Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, επρόκειτο να μεταβεί στις Βρυξέλλες τον περασμένο μήνα με σκοπό να ανακοινώσει, στη σύνοδο των ανώτατων στρατιωτικών ηγεσιών του ΝΑΤΟ, μια απόφαση που θα προκαλούσε αίσθηση.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές διεργασίες, ο Χέγκσεθ σχεδίαζε να γνωστοποιήσει ότι οι ΗΠΑ προετοιμάζουν νέα μείωση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην Ευρώπη, επιπλέον της ακύρωσης της προγραμματισμένης ανάπτυξης τεθωρακισμένης ταξιαρχίας στην Πολωνία και της προηγούμενης απόσυρσης μιας ταξιαρχίας πεζικού από τη Ρουμανία.
Ωστόσο, η πρότασή του απορρίφθηκε όταν παρουσιάστηκε στον υπουργό Εξωτερικών και σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Μάρκο Ρούμπιο, καθώς και σε άλλους ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Αντί της ανακοίνωσης για νέες περικοπές, ο Χέγκσεθ περιορίστηκε να δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε συνολική επανεξέταση της στρατιωτικής τους διάταξης στην Ευρώπη, διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει έως και έξι μήνες.
Καμία συγκεκριμένη απόφαση ακόμα
Το περιστατικό δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει ακόμη καταλήξει ούτε στο εύρος ούτε στο χρονοδιάγραμμα πιθανών μειώσεων της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Αν και ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επιθυμεί να ασκήσει πίεση στις χώρες του ΝΑΤΟ που θεωρεί ότι δε δαπανούν αρκετά για την άμυνά τους ή δε στήριξαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, οι προτάσεις και οι ιδιαίτερα αιχμηρές δημόσιες τοποθετήσεις του Χέγκσεθ έχουν προκαλέσει ανησυχία τόσο στους συμμάχους όσο και σε μέλη του Κογκρέσου, μεταξύ των οποίων και επιφανείς Ρεπουμπλικανοί. Πολλοί εκφράζουν φόβους ότι οι κινήσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν μακροχρόνια ζημιά στη Συμμαχία και να ενθαρρύνουν τη Ρωσία.
Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε στο Πεντάγωνο για απαντήσεις σε σχετικά ερωτήματα. Ο επικεφαλής εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, Σον Πάρνελ, δήλωσε ότι «ο υπουργός Χέγκσεθ διασφάλισε πως το μήνυμά του ήταν απολύτως εναρμονισμένο με τους στόχους και την πολιτική ατζέντα του προέδρου και δεν επιθυμούσε να περιορίσει το εύρος λήψης αποφάσεων του προέδρου».
Το ζήτημα της παρουσίας των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, καθώς και των αμυντικών δαπανών των συμμάχων, αναμένεται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες του Τραμπ με τους ηγέτες του ΝΑΤΟ κατά τη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στην Άγκυρα.
Αξιωματούχοι της Συμμαχίας ευελπιστούν ότι η σύνοδος θα αναδείξει την ενότητα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, καθώς και τη συνεχή στήριξη προς την Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία. Ωστόσο, εκφράζουν ανησυχία ότι οι εντάσεις με τον Τραμπ ενδέχεται να επισκιάσουν τις εργασίες της συνόδου. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται ακόμη και η ακύρωση των σχεδίων για τη διεξαγωγή της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ το επόμενο έτος στην Αλβανία, εξέλιξη που είχε αποκαλύψει πρώτη η Reuters.
Σκληρή γραμμή από Χέγκσεθ και Τραμπ ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δαπανούν για το ΝΑΤΟ περισσότερα χρήματα από οποιαδήποτε άλλη χώρα, και μάλιστα με μεγάλη διαφορά, για να προστατεύουν τους συμμάχους τους χωρίς να αποκομίζουν κανένα όφελος», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη.
Η νέα αμερικανική στρατηγική για την άμυνα, που δημοσιοποιήθηκε τον Ιανουάριο, προαναγγέλλει τη σταδιακή μείωση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επικεντρώσει περισσότερους πόρους στον δυτικό Ειρηνικό και στο δυτικό ημισφαίριο. Όπως αναφέρεται στο στρατηγικό δόγμα, στόχος είναι οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν την κύρια ευθύνη για τη συμβατική άμυνα της ηπείρου.
