Google Button Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Μετά τις εκδηλώσεις στην Αττική για το κυκλοφοριακό και την αντιπλημμυρική θωράκιση στο λεκανοπέδιο, η Δημοκρατική Συμπαράταξη Μηχανικών οργάνωσε μία ακόμη συζήτηση για το χωροταξικό με σκοπό να εξαχθούν προτάσεις τις οποίες θα αξιοποιήσει και το ΠαΣοΚ. Στη συζήτηση αυτή μάλιστα που οργάνωσε η παράταξη του ΠαΣοΚ στο ΤΕΕ και ο επικεφαλής της Νίκος Μήλης συμμετείχαν οι αρμόδιοι βουλευτές του κόμματος Μανώλης Χριστοδουλάκης και Κατερίνα Σπυριδάκη. Αμφότεροι συντόνισαν και τα δυο πάνελ που στήθηκαν με εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, μηχανικούς και εκπρόσωπους φορέων του τουρισμού.

Ποιοι συμμετείχαν

Συγκεκριμένα η θεματική αυτή ημερίδα διαρθρώθηκε σε δύο εξειδικευμένες ενότητες. Το πρώτο πάνελ αφορούσε τις υποδομές και το Περιβάλλον έχοντας τίτλο «Νέοι κανόνες ή οριζόντιες απαγορεύσεις;» και συμμετείχαν ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δ. Κρήτης Βασίλης Κοντεζάκης, οι πολιτικοί μηχανικοί Σωκράτης Μπαλτάς (ΔΠΘ) και Ευάγγελος Ματράγκος (ΕΜΠ).

Ενώ η δεύτερη ενότητα αφορούσε τον Τουρισμό και συμμετείχε η Κατερίνα Σπυριδάκη, ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ Ηλίας Κικίλιας, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Ευθυμία Σαραντάκου και ο Θεόφιλος Κυρατσούλης που είναι σύμβουλος στον Πανελλήνιο όμιλο Ξενοδόχων.

Την έναρξη της εκδήλωσης σηματοδότησε η κεντρική τοποθέτηση του Πάρι Τσάρτα, Ομ. Καθηγητή Τουριστικής Ανάπτυξης, που συμμετέχει καις την επιτροπή διεύρυνσης του ΠαΣοΚ, ενώ το όνομα του υπάρχει και στην σκιώδη κυβέρνηση του ΠαΣοΚ και συγκεκριμένα στον κύκλο για την ανάπτυξη, την αγροτική ανάπτυξη, την ναυτιλία και τον τουρισμό. Ο κ. Τσάρτας ανέλυσε την στρατηγική διάσταση του τουριστικού προϊόντος και την ανάγκη σύνδεσης του χωροταξικού με την πραγματική φέρουσα ικανότητα των προορισμών, προειδοποιώντας για τις συνέπειες που έχουν τα λογικά άλματα και οι ασάφειες στην τουριστική οικονομία.

Ενώ ο επικεφαλής της ΔΗΣΥΜ Νίκος Μήλης τόνισε μεταξύ άλλων ότι παρά τις διακηρυγμένες «καλές προθέσεις» των αρμόδιων Υπουργείων, η πραγματικότητα της βιώσιμης ανάπτυξης κρίνεται στην πράξη. «Η κοινή διαπίστωση των θεσμικών επιστημονικών φορέων συγκλίνει στο ότι το παρόν κείμενο αποτελεί μια πρόχειρη και αντιφατική νομοτεχνική υλοποίηση που, αντί να λύνει προβλήματα, απειλεί να παγώσει την επενδυτική δραστηριότητα και να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο δικαστικών διενέξεων».

Χριστοδουλάκης: Χρειαζόμαστε χωροταξικό που να παράγει βεβαιότητα

Όταν ξεκίνησε το πρώτο πάνελ ο υπεύθυνος ΚΤΕ Περιβάλλοντος του ΠαΣοΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης σημείωσε πως το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορούμε να σχεδιάσουμε ένα μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο ταυτόχρονα, θα σέβεται τα όρια των φυσικών οικοσυστημάτων και τις αντοχές του κάθε τόπου ξεχωριστά και στη συνέχεια υπογράμμισε πως «το πρόβλημα είναι ότι το σχέδιο που παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση δεν απαντάει στο ερώτημα αυτό».

Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλάκη το συγκεκριμένο νομοσχέδιο χαρακτηρίζεται από ασάφειες, αντιφάσεις και από έλλειψη επιχειρησιακής λογικής. «Δε συνοδεύεται από σαφές πρόγραμμα εφαρμογής, δεν έχει χρονοδιαγράμματα, δεν έχει προϋπολογισμούς, δεν έχει συγκεκριμένους μηχανισμούς υλοποίησης, ενώ οι περισσότερες κατευθύνσεις του παραμένουν γενικόλογες, και η δεσμευτικότητα τους είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Εδώ ακριβώς εντοπίζεται το πρώτο μεγάλο πρόβλημα.Η χώρα δε χρειάζεται ένα χωροταξικό που να διατυπώνει ευχές. Χρειάζεται ένα χωροταξικό που να παράγει βεβαιότητα. Στον πολίτη, στον επενδυτή, στον μηχανικό. Και κυρίως, βεβαιότητα για την προστασία του περιβάλλοντος».

