Με τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ νεκρό από πυραύλους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η χώρα έμεινε ακέφαλη, χωρίς τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη της. Η προφανής επιλογή να αναλάβει τη θέση είναι αυτή του μεγαλύτερου γιου του Χαμενεϊ, Μοζταμπά Χαμενεϊ. Πληροφορίες ήθελαν το σώμα των 88 ατόμων (Συνέλευση των Ειδικών) που είναι υπεύθυνο να αποφασίσει για τη διαδοχή να έχει συνεδριάσει ήδη μια φορά.

Το Σώμα συνεδρίασε διαδικτυακά, αλλά απόφαση δεν πάρθηκε. Παράλληλα, δεν είναι γνωστό πόσοι από του 88 είναι ακόμα εν ζωή. Αυτό θα πάρει ημέρες, το λιγότερο, να διευκρινιστεί.

Ισραήλ: Στόχος ο οποιοσδήποτε διάδοχος

Αυτό δεν είναι παράξενο, δεδομένου του μηνύματος που έστειλε το Ισραήλ προς πάσα κατεύθυνση πως όποιος και να είναι ο διάδοχος, θα είναι στόχος και αυτός. Αυτή η προειδοποίηση ανασύρει μνήμες από τις διαδοχικές δολοφονίες ηγετών την Χαμάς στην Γάζα από το Ισραήλ (η λίστα έχει 10 ονόματα για το 2025-2026). Και αυτές συμπληρώνονται από δολοφονίες στον Λίβανο, ακόμα και στο Ιράν πριν τον πόλεμο.

Δεν είναι και η πιο ελκυστική θέση αυτή (του) ηγέτη της Χαμάς, της Χεζμπολά ή του Ιράν.

Πιο σκληροπυρηνικός από τον πατέρα του ο Μοζταμπά;

Ιρανοί αξιωματούχοι και αναλυτές εκτιμούν σε κάθε περίπτωση πως ο Μοζταμπά Χαμενεϊ πιθανότατα θα επέλεγε μια ακόμη πιο σκληροπυρηνική πολιτική από αυτή του θανούντος πατέρα του ως ανώτατος ηγέτης.

Άλλοι διεκδικητές περιλαμβάνουν τον Χασάν Χομεϊνί – εγγονό του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Αγιατολάχ Χομεϊνί, ο οποίος ενδεχομένως θα επεδίωκε μια πιο μετριοπαθή και λιγότερο καταπιεστική ηγεσία.

Στη λίστα είναι και ο Αλιρεζά Αραφί, ένας σκληροπυρηνικός κληρικός που διορίστηκε ως μέρος μιας μεταβατικής κυβέρνησης μετά τη δολοφονία του Χαμενεϊ πριν λίγες ημέρες.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, η άνοδος του νεότερου Χαμενεϊ θα σηματοδοτούσε μια απομάκρυνση από την παραδοσιακή θρησκευτική ηγεσία που ήταν κρίσιμη για την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, δήλωσαν στην εφημερίδα αναλυτές και πρόσωπα κοντά στην ιρανική κυβέρνηση.

Ο Μοζταμπά Χαμενεϊ εκπροσωπεί τις παραστρατιωτικές δυνάμεις και τους πιο ριζοσπαστικούς κληρικούς που έχουν αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως οι πιο ισχυροί παράγοντες στη χώρα, είπαν αυτά τα πρόσωπα.

Ένας Ιρανός αξιωματούχος τον περιέγραψε ως πολύ πιο σκληρό από τον πατέρα του.

Αγνωστο πότε θα εκλεγεί ο επόμενος ηγέτης του Ιράν

Το πότε θα γίνει η ψηφοφορία είναι άγνωστο καθώς την Τρίτη το Ισραήλ φέρεται να έπληξε με πύραυλο το κτίριο στην ιρανική πόλη Κομ, μία από τις κύριες έδρες εξουσίας του σιιτικού Ισλάμ, όπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί η συνέλευση. Η πληροφορία που αποδίδεται στο Fars News Agency των Φρουρών της Επανάστασης δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί επίσημα.