Τον Μάιο, ο Χέγκσεθ ακύρωσε αιφνιδιαστικά την εννεάμηνη ανάπτυξη τεθωρακισμένης ταξιαρχίας από τη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ του Τέξας προς την Πολωνία. Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο από Ρεπουμπλικανούς όσο και από Δημοκρατικούς βουλευτές, ενώ ανησυχία εξέφρασαν και Πολωνοί αξιωματούχοι, οι οποίοι δήλωσαν στη Wall Street Journal ότι δεν είχαν προηγουμένως ενημερωθεί.
Η εξέλιξη φαίνεται πως αιφνιδίασε ακόμη και τον ίδιο τον Τραμπ. Σύμφωνα με την εφημερίδα, ο Αμερικανός πρόεδρος επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Χέγκσεθ ζητώντας εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο μεταχειριζόταν έναν τόσο σημαντικό σύμμαχο. Στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποστείλουν 5.000 στρατιώτες στην Πολωνία, αν και, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί νέα ανάπτυξη δυνάμεων.
Ο ρόλος του Έλμπριτζ Κόλμπι
Το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι. Ο Χέγκσεθ και ο επικεφαλής σύμβουλος πολιτικής του υπουργείου Άμυνας, Έλμπριτζ Κόλμπι, εμφανίζονται ιδιαίτερα αποφασισμένοι να περιορίσουν τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ο Κόλμπι, τόσο κατά τη θητεία του στο Πεντάγωνο όσο και εκτός αυτού, έχει ταχθεί υπέρ της συγκέντρωσης των αμερικανικών στρατηγικών πόρων στην Ασία, εκτιμώντας ότι έτσι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι καλύτερα προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας.
Ο πόλεμος με το Ιράν έδωσε, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μια ακόμα αφορμή στον Χέγκσεθ και τον Κόλμπι να επανεξετάσουν τις αμερικανικές στρατιωτικές δεσμεύσεις. Το Ηνωμένο Βασίλειο παραχώρησε στρατιωτική βάση για τη στάθμευση αμερικανικών στρατηγικών βομβαρδιστικών που χρησιμοποιήθηκαν στις επιθέσεις κατά του Ιράν, όμως η Ισπανία αρνήθηκε να διαθέσει τις εγκαταστάσεις της για τις επιχειρήσεις αυτές. Παράλληλα, μετά την κριτική που άσκησε ο καγκελάριος της Γερμανίας στην πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ έναντι του Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος συνέχισε τις επικρίσεις του προς την Ευρώπη και απείλησε εκ νέου με απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Ανησυχία στο Κογκρέσο
Η προσπάθεια του Πενταγώνου να προωθήσει νέες μειώσεις στις αμερικανικές δυνάμεις έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό τόσο στους Ρεπουμπλικανούς όσο και στους Δημοκρατικούς στο Κογκρέσο. Για τον λόγο αυτό έχουν συμπεριλάβει σε σχέδιο νόμου για τις αμυντικές δαπάνες διάταξη που θα απαγορεύει τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας κάτω από τους 76.000 στρατιώτες, χωρίς να προηγηθεί αξιολόγηση των κινδύνων από τον διοικητή της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ΗΠΑ (EUCOM) και τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και σχετική πιστοποίηση από τον υπουργό Άμυνας.
Οι ανησυχίες αυτές εντάθηκαν τον περασμένο μήνα, όταν το γραφείο του Χέγκσεθ προγραμμάτισε τηλεδιάσκεψη με μέλη του Κογκρέσου ενόψει της συνόδου των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο. Όταν όμως πραγματοποιήθηκε η επικοινωνία, ο υπουργός περιορίστηκε να ανακοινώσει ότι επίκειται συνολική αναθεώρηση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Παρουσιάζοντας την απόφασή του, ο Χέγκσεθ εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά των Ευρωπαίων συμμάχων.
«Να μην υπάρχει καμία αμφιβολία: αυτή θα είναι μια πραγματική επανεξέταση. Στόχος της είναι να διασφαλίσει ότι το ΝΑΤΟ προχωρά γρήγορα και αμετάκλητα προς ένα μοντέλο στο οποίο η Ευρώπη θα αναλάβει την κύρια ευθύνη για την άμυνα της ίδιας της ηπείρου», δήλωσε κατά την έναρξη της διήμερης συνόδου των υπουργών Άμυνας της Συμμαχίας.



