Η επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν δοκιμάζεται εκ νέου, μετά τα πυρά που άνοιξε η Τεχεράνη εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων τη Δευτέρα, διαταράσσοντας την προσπάθεια της Ουάσινγκτον να επαναφέρει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι εδώ και ημέρες ο Τραμπ ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες επιλογές: από τη μία να τιμωρήσει αυστηρά το Ιράν επειδή δεν εγκαταλείπει το πυρηνικό του πρόγραμμα και από την άλλη να αποφύγει μια σοβαρή κλιμάκωση που θα μπορούσε να εμπλέξει βαθύτερα τις ΗΠΑ σε μια σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τους ίδιους, ο Τραμπ επιθυμεί να αποφύγει έναν νέο γύρο βομβαρδισμών, προτιμώντας μια λύση που θα βάλει τέλος τόσο στις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης όσο και στον πόλεμο που διαρκεί εδώ και εβδομάδες, έχει αυξήσει τις τιμές των καυσίμων και έχει πλήξει την παγκόσμια οικονομία.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα δίλημμα: είτε να διατάξει νέα αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν είτε να αγνοήσει τις προκλήσεις της Τεχεράνης και να συνεχίσει τις διπλωματικές συνομιλίες.
Στάση αναμονής
Μιλώντας στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι προς το παρόν θα διατηρήσει τη στάση αναμονής. «Το αποκαλώ έναν μικρό πόλεμο», δήλωσε σε συγκέντρωση μικρών επιχειρηματιών, προσθέτοντας ότι πρόκειται για «μια μικρή παρέκκλιση που εξελίσσεται πολύ καλά».
Η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έδειξε σημάδια κατάρρευσης τη Δευτέρα, όταν ο αμερικανικός στρατός αναγκάστηκε να αποκρούσει επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ. Αφού το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους cruise και άλλα βλήματα κατά αμερικανικών πολεμικών και εμπορικών πλοίων, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι χρησιμοποίησε επιθετικά ελικόπτερα Apache για να βυθίσει ιρανικά ταχύπλοα που παρενοχλούσαν τη ναυσιπλοΐα.
Παρά την ένταση, ο Τραμπ απέφυγε να δηλώσει ότι η Τεχεράνη παραβίασε την εκεχειρία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραβλέψει τα γεγονότα της Δευτέρας. Αντίθετα, κάλεσε τη Νότια Κορέα να εμπλακεί στην περιοχή, μετά την έκρηξη που προκάλεσε πυρκαγιά σε πλοίο της.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι ανώτατοι αξιωματούχοι του Πενταγώνου θα παραχωρήσουν συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, αναθέτοντας στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και στον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Dan Caine να παρουσιάσουν τα επόμενα βήματα.
«Όπως και να έχει, θα κερδίσουμε»
Ο ίδιος εμφανίστηκε βέβαιος για την τελική έκβαση, είτε μέσω στρατιωτικής δράσης είτε μέσω συμφωνίας: «Όπως και να έχει, θα κερδίσουμε. Είτε θα πετύχουμε τη σωστή συμφωνία είτε θα επικρατήσουμε εύκολα στρατιωτικά», δήλωσε.
Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι πιέσεις από συμμάχους του στο εσωτερικό για άμεση στρατιωτική απάντηση.
Παρά τις πιέσεις, αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί να επανέλθει σε εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, παρότι εμφανίζεται έντονα δυσαρεστημένος από τη στάση της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Σε πρόσφατες συνομιλίες με συνεργάτες του, εξέφρασε απογοήτευση ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, αν και πλήττει την ιρανική οικονομία, δεν έχει αναγκάσει το Ιράν να υποχωρήσει. Εξετάστηκαν διάφορα σενάρια, από νέες επιθέσεις σε στρατιωτικούς στόχους έως τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων από το αμερικανικό ναυτικό.
«Project Freedom»: Η ενδιάμεση λύση
Τελικά, επέλεξε μια ενδιάμεση λύση, εγκρίνοντας σχέδιο παροχής πληροφοριών στα εμπορικά πλοία για ασφαλή διέλευση από τα Στενά — την επιχείρηση «Project Freedom». Η επιχείρηση ξεκίνησε τη Δευτέρα, χωρίς τη συμμετοχή συμμάχων.
Ωστόσο, μέσα σε λίγες ώρες το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους κατά αμερικανικών πλοίων και εξαπέλυσε επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε παρεμπόδιση της επιχείρησης θα αντιμετωπιστεί «με αποφασιστική ισχύ».
Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ενδέχεται να εγκριθεί στρατιωτική απάντηση μέσα στις επόμενες ημέρες, αν και αναλυτές σημειώνουν ότι ο πρόεδρος εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι σε νέα πλήγματα.
Η Ουάσινγκτον συνεχίζει να αυξάνει σταδιακά την πίεση προς το Ιράν, ενώ παράλληλα επιδιώκει διπλωματική λύση.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα εμφανίζεται απρόθυμη να ευθυγραμμιστεί με τις αμερικανικές πιέσεις, ενώ ο γερουσιαστής Γκρέιαμ κάλεσε τον Τραμπ να επιλύσει την κρίση πριν από την επίσκεψή του στο Πεκίνο.
«Θέλουμε σταθερές σχέσεις», δήλωσε, «αλλά δεν θα επιτρέψουμε να μας υποτιμούν».