Πάντως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν εξοντώσει τόσα πολλά υψηλόβαθμα στελέχη του Ιράν που ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είπε προχθές πως «πολύ σύντομα δεν θα ξέρουμε κανέναν» [από αυτούς που θα έχουν απομείνει].

Το αν το φαβορί για τη διαδοχή, ο Μοζταμπά Χαμενεϊ θα είναι το ίδιο ή περισσότερο σκληροπυρηνικός από τον πατέρα του μένει να αποδειχθεί, σε περίπτωση που αναλάβει τη θέση.

Ο Αμντολρεζά Νταβαρί, ένας πολιτικός κοντά στον Μοζταμπά Χαμενεϊ, δήλωσε σε δημόσιες τοποθετήσεις και σε συνεντεύξεις στους New York Times ότι αν ο Μοζταμπά Χαμενεϊ διαδεχόταν τον πατέρα του, θα μπορούσε να αναδειχθεί ως μια μορφή στο ύφος του Σαουδάραβα ηγέτη Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν. «Είναι εξαιρετικά προοδευτικός και θα κινηθεί για να παραμερίσει τους σκληροπυρηνικούς», είπε ο κ. Νταβαρί σε γραπτό μήνυμα πριν από τον πόλεμο.

Αλλά αυτή δεν είναι η επικρατέστερη θεωρία.

Σε κυβερνητικούς αλλά και διπλωματικούς και στρατιωτικούς κύκλους της Μέσης Ανατολής είναι γνωστό πως ο Μοζταμπά Χαμενεϊ έχει στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Οι Φρουροί, σύμφωνα με πηγές κοντά στο θεοκρατικό καθεστώς αξιωματούχους, πίεσαν για τον διορισμό του. Θεωρούν πως είναι ο ηγέτης που χρειάζεται η χώρα, καθώς γνωρίζει άριστα τις υπηρεσίες ασφαλείας και τις ένοπλες δυνάμεις.

Ακόμα και αν καταφέρει να αναδειχθεί ανώτατος ηγέτης, Ιρανοί, Άραβες και δυτικοί αξιωματούχοι αναρωτιούνται για πόσο καιρό ο Μοζταμπά Χαμενεϊ θα μπορούσε να επιβιώσει από τις επιθέσεις των Αμερικάνων και των Ισραηλινών.

ΗΠΑ – Ισραήλ θα συνεχίσουν τις επιθέσεις στους ανώτατους αξιωματούχους του Ιράν

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ κατέστησε σαφές πως οι δύο χώρες θα συνεχίσουν τις επιθέσεις εναντίων τόσο ανώτατων αξιωματούχων όσο και εναντίον του οποιουδήποτε αναδειχθεί διάδοχος του Χαμενεϊ.

Αν το Σώμα των Ειδικών είναι – εν μέρει – αποδεκατισμένο και ανίκανο να πάρει μια απόφαση και με δεδομένη την αμερικανική και ισραηλινή στρατηγική για πλήρη καταστροφή των κυβερνητικών, στρατιωτικών και άλλων δομών όπως στρατώνες των Φρουρών και υπηρεσιών πληροφοριών, δε θα μπορούσε να αποκλειστεί μια κατάσταση χάους, παρόμοια με αυτή στο Ιράκ το 2003, όπου κανείς δεν έλεγχε το παραμικρό.

Το ενδεχόμενο αυτό είναι μικρό αλλά όχι αμελητέο. Σε κάθε περίπτωση, η όποια επιλογή γίνει θα αφήσει σημαντικό μέρος του πληθυσμού δυσαρεστημένο – ή ακόμα χειρότερα, θα το ωθήσει σε νέες κινητοποιήσεις αν επικρατήσει άτομο υπό την προστασία των Φρουρών της Επανάστασης.

Και τότε το ερώτημα ίσως δε θα είναι «ποιος διοικεί το Ιράν;» αλλά «τι είδους Ιράν θα εξέλθει του χάους ακυβερνησίας και καταστροφής»;