Περφόρμανς και DJ sets, κινηματογραφικές προβολές, διαδραστικό πρόγραμμα για οικογένειες, εκθέσεις σε μουσεία στη Λεμεσό, τη Λευκωσία και ακόμη παραπέρα. Η VIMA Art Fair δεν είναι αυτό που θα έλεγες μια συνηθισμένη φουάρ. Οπως, βέβαια, ούτε και η Κύπρος είναι μια συνηθισμένη μεσογειακή χώρα: ένα νησί μόλις ενός εκατομμυρίου κατοίκων με εντυπωσιακά ενεργή και πολυεπίπεδη καλλιτεχνική σκηνή.
Η συνάντηση των δύο, χάρη στους Εντγκαρ Γκαντζίεφ, Λάρα Κοτρέλεβα και Ναντέζντα Ζινόβσκαγια που ξεκίνησαν τη διοργάνωση πέρυσι μέσα από το έντονα διεθνές περιβάλλον της Λεμεσού, δημιούργησε ένα μικρό (έστω ακόμη εκκολαπτόμενο) «θαύμα».
Οπως και πέρυσι, έτσι και φέτος η διοργάνωση φιλοξενήθηκε στο The Warehouse by IT Quarter (15-17 Mαΐου), ένα πρώην βιομηχανικό κτίριο, παλιό οινοποιείο της ΣΟΔΑΠ, με θέα στη Μεσόγειο. Συμμετείχαν 26 γκαλερί και περισσότεροι από 150 καλλιτέχνες από πάνω από 20 χώρες, σε μια σαφώς πιο διεθνοποιημένη εκδοχή της φουάρ σε σχέση με την πρώτη χρονιά.
Δέκα γκαλερί προέρχονταν από την Κύπρο και οι υπόλοιπες από περισσότερες από δέκα χώρες, ανάμεσά τους και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με συμμετοχές από το Ντουμπάι (Gallery Isabelle, NIKA Project Space και The ThirdLine).
Το ενδιαφέρον είναι ότι η Vima πραγματοποιήθηκε παράλληλα με την Art Dubai, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική την επιλογή αυτών των γκαλερί να μοιράσουν την παρουσία τους ανάμεσα στις δύο διοργανώσεις – μια ένδειξη ότι η νεοφερμένη κυπριακή φουάρ αντιμετωπίζεται ήδη ως ανερχόμενη δύναμη στην περιοχή.
Ποιότητα, όχι μεγάλοι αριθμοί
«Σκεφτήκαμε να επεκταθούμε, αλλά θεωρώ ότι είναι πιο ενδιαφέρον να μη δώσουμε έμφαση στους μεγάλους αριθμούς, αλλά να διατηρήσουμε την ποιότητα και να εξασφαλίσουμε καλά αποτελέσματα στις πωλήσεις. Προφανώς θα συνεχίσουμε να εστιάζουμε στη Μεσόγειο, γιατί αυτή είναι η ταυτότητα που θέλουμε να χτίσουμε. Αν παρατηρήσατε, έχουμε πλέον μεγαλύτερη παρουσία από την περιοχή του Κόλπου και πιστεύω ότι θα επεκτείνουμε λίγο και αυτή την επικράτεια, αλλά χωρίς να αυξήσουμε τον αριθμό των συμμετεχόντων» λέει στο «Βήμα» ο Γκαντζίεφ.
Πράγματι, γκαλερί από τη Ρίγα (CUTART), την Κωνσταντινούπολη (ÖktemAykut), τη Βηρυτό (Takeover), την Τιφλίδα (Window Project) και το Γερεβάν (hosq) έδωσαν το «παρών», ενισχύοντας τον χαρακτήρα μιας διοργάνωσης που λειτουργεί ως σημείο συνάντησης διαφορετικών γεωγραφιών της ευρύτερης περιοχής. Από την Ελλάδα συμμετείχαν οι CAN Christina Androulidaki Gallery, Citronne, Eleni Koroneou Gallery, Kalfayan Galleries και Sylvia Kouvali.
