Η εικόνα της ελληνικής δικαιοσύνης, όπου ακόμα και τώρα παρά τις όποιες αλλαγές, επικρατεί χαρτοβασίλειο, δικαστικοί υπάλληλοι και δικαστές κουβαλούν ογκώδεις δικογραφίες με καρότσια του σούπερ μάρκετ, ακόμα και στον Αρειο Πάγο, επιχειρείται να αποτελέσει πολύ σύντομα παρελθόν.
Ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας
Η παρουσίαση από το υπουργείο Δικαιοσύνης σε συνεργασία με εκείνο της Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την Κοινωνία της Πληροφορίας του πρωτοποριακού συστήματος με την εφαρμογή ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας, αφήνει βάσιμες προσδοκίες για ριζική μεταβολή στη λειτουργία της πολιτικής δικαιοσύνης (αστικές υποθέσεις)μέσα στο 2026.
Ο ηλεκτρονικός φάκελος της δικογραφίας που άρχισε πιλοτικά να εφαρμόζεται από την αρχή της εβδομάδας, μόνον για τις υποθέσεις που αφορούν στο κτηματολόγιο, (κτηματολογικές διαφορές) ενώ από το νέο δικαστικό έτος, τον προσεχή Σεπτέμβριο, θα είναι υποχρεωτικός για όλους τους δικηγόρους και για όλες τις αγωγές η άλλες δικαστικές διαδικασίες που αφορούν σε αστικές υποθέσεις (εμπορικές, μισθωτικές, εργατικές, συμβάσεις, οικογενειακές διαφορές και άλλες).
Ηλεκτρονική υποβολή αγωγών
Το νέο σύστημα ηλεκτρονικής υποβολής των αγωγών και ηλεκτρονικής διακίνησης του φακέλου μιας υπόθεσης μέχρι την έκδοση της απόφασης, όπως εξηγήθηκε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, αφορά τους δικηγόρους που κερδίζουν χρόνο και χρήμα, αλλά και τους δικαστικούς υπαλλήλους και τους δικαστές που θα έχουν ηλεκτρονικά μπροστά τους το σύνολο της δικογραφίας και όλα τα έγγραφα που καταθέτουν οι διάδικοι.
Αγωγές από γραφείο
Μία από τις καινοτομίες της εφαρμογής του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας είναι, πως ο δικηγόρος καταθέτει την αγωγή η ό,τι άλλο έγγραφο θέλει από το γραφείο του, χωρίς να χρειάζεται να πάει αυτοπροσώπως ο ίδιος η συνεργάτης του στα δικαστήρια.
Ο ηλεκτρονικός φάκελος της δικογραφίας διαβιβάζεται στους αρμόδιους δικαστικούς υπαλλήλους και στους δικαστές που έχουν άμεση και εύκολη πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα και τα στοιχεία μιας υπόθεσης.
Το σημαντικό επίσης είναι, πως ο δικηγόρος καταθέτοντας ηλεκτρονικά την αγωγή του, διαλέγει μέσα από το σύστημα και την ημέρα της εκδίκασης της υπόθεσης, η οποία δεν μπορεί να αλλάξει. Η δικάσιμος που θα επιλέγεται ηλεκτρονικά δεν θα μπορεί να είναι πέραν του ορίου των 210 ημερών από την κατάθεση της αγωγής, όπως προβλέπεται και από τον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Ολα αυτά, όπως εξηγήθηκε κατά την παρουσίαση της νέας εφαρμογής από τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη και τον υφυπουργό Ιωάννη Μπούγα, προσδίδουν μεγάλες ευχέρειες στην άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος, ταχύτητα στην εκδίκαση των υποθέσεων και γρήγορη έκδοση αποφάσεων από τους δικαστές.
Η εφαρμογή του νέου συστήματος θα επεκταθεί και στη διοικητική και ποινική δικαιοσύνη σε πλήρη και υποχρεωτική εφαρμογή μέχρι τις αρχές του 2027, μηδενίζοντας τη διακίνηση εγγράφων σε έντυπη μορφή σε όλα τα δικαστήρια της χώρας.
Ολα ηλεκτρονικά
Ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας, όπως εξηγήθηκε κατά την παρουσίαση της νέας εφαρμογής, θα είναι ένας ψηφιακός φάκελος που θα περιέχει όλα τα έγγραφα μιας δίκης, όπως αγωγές, αποδεικτικά έγγραφα και σχετικές δικαστικές αποφάσεις (γενικά όλα τα δικόγραφα).
