Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση εισέρχεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν από τις 23.00 (ώρα Ελλάδας) της 14ης Ιουλίου στην επιβολή πλήρους ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν.
Το μέτρο αφορά όλα τα ιρανικά λιμάνια, τους πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς και τις παράκτιες περιοχές, ενώ θα εφαρμόζεται σε κάθε πλοίο, ανεξαρτήτως σημαίας. Την ίδια ώρα, η ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία 24ωρα ενώ οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά καθώς οι φόβοι για περαιτέρω κλιμάκωση εντείνονται.
Πλήρης αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών
Το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακών Πληροφοριών (Joint Maritime Information Center – JMIC), το οποίο λειτουργεί υπό την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, ανακοίνωσε ότι από την Τρίτη τίθεται σε ισχύ ναυτικός αποκλεισμός που καλύπτει όλα τα λιμάνια, τους πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς και τις παράκτιες ζώνες του Ιράν.
Σύμφωνα με την οδηγία προς τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, κάθε πλοίο που θεωρείται ότι εισέρχεται ή εξέρχεται από τις αποκλεισμένες περιοχές χωρίς άδεια μπορεί να αναχαιτιστεί, να εκτραπεί από την πορεία του ή ακόμη και να καταληφθεί. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση μη συμμόρφωσης επιτρέπει τη χρήση βίας.
Ωστόσο, οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η διέλευση ουδέτερων εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ προς μη ιρανικούς προορισμούς θα συνεχιστεί κανονικά.
Κατακόρυφη πτώση της ναυτιλιακής κίνησης στα Στενά του Ορμούζ
Η ένταση στην περιοχή έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών δεδομένων Kpler, τα οποία δημοσίευσε το CNBC, η κυκλοφορία πλοίων στα Στενά του Ορμούζ μειώθηκε κατά περίπου 60% μέσα σε μία εβδομάδα.
Την Κυριακή διήλθαν μόλις 14 πλοία, από τα οποία τέσσερα ήταν δεξαμενόπλοια, όταν την αντίστοιχη ημέρα της προηγούμενης εβδομάδας είχαν καταγραφεί 37 διελεύσεις.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν συγκριθεί με την περίοδο πριν από την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Στα τέλη Φεβρουαρίου περισσότερα από 100 πλοία διέσχιζαν καθημερινά το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.
Οι εναλλακτικές διαδρομές και οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα
Η αυξημένη στρατιωτική παρουσία έχει αλλάξει σημαντικά τις διαδρομές των εμπορικών πλοίων.
Αναλυτές της εταιρείας Windward επισημαίνουν ότι η κίνηση στον νότιο διάδρομο, ο οποίος βρίσκεται υπό την προστασία των αμερικανικών δυνάμεων κατά μήκος των ακτών του Ομάν, έχει περιοριστεί σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Αντίθετα, αρκετοί πλοιοκτήτες προτιμούν πλέον τη βόρεια διαδρομή, μέσω των ιρανικών χωρικών υδάτων, θεωρώντας ότι μειώνει την πιθανότητα εμπλοκής σε στρατιωτικά περιστατικά.
Παράλληλα, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), αρκετά εμπορικά πλοία ταξιδεύουν με απενεργοποιημένους τους πομπούς εντοπισμού (AIS), γεγονός που δυσκολεύει την παρακολούθηση της πραγματικής ναυτιλιακής δραστηριότητας στην περιοχή.
Το μήνυμα Τραμπ και η πρόταση για τέλος 20%
Λίγες ώρες πριν από την εφαρμογή του αποκλεισμού, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν.
Όπως ανέφερε, το μέτρο στοχεύει αποκλειστικά στον περιορισμό του ιρανικού εμπορίου, υποστηρίζοντας ότι όλες οι υπόλοιπες χώρες θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν ελεύθερα τα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, πρότεινε οι Ηνωμένες Πολιτείες να λαμβάνουν οικονομική αποζημίωση για την ασφάλεια που παρέχουν στη θαλάσσια οδό, ζητώντας τέλος ύψους 20% επί της αξίας των φορτίων που διακινούνται μέσω των Στενών.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί έδωσε… δίκιο απόψε στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ειρωνευόμενος την απόφασή του να επιβάλει στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ τέλη ύψους 20% επί της αξίας των εμπορευμάτων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος «έχει απόλυτο δίκιο. Όποιος εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να αποζημιώνεται για αυτήν την υπηρεσία», έγραψε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
«Το Ιράν ανέκαθεν ήταν ο φύλακας των Στενών και θα παραμείνει για πάντα. Το 20% είναι προφανώς υπερβολικό. Εμείς θα είμαστε δίκαιοι», πρόσθεσε ο Αραγτσί.
Ράλι στις τιμές του πετρελαίου
Οι εξελίξεις προκάλεσαν άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Το Brent κατέγραψε άνοδο 5,3%, αγγίζοντας τα 80 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI ενισχύθηκε επίσης κατά 5,3%, φθάνοντας στα 75,18 δολάρια.
Οι επενδυτές ανησυχούν ότι ακόμη και χωρίς επίσημο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η σημαντική μείωση της ναυτιλιακής κίνησης μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και να αυξήσει το κόστος μεταφοράς ενέργειας.
Νέα στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν
Η επιβολή του αποκλεισμού ακολουθεί ένα ιδιαίτερα βίαιο Σαββατοκύριακο στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε νέο κύμα αεροπορικών και πυραυλικών πληγμάτων κατά στόχων στο Ιράν, μετά τις εκτεταμένες επιθέσεις του Σαββάτου, τις οποίες παρουσίασε ως απάντηση στην επίθεση των Φρουρών της Επανάστασης εναντίον εμπορικού πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη ανακοίνωσε πυραυλικές επιθέσεις κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν, ενώ κρατικά ιρανικά μέσα ενημέρωσης υποστήριξαν ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν κλείσει μέχρι νεωτέρας.
Η Ουάσιγκτον απορρίπτει τον ισχυρισμό αυτό, επιμένοντας ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα εξακολουθεί να διασφαλίζεται. Παρ’ όλα αυτά, το JMIC έχει απευθύνει προειδοποίηση προς όλα τα εμπορικά πλοία να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή επαγρύπνηση, καθώς ο κίνδυνος νέων επεισοδίων στην περιοχή παραμένει ιδιαίτερα υψηλός.
