνηθίζουν, με τα παιδιά και τα εξαπτέρυγα. Τη στιγμή που προσκυνήσαμε το Ευαγγέλιο, παρατηρήσαμε ένα μικρό παιδί να κρατάει εικόνα του Αγίου Παϊσίου – κάτι που συγκίνησε βαθιά όλους μας, αφού λίγο πριν είχαμε κάνει την Παράκλησή του.
Το ίδιο έντονη έμεινε στην καρδιά μας και η επίσκεψη στο ορφανοτροφείο: πενήντα πέντε παιδιά, που τρώνε μία φορά τη μέρα, περίμεναν ήσυχα και με υπομονή για ένα πιάτο ζεστό φαγητό. Η απλότητά τους, η τάξη και η καρτερικότητά τους άφησαν μια βαθιά εντύπωση, μαζί με όλα τα περιστατικά αυτής της περιοδείας που έγιναν αφορμή για δοξολογία και συγκίνηση».
Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους μαθητές του ελληνικού σχολείου στο Λουμπουμπάσι και στη νεολαία για την εμπειρία σας γενικότερα;
«Το μήνυμα το δικό μου προσωπικά για τα παιδιά του Λουμπουμπάσι είναι να μην ξεχνούν να προσφέρουν στον συνάνθρωπο. Είναι πάρα πολύ σημαντική η προσφορά και το να μπορείς να δίνεις οτιδήποτε έχεις, ακόμη – όπως έλεγα και πριν – ένα χαμόγελο, μια προσευχή ή να δώσεις ένα στυλό, ένα τετράδιο που δεν έχει ο άλλος. Και αυτό που κάνετε, δηλαδή το να μελετάτε για να μπορείτε να προοδεύσετε. Κι αυτή η πρόοδός σας να είναι κυρίως στον συνάνθρωπο. Αυτό πιστεύω ότι είναι. Προσφορά· να προσφέρετε. Αυτό».