Ωστόσο, φέτος η VIMA «έμοιαζε περισσότερο με φεστιβάλ παρά με φουάρ», όπως ακούστηκε συχνά στους διαδρόμους της. Το επιμελητικό πρότζεκτ «The Waves Crashing» του Κώστα Στασινόπουλου ξέφυγε από τη λογική της στατικής έκθεσης και μετατοπίστηκε σε ένα υβριδικό πεδίο δράσεων που κέρδισε την προσοχή αλλά και τη συμμετοχή του κοινού.
Περφόρμανς, DJ sets, κινηματογραφικό πρόγραμμα και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις από διεθνείς καλλιτέχνες και τοπικές συλλογικότητες συγκρότησαν ένα πολυεπίπεδο σύστημα αναφορών γύρω από την έννοια των «κυμάτων», από τη μετανάστευση και την πρόοδο μέχρι τα συλλογικά και προσωπικά συναισθήματα και τις ιστορικές μετατοπίσεις. «Αυτό είναι ένα ιδιαίτερο κομμάτι, γιατί σπάνια μια φουάρ τέχνης απευθύνει μια τέτοια πρόσκληση και αφιερώνει τόσο μεγάλο μέρος σε ένα ανεξάρτητο επιμελητικό πρότζεκτ συνδέοντάς το τόσο βαθιά και ουσιαστικά στη συνολική δομή της διοργάνωσης», όπως είπε η Λάρα Κοτρέλεβα.
Η έκθεση καθαυτή περιλάμβανε έργα από πολλαπλά μέσα, όπως γλυπτική, εγκαταστάσεις, φωτογραφία, βίντεο και ήχο, με κομβική την εγκατάσταση των Serapis: επαναχρησιμοποιημένα δίχτυα ψαράδων και μεταχειρισμένα ρούχα από τη βιομηχανία της γρήγορης μόδας μετατρέπονταν σε στοιχεία σκίασης και δεμάτια-καθίσματα, μέσα από μια διαδικασία επανανοηματοδότησης υλικών που προέρχονται από τοπικές και παγκόσμιες αλυσίδες παραγωγής και κυκλοφορίας.
Οι πωλήσεις
Στο πρακτικό ερώτημα αν υπήρξε οικονομικό αντίκρισμα για τους συμμετέχοντες, η απάντηση φαίνεται πως είναι θετική. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, «οι συνολικές πωλήσεις στη δεύτερη διοργάνωση της VIMA Art Fair κινήθηκαν σε θετικό επίπεδο, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1,8 φορές σε σχέση με την εναρκτήρια έκδοση της φουάρ το 2025».
Τα έργα που πουλήθηκαν κυμάνθηκαν από 550 έως 90.000 ευρώ, ενώ η φουάρ προσέλκυσε 5.200 επισκέπτες, περίπου 1.000 περισσότερους από πέρυσι. Oπως θα πει στο «Βήμα» η Μαρία Στάθη της Art Seen by Maria Stathi στη Λευκωσία: «Είχα συμμετάσχει και στην περσινή διοργάνωση της φουάρ, όπου το κοινό βρισκόταν ακόμη σε μια πρώτη φάση εξοικείωσης με τον θεσμό και τη λειτουργία μιας διεθνούς art fair. Φέτος, όμως, η εικόνα ήταν αισθητά διαφορετική, με πιο στοχευμένο ενδιαφέρον από συλλέκτες από την Κύπρο και το εξωτερικό, καθώς και από επαγγελματίες του χώρου, ενώ η αγορά παρουσίασε ιδιαίτερη κινητικότητα. Για την Art Seen, η φετινή συμμετοχή υπήρξε πολύ θετική και ουσιαστική». Ο Αρσέν Καλφαγιάν των Kalfayan Galleries θα προσθέσει: «Το κοινό αρχίζει σταδιακά να κατανοεί τη σημασία και τη λειτουργία της φουάρ. Ισως στο μέλλον να υπάρχει περιθώριο για μια προσεκτική διεύρυνση της διοργάνωσης, χωρίς όμως να χαθεί η αίσθηση συνοχής και ποιότητας πριν εδραιωθεί ακόμη περισσότερο. Υπάρχει ήδη ουσιαστική στήριξη από τις ελληνικές γκαλερί, ενώ θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω τόσο το πρόγραμμα των VIP επισκεπτών όσο και η διεύρυνση του κοινού της. Αλλωστε η θέση της είναι κομβική στην ευρύτερη περιοχή».
