Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Επιφυλακτικοί απέναντι στην προεκλογική συζήτηση που άνοιξε την περασμένη εβδομάδα για καθιέρωση δωρεάν μετακινήσεων με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη είναι οι συγκοινωνιολόγοι.
Η αρχή έγινε το βράδυ της περασμένης Πέμπτης από τον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος δεσμεύτηκε ότι το ΠαΣοΚ ως κυβέρνηση θα εφαρμόσει τη δωρεάν μετακίνηση των νέων ηλικίας έως 24 ετών στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Το θέμα έθιξε στο πλαίσιο του 7ου ΟΤ Forum ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.), Αλέξης Τσίπρας, προτείνοντας δωρεάν μετακινήσεις στο σύνολο των πολιτών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, πλην των τουριστών.
«Έχουμε από τα φθηνότερα εισιτήρια»
«Τη στιγμή που οι αστικές μας συγκοινωνίες αναζητούν απεγνωσμένα πόρους για να αναβαθμιστούν, τη στιγμή που χρειαζόμαστε χρήματα για την οδική ασφάλεια και τη συντήρηση των υποδομών μας, είναι παράλογο να συζητάμε για μείωση των εσόδων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, όταν μάλιστα έχουμε από τα φθηνότερα εισιτήρια και τις περισσότερες δωρεάν ή μειωμένες παροχές στην Ευρώπη», δηλώνεις το «Βήμα» ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Θανάσης Τσιάνος, τονίζοντας ότι η διεθνής εμπειρία δείχνει πως το δωρεάν εισιτήριο δεν μειώνει τη χρήση του ΙΧ αυτοκινήτου.
«Ο οδηγός θα αφήσει το αυτοκίνητο μόνο για ένα λεωφορείο που είναι αξιόπιστο, γρήγορο και συνεπές. Ας αναβαθμίσουμε πρώτα τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και μετά ας ανοίξουμε θεωρητικές συζητήσεις», σημειώνει.
«Το “δωρεάν για όλους” τινάζει την μπάνκα στον αέρα»
Το θέμα είναι – συνεχίζει ο κ. Τσιάνος – αυτός που πρέπει να αφήσει το αυτοκίνητο, να το κάνει γιατί τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς θα του προσφέρουν άνετη και γρήγορη μετακίνηση, όχι γιατί δεν θα πληρώνει εισιτήριο. «Τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη χρειάζονται άμεσα κεφάλαια για συντήρηση, αναβάθμιση συστημάτων τηλεματικής, νέους οδηγούς και τεχνικούς, όχι μείωση των εσόδων», αναφέρει.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο των συγκοινωνιολόγων, η πραγματική κοινωνική πολιτική προϋποθέτει υγιείς συγκοινωνιακούς φορείς. «Όταν το σύστημα λειτουργεί σωστά, προσελκύει περισσότερους επιβάτες, αυξάνει τα έσοδά του και τότε έχει την οικονομική άνεση να επιδοτήσει πλήρως τις μετακινήσεις περισσότερων κοινωνικών ομάδων. Το “δωρεάν για όλους” τινάζει την μπάνκα στον αέρα και υποβαθμίζει την υπηρεσία για όλους. Αυτό μάς έχει μάθει η διεθνής και εγχώρια εμπειρία. Ας επενδυθούν λοιπόν τα χρήματα για τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, με καλύτερο τρόπο», προσθέτει.
Ανάλογη είναι και η θέση του καθηγητή και διευθυντή του Εργαστηρίου Κυκλοφοριακής Τεχνικής του Τομέα Μεταφορών και Συγκοινωνιακής Υποδομής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), Γιώργου Γιαννή.
«Δεν εφαρμόζεται σε πόλεις σαν την Αθήνα»
«Η συζήτηση αυτή δεν είναι καινούργια. Γίνεται πάνω από δέκα χρόνια», σχολιάζει. Όπως αναφέρει, το μέτρο των δωρεάν μετακινήσεων για όλους εφαρμόζεται στο Λουξεμβούργο και στη Δουνκέρκη, στο Ταλίν μόνο για τους μόνιμους κατοίκους της πόλης και στη Γενεύη μόνο για τους τουρίστες.
Στη Μάλτα, οι δωρεάν μετακινήσεις ισχύουν αποκλειστικά για τους μόνιμους κατοίκους που διαθέτουν μία ειδική ατομική κάρτα. «Μετά την πανδημία εφαρμόστηκε και στα τρένα της Γερμανίας σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν επιβάτες. Το μέτρο διατηρήθηκε για ένα εξάμηνο. Το διέκοψαν διότι είδαν ότι και παραπάνω τους κόστιζε, και δεν είχαν το αποτέλεσμα που ήθελαν», θυμάται ο κ. Γιαννής, σημειώνοντας ότι το εν λόγω μέτρο «δεν έχει εφαρμοστεί σε καμία μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη σαν την Αθήνα».
«Το μέτρο δεν προσελκύει νέους χρήστες ΜΜΜ»
Μελέτες που έχουν εκπονηθεί για το συγκεκριμένο ζήτημα δείχνουν ότι με το συγκεκριμένο μέτρο αυξάνεται μεν η χρήση των μέσων μεταφοράς, αλλά από τους πολίτες που ούτως ή άλλως μετακινούνται αποκλειστικά με λεωφορεία, τραμ, μετρό κλπ.
«Διαπιστώσαμε ότι δεν προσελκύει νέους χρήστες», τονίζει ο καθηγητής αναφερόμενος σε έρευνα που διεξήχθη το 2022. «Ρωτήσαμε τους Αθηναίους εάν ήθελαν να έχουν δωρεάν συγκοινωνίες και φυσικά απάντησαν θετικά. Όταν όμως τους προτείναμε να αλλάξουν μέσον μετακίνησης, καταλάβαμε ότι το κριτήριό τους δεν ήταν το κόστος, αλλά η ταχύτητα και η άνεση. Η ελκυστικότητα των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς εξαρτάται πρώτιστα από το χρόνο της διαδρομής», συμπεραίνει ο κ. Γιαννής.
Επίσης, αναφέρει ότι αναλύοντας τα δεδομένα, διαπίστωσε ότι το μέτρο αυτό θα έχει κόστος στο σύνολο των φορολογουμένων, και διερωτάται: «Ο κάτοικος Ξάνθης γιατί να πληρώνει έμμεσα τη δωρεάν μετακίνηση των Αθηναίων ή των Θεσσαλονικιών;».