Παράλληλα επεσήμανε πως η νησιωτικότητα, δεν αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερη χωρική και περιβαλλοντική συνθήκη. Κάτι που αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία όταν εξετάζουμε τα μικρά νησιά και τις ακατοίκητες νησίδες. Αντίπαρος, Σχοινούσα, Κουφονήσια, Δονούσα και πάρα πολλά άλλα. «Γιατί οι μικρές νησίδες της χώρας μας αποτελούν μοναδικά οικολογικά αποθέματα, φιλοξενούν ενδημικά είδη και ευαίσθητα οικοσυστήματα.

Ωστόσο, το νέο πλαίσιο επιτρέπει σε πολλές περιπτώσεις οργανωμένες τουριστικές αναπτύξεις χωρίς επαρκείς χωρικούς και περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Δεν τίθενται ουσιαστικά όρια κάλυψης, δε συνδέεται η ανάπτυξη με την ύπαρξη υποδομών και δεν εξασφαλίζεται η προστασία της βιοποικιλότητας. Εμείς, λοιπόν, λέμε ότι η προστασία αυτών των περιοχών δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια περιβαλλοντική μελέτη, όπως προβλέπεται από το σχέδιο.Απαιτείται προληπτικός χωρικός σχεδιασμός.Το ίδιο ισχύει και για τις περιοχές Natura 2000».

Σπυριδάκη: Το χωροταξικό είναι η χωρική έκφραση της τουριστικής πολιτικής της χώρας

Στο δεύτερο πάνελ η υπεύθυνη ΚΤΕ Τουρισμού του ΠαΣοΚ Κατερίνα Σπυριδάκη παρουσίασε μια συνολική πολιτική προσέγγιση για τον τρόπο με τον οποίο οφείλει να σχεδιάζεται ο χωρικός προγραμματισμός του ελληνικού τουρισμού. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Η χώρα χρειαζόταν ένα νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Το ζητούσαν οι επιχειρήσεις. Το ζητούσαν οι επενδυτές. Το ζητούσαν οι τοπικές κοινωνίες. Το ζητούσε η ίδια η ανάγκη να αποκτήσει επιτέλους η χώρα σταθερούς κανόνες, ασφάλεια δικαίου και έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τον σημαντικότερο παραγωγικό της κλάδο.»

Στη συνέχεια έθεσε το βασικό πολιτικό ερώτημα της παρέμβασής της, εξηγώντας ότι ένα χωροταξικό σχέδιο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός χάρτης χρήσεων γης ή ως ένας κατάλογος επιτρεπόμενων δραστηριοτήτων. Όπως σημείωσε: «Γιατί τι είναι τελικά ένα Χωροταξικό για τον Τουρισμό; Είναι απλώς ένας χάρτης με χρήσεις γης; Είναι μία λίστα με επιτρεπόμενες και μη επιτρεπόμενες δραστηριότητες; Είναι ένας κατάλογος απαγορεύσεων; Όχι. Ένα χωροταξικό για τον τουρισμό οφείλει να είναι κάτι πολύ περισσότερο. Οφείλει να μας δείχνει τι έχουμε, πού το έχουμε, πού μπορούμε να αναπτυχθούμε, πόσο μπορούμε να αναπτυχθούμε, με ποιους όρους μπορούμε να αναπτυχθούμε και κυρίως να απαντά γιατί επιλέγουμε αυτή την ανάπτυξη και όχι κάποια άλλη.»

Η Βουλευτής Λασιθίου υπογράμμισε ότι το πρώτο και σημαντικότερο πρόβλημα του σχεδίου είναι πως επιχειρεί να οργανώσει χωρικά τον τουρισμό χωρίς να έχει προηγηθεί η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για τον κλάδο. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε «το Χωροταξικό είναι η χωρική έκφραση της τουριστικής πολιτικής της χώρας μας. Είναι το εργαλείο που μεταφράζει στον χώρο την εθνική στρατηγική για τον τουρισμό. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα αυτού του σχεδίου. Προσπαθεί να οργανώσει χωρικά τον τουρισμό, χωρίς να έχει προηγηθεί η εθνική στρατηγική που καλείται να υπηρετήσει. Δεν μπορεί να προηγείται το εργαλείο από τη στρατηγική. Δεν μπορεί να προηγείται ο χάρτης από το όραμα.»

