Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Στην ανοιχτή επιστολή που απέστειλε ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Βλαντίμιρ Πούτιν η βασική πρότασή του ήταν σαφής: προσωπική συνάντηση κορυφής και έναρξη συνομιλιών με αφετηρία τη σημερινή γραμμή του μετώπου.
«Η απόφαση είναι δική σας. Αρκετά με τον πόλεμο […] Η Ουκρανία προτείνει τον τερματισμό αυτού του πολέμου μέσω άμεσου διαλόγου μεταξύ εσάς και εμού. Προτείνω μια συνάντηση», έγραψε ο Ζελένσκι.
Παράλληλα, πρότεινε ως πιθανούς τόπους διεξαγωγής συνομιλιών την Ελβετία, την Τουρκία ή χώρες του αραβικού κόσμου και ζήτησε τη συμμετοχή τόσο της Ευρώπης όσο και των ΗΠΑ στη διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Η απάντηση της Ρωσίας ήταν αρνητική και αδιάφορη. Ο Πούτιν δήλωσε ότι δεν βλέπει λόγο για προσωπική συνάντηση «σε αυτή τη φάση», ενώ το Κρεμλίνο επανέλαβε τη θέση ότι οποιαδήποτε επαφή σε επίπεδο ηγετών μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο για την υπογραφή τελικής συμφωνίας και όχι ως εργαλείο διαπραγμάτευσης – και ιδανικά να πραγματοποιηθεί στη Μόσχα.
Παράλληλα, η ρωσική πλευρά επανέφερε το αφήγημα περί αμφισβητούμενης νομιμότητας του Ζελένσκι ως προέδρου, λόγω της αναστολής εκλογών στην Ουκρανία υπό καθεστώς πολέμου.
Η απόρριψη αυτή, όπως εξηγούν τόσο δυτικοί όσο και ρώσοι αναλυτές, δεν θα έπρεπε να αιφνιδιάσει το Κίεβο. Ένα ερώτημα λοιπόν που προκύπτει δεν είναι τόσο το αν η επιστολή θα μπορούσε να οδηγήσει άμεσα σε συνάντηση, αλλά γιατί η ουκρανική ηγεσία επέλεξε να ανοίξει τώρα αυτό το παράθυρο.
Γιατί η Ουκρανία θέλει να τελειώσει η σύγκρουση πριν από τον χειμώνα
Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ της ουκρανικής εφημερίδας Kyiv Independent, το οποίο επικαλείται συνομιλίες με ουκρανούς αξιωματούχους και πρόσωπα με γνώση των εσωτερικών εκτιμήσεων της κυβέρνησης, στην ουκρανική ηγεσία έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι οι επόμενοι μήνες ενδέχεται να αποτελούν το πιο ευνοϊκό παράθυρο για προσπάθεια τερματισμού της σύγκρουσης.
Η εκτίμηση αυτή βασίζεται σε μια αντίφαση.
Από τη μία πλευρά, οι ρωσικές επιχειρήσεις δεν έχουν αποδώσει τα στρατηγικά αποτελέσματα που επιδίωκε η Μόσχα. Παράλληλα, οι ουκρανικές επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς έχουν επεκταθεί βαθύτερα στη ρωσική επικράτεια, με πιο πρόσφατο παράδειγμα τα ουκρανικά drones που έπληξαν την Αγία Πετρούπολη την περασμένη εβδομάδα λίγο πριν το «ρωσικό Νταβός».
Επιπλέον, σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων από το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου που πραγματοποιήθηκε από το πρακτορείο ειδήσεων AFP, τον Μάιο το Κίεβο ανέκτησε περισσότερα εδάφη από όσα έχασε από τις ρωσικές δυνάμεις για δεύτερο συνεχόμενο μήνα.
Από την άλλη όμως, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα της Kyiv Independent, η Ουκρανία ανησυχεί όλο και περισσότερο για τις ελλείψεις στην αεράμυνα — ιδιαίτερα στα αντιβαλλιστικά συστήματα και στους αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot. Η ουκρανική πλευρά εκτιμά ότι ακόμη ένας χειμώνας με περιορισμένες δυνατότητες προστασίας κρίσιμων υποδομών θα μπορούσε να επιβαρύνει ιδιαίτερα τη θέση της χώρας.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται η ανησυχία για ενδεχόμενη νέα ρωσική επιστράτευση – μια κίνηση που βέβαια, αν και ενδέχεται να κριθεί απαραίτητη, θεωρείται πως θα έχει επιπτώσεις και για την ίδια τη Ρωσία.
Πώς κινείται η Ευρώπη
Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, η επιστολή του Ζελένσκι αν και απευθυνόταν στον ρώσο πρόεδρο, είχε και άλλους έμμεσους παραλήπτες: την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
Όσον αφορά την ΕΕ, χαρακτηρίζοντας ως «καλή πρωτοβουλία» το γράμμα του Ζελένσκι, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε χθες πως ο ίδιος, καθώς και οι ηγέτες της Μεγάλης Βρετανίας και της Γερμανίας θα συναντήσουν τον ουκρανό πρόεδρο στο Λονδίνο την Κυριακή για να συζητήσουν αναφορικά με την άσκηση πίεσης στη Ρωσία.
Στο Λουξεμβούργο, στη συνεδρίαση υπουργών της ΕΕ την περασμένη Πέμπτη, ο Σουηδός υπουργός Μετανάστευσης Γιόχαν Φόρσελ πρότεινε να επανεξεταστεί το καθεστώς προσωρινής προστασίας για νέους άνδρες ουκρανικής υπηκοότητας στρατεύσιμης ηλικίας που επιθυμούν να εγκατασταθούν στην Ευρώπη.
«Είναι απαραίτητο να προστατεύσουμε τους Ουκρανούς, αλλά ταυτόχρονα ο πόλεμος πρέπει να κερδηθεί. Για να συμβεί αυτό, περισσότεροι άνδρες πρέπει να μείνουν στην Ουκρανία και να πολεμήσουν», δήλωσε.
Παράλληλα, ομάδα κρατών της ΕΕ ζήτησε αυστηρότερους περιορισμούς στις τουριστικές θεωρήσεις για ρώσους πολίτες. «Δεν θέλω άλλα σαββατοκύριακα για ψώνια ούτε πολυτελή ταξίδια στην Ευρώπη όσο Ουκρανοί πεθαίνουν στο πεδίο της μάχης», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Φόρσελ.
Η στάση των ΗΠΑ
Ωστόσο στις ΗΠΑ το ενδιαφέρον για τον ουκρανικό πόλεμο φαίνεται πως παραμένει μειωμένο, αφού η αυξημένη αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή με τον πόλεμο στο Ιράν έχει περιορίσει το διαθέσιμο πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο για την Ουκρανία.
Χαρακτηριστικά, ο Ντόναλντ Τραμπ, σχολιάζοντας την πρόταση Ζελένσκι, δήλωσε απλώς ότι είναι θετικός στο να μιλήσουν οι δυο πλευρές και πως οι ΗΠΑ είχαν συμβάλει στην εξέλιξη αυτή, επαναλαμβάνοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτούσε αμοιβαίους συμβιβασμούς.
Βέβαια, σε μια θετική για την Ουκρανία εξέλιξη, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε νομοθεσία που προβλέπει νέα οικονομική και αμυντική στήριξη προς το Κίεβο, αν και η προοπτική εφαρμογής της παραμένει αβέβαιη.