Οι δικαστές θα έχουν άμεση και πλήρη πρόσβαση στον φάκελο κάθε υπόθεσης, χωρίς ογκώδεις εκτυπώσεις χιλιάδων σελίδων, ενώ οι δικηγόροι θα μπορούν να καταθέτουν όλα τα έγγραφα της υπόθεσης που χειρίζονται ηλεκτρονικά και να παρακολουθούν την εξέλιξη της υπόθεσης τους από το Πρωτοδικείο έως και την έκδοση απόφασης από τον Άρειο Πάγο.
Ειδικότερα, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης χαρακτήρισε τον ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας ως το “τρίτο βήμα στην αλλαγή του τρόπου λειτουργίας της Δικαιοσύνης όσον αφορά τις αστικές δίκες”.
Το πρώτο βήμα ,όπως είπε, ήταν ο δικαστικός χάρτης και η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας (η ένταξη 960 ειρηνοδικών στα πρωτοδικεία όλης της χώρας), το δεύτερο βήμα ο νέος ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας που ήδη ισχύει, και το τρίτο ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας που ισχύει ήδη από αυτή την εβδομάδα για υποθέσεις κτηματολογικού ενδιαφέροντος.
Μάλιστα, ο κ. Φλωρίδης επισήμανε, ότι επειδή από τον προσεχή Σεπτέμβριο, όλοι οι φάκελοι θα υποβάλλονται πλέον υποχρεωτικά ηλεκτρονικά, θα γίνει και η αναγκαία εκπαίδευση σε δικηγόρους και ειδικά στους παλαιούς δικηγόρους, που δεν έχουν εξοικείωση με την τεχνολογία.
Ειδικότερα, ο υπουργός Δικαιοσύνης, περιγράφοντας το χρονοδιάγραμμα της εφαρμογής του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας, ανέφερε ότι
– τώρα ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας ισχύει για τις διαφορές του κτηματολογίου.
– από 1η Απριλίου θα ισχύσει σε όλες τις αστικές υποθέσεις και σε όλη τη χώρα και
– Από τον προσεχή Σεπτέμβριο το σύστημα θα καταστεί υποχρεωτικό για το σύνολο των αστικών υποθέσεων.
– Στις αρχές του 2027 το σύστημα αυτό θα είναι υποχρεωτικό για τη διοικητική και ποινική δικαιοσύνη.
Όπως διευκρίνισε ο κ. Φλωρίδης είναι ήδη σε συνεννόηση με τον νέο πρόεδρο της Ολομέλειας των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, προκειμένου να μπορέσουν να λυθούν όλα τα ζητήματα που ενδεχομένως αντιμετωπίσουν οι δικηγόροι «σαν εμένα, όπως είπε, που δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία».
«Η τεχνολογία δίνει πραγματικές λύσεις»
Από την πλευρά του ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου αφού αναφέρθηκε σε δύο εμβληματικά θέματα για το υπουργείο του, τη Δικαιοσύνη και την υγεία, επισήμανε ότι η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που εφαρμόζει το σύστημα του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας και τόνισε ότι «η τεχνολογία υπάρχει για να δίνει πραγματικές λύσεις σε πραγματικά προβλήματα.»
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας τόνισε ότι “ο ψηφιακός μετασχηματισμός σηματοδοτεί το πέρασμα της Δικαιοσύνης από τον εικοστό ενίοτε και τον δέκατο ένατο αιώνα, στον 21ο αιώνα, καθώς ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας είναι η επιτομή της ψηφιακής Δικαιοσύνης” και προσέθεσε:
«Ο ηλεκτρονικός φάκελος είναι μοναδικός γιατί αφορά ξεχωριστά κάθε υπόθεση. Είναι κάτι πολύ σημαντικό γιατί με την κατάθεση της αγωγής αρχίζει και η δημιουργία του ηλεκτρονικού φακέλου. Ο ηλεκτρονικός φάκελος μετά την έκδοση οριστικής απόφασης ηλεκτρονικά διαβιβάζεται στα ανώτερα δικαστήρια, έτσι διευκολύνονται οι δικηγόροι, οι δικαστές και οι δικαστικοί υπάλληλοι. Η δημιουργία του αντικαθιστά ένα συμβατικό φάκελο κατά μέσο όρο 3.000 σελίδων. Πρόκειται για εγχείρημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο πρωτοποριακό.»
Πρακτική εφαρμογή παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έγινε σε δικηγορικό γραφείο, με την κατάθεση αγωγής με τη διαδικασία του ηλεκτρονικού φακέλου, στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Πειραιά. Η διαδικασία της ηλεκτρονικής κατάθεσης δεν διήρκησε πάνω από 15 λεπτά.
