Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν διαταράσσει τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκαλώντας κατακόρυφη άνοδο στις τιμές ενέργειας, ο ποταμός Δρίνος στην Αλβανία λειτουργεί ως ένα ιδιότυπο «οχυρό». Χάρη στις έντονες χειμερινές βροχοπτώσεις, το λιώσιμο των χιονιών και τα υδροηλεκτρικά φράγματα της κομμουνιστικής περιόδου, ο ποταμός παράγει πάνω από το 90% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, κρατώντας υπό έλεγχο τις τιμές χονδρικής.

Η Αλβανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι χώρες με υψηλή παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προστατεύθηκαν από τις ραγδαίες αυξήσεις που ακολούθησαν την επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η ενεργειακή θωράκιση μπορεί να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις τους επόμενους μήνες, την ώρα που η Ευρώπη βλέπει το φάσμα μιας παγκόσμιας ύφεσης να επιστρέφει.

Το χάσμα τιμών στην Ευρώπη: Η Ιταλία «καίγεται», η Ισπανία αντέχει

Οι διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την ήπειρο είναι πλέον χαοτικές:

  • Ιταλία: Με εξάρτηση από το φυσικό αέριο, που υπερβαίνει το 40%, είδε τις τιμές χονδρικής να αυξάνονται πάνω από 20% από την έναρξη του πολέμου.
  • Γερμανία: Η άνοδος ξεπέρασε το 15%, λόγω της μεγάλης ανάγκης για αέριο.
  • Γαλλία: Βασιζόμενη κατά 70% στην πυρηνική ενέργεια, η αύξηση ήταν η μισή από εκείνη της Ιταλίας.
  • Ισπανία: Με τις ΑΠΕ να αγγίζουν το 60% της παραγωγής, οι τιμές κατέγραψαν πτώση.

Το ελληνικό παράδοξο και η «καμπύλη της πάπιας»

Στην Ελλάδα, παρά την ισχυρή παραγωγή ηλιακής ενέργειας, η υπερβολική εξάρτηση από τα φωτοβολταϊκά δημιουργεί την λεγόμενη «καμπύλη της πάπιας» (duck curve). Οι τιμές υποχωρούν το μεσημέρι, αλλά εκτοξεύονται νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα.

Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, ο ΑΔΜΗΕ ζητά τη διατήρηση της λειτουργίας λιγνιτικής μονάδας, που προοριζόταν για κλείσιμο, ώστε να διασφαλιστεί η ευστάθεια του συστήματος για τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο.

Νοικοκυριά σε απόγνωση: Από την Κύπρο έως την Τοσκάνη

Παρά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να μειώσει τους φόρους στο ρεύμα, οι καταναλωτές ήδη λυγίζουν. Στην Κύπρο, όπου οι τιμές είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ, αναμένονται αυξήσεις έως και 20% μέχρι τον Αύγουστο.

«Έχω δύο δουλειές και με το ζόρι τα βγάζω πέρα. Τα πάντα ακριβαίνουν», λέει ο Μάριος Γεωργίου, πατέρας δύο παιδιών στη Λεμεσό, ο οποίος είδε το κόστος των καυσίμων του να αυξάνεται κατά 20%, την ώρα που ο λογαριασμός ρεύματος αγγίζει τα 200 ευρώ τον μήνα.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στην Ιταλία, με τον Νίκο Βάνι, ιδιοκτήτη αρτοποιείου στην Τοσκάνη, να προειδοποιεί: «Μπορούμε να αντέξουμε μερικούς μήνες, αλλά μετά ο πραγματικός κίνδυνος είναι να πρέπει να παρέμβουμε στο προσωπικό μας».

Η «κληρονομιά» του Χότζα και η αθέατη πίεση

Στην Αλβανία, οι κάτοικοι αστειεύονται ότι η υδροηλεκτρική ενέργεια είναι η μόνη θετική κληρονομιά της κομμουνιστικής περιόδου. Ωστόσο, η κυβέρνηση παραμένει επιφυλακτική. Αν και η χώρα προστατεύεται από τις ΑΠΕ και τις κρατικές επιδοτήσεις, το Υπουργείο Ενέργειας παραδέχεται πως «το σύστημα δείχνει σταθερό στην επιφάνεια, αλλά η πραγματική πίεση συσσωρεύεται στα δημόσια οικονομικά».

Ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι πλέον μόνο ένα γεωπολιτικό ζήτημα, αλλά μια καθημερινή μάχη επιβίωσης για την ευρωπαϊκή οικονομία, που αναζητά απεγνωσμένα διέξοδο στην πράσινη μετάβαση.

Πηγή: Reuters