Αντιδράσεις προκαλεί ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, με αιχμές κατά του Ιράν και ιδιαίτερα επιθετικό τόνο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη «δεν μπορεί να συνεννοηθεί» και «δεν ξέρει πώς να υπογράψει μια μη πυρηνική συμφωνία», προσθέτοντας πως «καλύτερα να γίνει έξυπνη σύντομα». Το μήνυμα συνοδεύεται από τη φράση «NO MORE MR. NICE GUY!» («Τέρμα το καλό παιδί»), που ενισχύει το κλίμα σκλήρυνσης της στάσης του.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η εικόνα που συνοδεύει την ανάρτηση, στην οποία ο Τραμπ απεικονίζεται να κρατά όπλο μπροστά σε σκηνικό εκρήξεων.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, με το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς ατζέντας.
Η απόρριψη της ιρανικής πρότασης
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ είπε στους συμβούλους του ότι η πρόταση τριών βημάτων του Ιράν για το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη διατήρηση των πυρηνικών συνομιλιών για την τελική φάση, απέδειξε ότι η Τεχεράνη δεν διαπραγματευόταν με καλή πίστη, ανέφερε η Wall Street Journal.
Προς το παρόν, ο Τραμπ αισθάνεται άνετα με έναν επ’ αόριστον αποκλεισμό, για τον οποίο έγραψε την Τρίτη στο Truth Social ότι ωθεί το Ιράν προς μια «κατάσταση κατάρρευσης». Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο αποκλεισμός αποδεδειγμένα συνθλίβει την οικονομία του Ιράν -το οποίο πασχίζει να αποθηκεύσει το απούλητο πετρέλαιό του- και πυροδότησε νέα προσέγγιση από το καθεστώς προς την Ουάσιγκτον.
Η απόφαση του Τραμπ αντιπροσωπεύει μια νέα φάση του πολέμου και υπογραμμίζει το γεγονός ότι ο πρόεδρος, ο οποίος αναζητά πάντα μια γρήγορη και εύκολα «εμπορεύσιμη» νίκη, στερείται μιας μαγικής λύσης.
Το δίλημμα: έξοδος ή κλιμάκωση;
Η μονομερής διακοπή της μάχης προσφέρει μια γρήγορη έξοδο από τη σύγκρουση και ανακούφιση στις οικονομίες των ΗΠΑ και του κόσμου. Αλλά η πρόταση του Ιράν το περασμένο Σαββατοκύριακο θα επέτρεπε στην Τεχεράνη να θέσει τους όρους αυτής της διεξόδου.
Η επανέναρξη των εχθροπραξιών, εν τω μεταξύ, θα εξασθενούσε περαιτέρω ένα χτυπημένο Ιράν, αλλά αυτό πιθανότατα θα αντιδρούσε προκαλώντας περισσότερο όλεθρο στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, διογκώνοντας το κόστος του πολέμου. Ο αποκλεισμός συρρικνώνει τα κεφάλαια της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά δεσμεύει τις αμερικανικές δυνάμεις σε μια μακρύτερη ανάπτυξη στη Μέση Ανατολή, χωρίς καμία εγγύηση ότι το καθεστώς θα συνθηκολογήσει.
Η αντοχή του καθεστώτος και η «μέγιστη ισχύς»
«Το Ιράν υπολογίζει ότι η ικανότητά του να αντέξει και να παρακάμψει τον αποκλεισμό ξεπερνά το αμερικανικό συμφέρον για την πρόληψη μιας ευρύτερης ενεργειακής κρίσης και ενδεχομένως μιας παγκόσμιας ύφεσης», δήλωσε η Suzanne Maloney, εμπειρογνώμονας για το Ιράν. «Ένα καθεστώς που έσφαξε τους ίδιους του τους πολίτες για να σιωπήσει τις διαμαρτυρίες τον Ιανουάριο είναι πλήρως προετοιμασμένο να τους επιβάλει οικονομικές κακουχίες τώρα».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Anna Kelly, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ εκπλήρωσαν τους στρατιωτικούς στόχους της επιχείρησης Epic Fury και ότι «χάρη στον επιτυχημένο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη μέγιστη ισχύ έναντι του καθεστώτος».
Εσωτερικές διαφωνίες στην Ουάσιγκτον
Η έλλειψη μιας σαφούς πορείας οδηγεί ορισμένους Αμερικανούς αξιωματούχους να λένε ότι η σύγκρουση πιθανότατα δεν θα τελειώσει ούτε με πυρηνική συμφωνία ούτε με επανέναρξη του πολέμου. Ο Τραμπ δέχεται αντικρουόμενες συμβουλές: Ο γερουσιαστής Lindsey Graham ζητά διατήρηση της πίεσης, ενώ επιχειρηματικοί ηγέτες ανησυχούν ότι ο κλειστός Ορμούζ θα αποτελέσει πολιτική «θανατική καμπάνα» πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου.
Αξιωματούχοι λένε ότι ο Τραμπ δεν είναι προς το παρόν διατεθειμένος να εγκαταλείψει την απαίτησή του το Ιράν να αναστείλει τον πυρηνικό εμπλουτισμό του για 20 χρόνια. «Γιατί να αποδεχτείς την ιρανική συμφωνία ενώ περιμένεις ακόμα να δεις αν μπορείς να προκαλέσεις σοβαρά οικονομικά προβλήματα μέσω του αποκλεισμού;» σχολίασε ο Eric Brewer, πρώην αναλυτής πληροφοριών των ΗΠΑ.
Ο ρόλος των σκληροπυρηνικών
Παρά τις ελπίδες για συνομιλίες στο Πακιστάν, οι διαπραγματεύσεις έχουν σταματήσει. Τη Δευτέρα, το Ιράν ζήτησε χρόνο για διαβουλεύσεις με τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ωστόσο, οι μεσολαβητές παραμένουν σκεπτικοί, καθώς και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι ο χρόνος είναι με το μέρος τους.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τόνισε μια ακόμα δυσκολία: την εσωτερική μάχη εξουσίας στο Ιράν. «Οι σκληροπυρηνικοί έχουν την απόλυτη εξουσία. Οι διαπραγματευτές μας δεν διαπραγματεύονται μόνο με Ιρανούς· αυτοί οι Ιρανοί πρέπει στη συνέχεια να διαπραγματευτούν με άλλους Ιρανούς για να βρουν σε τι μπορούν να συμφωνήσουν».