Τα συμπεράσματα

Όπως αναλύθηκε από τους συμμετέχοντες, το νομοσχέδιο πάσχει δομικά σε τέσσερα κρίσιμα σημεία:

1. Νομοτεχνική προχειρότητα και «γκρίζες ζώνες»: Το κείμενο εμφανίζει εικόνα αποσπασματικής συγγραφής με κραυγαλέα λάθη στις παραπομπές μεταξύ άρθρων (π.χ. λανθασμένες αναφορές για την κατηγοριοποίηση των περιοχών και ανύπαρκτες παραγράφους), ενώ εισάγει ασαφείς όρους χωρίς ορισμό, όπως τα «Σχέδια Branding». Το πιο επικίνδυνο σημείο σύμφωνα με τους συμμετέχοντες εντοπίζεται στη μεταβατική περίοδο για τον Τοπικό Πολεοδομικό Σχεδιασμό (ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ), όπου η διατύπωση αφήνει ανοιχτό το παράθυρο για αναδρομική ανατροπή υφιστάμενων σχεδίων, προκαλώντας ερμηνευτικό χάος.

2. Φιλοσοφική ανακολουθία και ισοπεδωτικά μέτρα: Ενώ το σχέδιο ορθά εισάγει τον διαχωρισμό της χώρας σε 5 ζώνες τουριστικής πίεσης, αυτοακυρώνεται επιβάλλοντας οριζόντιους «κόφτες». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η οριζόντια αναστολή νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης σε νεόδμητες κατοικίες για όλα τα νησιά της χώρας, εξισώνοντας τις υπερ-κορεσμένες περιοχές με νησιά που βρίσκονται σε πρώιμη ανάπτυξη. Αντίστοιχα, στη δόμηση εκτός σχεδίου επιβάλλεται οριζόντιο όριο αρτιότητας 8 στρεμμάτων για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες περιοχών, ανεξάρτητα από τις ιδιαίτερες ανάγκες τους.

3. Μετωπικές συγκρούσεις διατάξεων: Στο κείμενο εντοπίζονται σοβαρά παράδοξα, όπως το «αλαλούμ» με το πλαφόν των κλινών στα νησιά. Το Άρθρο 5 επιτρέπει τουριστικά καταλύματα έως 350 κλινών σε Αναπτυγμένες Περιοχές, ενώ το Άρθρο 6 θέτει οριζόντιο όριο 100 κλινών για νέα καταλύματα σε συγκεκριμένα νησιά (π.χ. Μύκονος, Σαντορίνη, Πάρος). Η ταυτόχρονη ισχύς αυτών των διατάξεων τινάζει την αξιοπιστία του σχεδίου στον αέρα.

4. Νομική ευαλωτότητα και ακυρωτικός κίνδυνος στο ΣτΕ: Η εισαγωγή μιας χαλαρής δέσμευσης (απλή «υποχρέωση λήψης υπόψη χωρίς ευθυγράμμιση») στο Άρθρο 2, την ίδια στιγμή που άλλα άρθρα επιβάλλουν απόλυτες και οριζόντιες απαγορεύσεις, δημιουργεί μια νομική ασυνέπεια που αποτελεί «βόμβα» στα θεμέλια του σχεδίου. Παράλληλα, διαπιστώθηκε απόλυτο αδιέξοδο σχετικά με την εφαρμογή της Φέρουσας Ικανότητας.

Οι Προτάσεις των Φορέων

Στο κλείσιμο της εκδήλωσης, τονίστηκε πως υπάρχει ήδη ένα συγκεκριμένο πακέτο προτάσεων για τη ριζική διόρθωση του σχεδίου που κωδικοποιείται στα εξής:

· Μεταβολή του βαθμού δεσμευτικότητας σε «υποχρέωση μη αντίθεσης», ώστε να διασφαλιστεί η νομική ανθεκτικότητα του πλαισίου.
· Ρητή ιεραρχική προστασία των Περιφερειακών Πλαισίων, στην περίπτωση που αυτά θεσπίζουν αυστηρότερους και δικαιολογημένους κανόνες προστασίας.
· Ενεργό ρόλο στις Περιφέρειες με την υποχρεωτική εκπόνηση εξειδικευμένων Σχεδίων Διαχείρισης Τουριστικών Προορισμών.
· Θωράκιση του Προγράμματος Ενεργειών με σαφή χρονοδιαγράμματα και εξασφαλισμένους οικονομικούς πόρους, ώστε να μην αποτελεί απλό ευχολόγιο.

Η ΔΗΣΥΜ και οι συμμετέχοντες φορείς απηύθυναν σαφές κάλεσμα προς το αρμόδιο Υπουργείο να μην προχωρήσει σε μια βιαστική θεσμοθέτηση εν μέσω θέρους. Αυτό που απαιτείται άμεσα είναι η παράταση και η έναρξη ενός ουσιαστικού, θεσμικού και ειλικρινούς διαλόγου, ώστε «το νέο Χωροταξικό να αποτελέσει πραγματικό εργαλείο ασφαλούς ανάπτυξης για τις επόμενες δεκαετίες και όχι μια νέα πηγή πολεοδομικής σύγχυσης» όπως ανέφερε ο διοργανωτής της εκδήλωσης Νίκος Μήλης.