• Αναζήτηση
  • Η εμπλοκή με το Σύνταγμα τρενάρει τη συμφωνία με τα Σκόπια

    Το ελληνικό αίτημα για αλλαγή του Συντάγματος της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (πΓΔΜ) ως εγγύηση για την ομαλή και βιώσιμη εφαρμογή μιας συμφωνίας στο ζήτημα της ονομασίας και η δυσκολία που αυτό δημιουργεί στη σκοπιανή κυβέρνηση έχουν δημιουργήσει μια (προσωρινή, όπως εκτιμούν αισιόδοξοι διπλωματικοί παράγοντες) εμπλοκή στις συνομιλίες Αθηνών - Σκοπίων.

    Το ελληνικό αίτημα για αλλαγή του Συντάγματος της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (πΓΔΜ) ως εγγύηση για την ομαλή και βιώσιμη εφαρμογή μιας συμφωνίας στο ζήτημα της ονομασίας και η δυσκολία που αυτό δημιουργεί στη σκοπιανή κυβέρνηση έχουν δημιουργήσει μια (προσωρινή, όπως εκτιμούν αισιόδοξοι διπλωματικοί παράγοντες) εμπλοκή στις συνομιλίες Αθηνών – Σκοπίων. Η αρχική υπεραισιοδοξία έχει δώσει τη θέση της στην περίσκεψη για το κατά πόσον είναι τελικώς εφικτή μια συμφωνία μέχρι και τον Απρίλιο, ώστε να καθοριστεί το χρονοδιάγραμμα βάσει του οποίου η πΓΔΜ θα μπορούσε να λάβει τόσο πρόσκληση στο ΝΑΤΟ όσο και ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ενωση.
    Αριστα ενημερωμένες πηγές τόσο στην Αθήνα όσο και στα Σκόπια επεσήμαιναν στο «Βήμα» τις προηγούμενες ημέρες ότι το σημείο ύστερα από το οποίο «στράβωσε» ελαφρώς το κλίμα ήταν η συνάντηση των ΚοτζιάΝτιμιτρόφ στη Βιέννη στις 12 Φεβρουαρίου. Η Αθήνα, διά του υπουργού Εξωτερικών, φέρεται να έθεσε επιτακτικά το ζήτημα περί της ανάγκης συνταγματικών αλλαγών, την οποία με δημόσιες δηλώσεις του στη συνέχεια έχει δικαιολογήσει ο κ. Κοτζιάς. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η σκοπιανή πλευρά εξέφρασε τις αντιρρήσεις της, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει ότι η διαδικασία κινδύνευσε με κατάρρευση. Η βούληση για επίλυση φαίνεται ότι παραμένει ισχυρή και στις δύο πλευρές.
    Παράλληλα, όμως, η σκοπιανή πλευρά φαίνεται να μην επιθυμεί την πλήρη «διμεροποίηση» των συνομιλιών. Σκοπιανές πηγές διέκριναν μια τάση να εμφανιστεί η Αθήνα ως καθοδηγούσα τη διαπραγμάτευση, ιδιαίτερα εξαιτίας της δημοσιότητας που έχει λάβει η πολυδιαφημισμένη «πρόταση Κοτζιά» για μια συμφωνία, η οποία έχει ήδη παραδοθεί στον Αλέξη Τσίπρα. Η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου της πΓΔΜ Μίλε Μποσνιακόφσκι πριν από λίγες ημέρες ότι «όλα όσα συζητούνται μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών, οτιδήποτε προς την κατεύθυνση γεφύρωσης της διαφοράς και επίτευξης συμφωνίας, περνούν από το φίλτρο του διαμεσολαβητή Μάθιου Νίμιτς. Ο,τι μπει στο τραπέζι θα γίνει αποκλειστικά από αυτόν» σημείωσε με νόημα. Τις τελευταίες ημέρες φαίνεται δε να μην υπάρχει και από την ελληνική πλευρά η σπουδή για μετάβαση του κ. Κοτζιά στο προσφάτως μετονομασθέν «Διεθνές Αεροδρόμιο Σκοπίων». Αγνωστο παρέμενε επίσης μέχρι και την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές αν το ελληνικό προσχέδιο είχε παραδοθεί στη σκοπιανή κυβέρνηση, με τις πληροφορίες να ομιλούν περί του αντιθέτου.
    Η Αθήνα εμφανίζεται πεπεισμένη ότι μια συνταγματική αλλαγή, χωρίς να είναι ευρεία, παραμένει αναγκαία. Οπως προκύπτει δε από τις επαφές που υπάρχουν τόσο με το Βερολίνο όσο και με την Ουάσιγκτον, σε αυτές τις δύο σημαντικές πρωτεύουσες υπάρχει θετική ανταπόκριση στο θέμα αυτό, ενώ δεν αποκλείεται να έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση της θέσης αυτής και η στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η βασική επιθυμία της Αθήνας είναι να αντικατασταθεί η σημερινή συνταγματική ονομασία με το νέο, μόνιμο όνομα, με την παράλληλη αλλαγή στη γλώσσα και στην εθνότητα. Στα ζητήματα που ορισμένοι αναδεικνύουν σε σχέση π.χ. με τον σεβασμό από την πΓΔΜ της εδαφικής ακεραιότητας των γειτονικών της χωρών και τις ανησυχίες περί εδαφικών βλέψεων, στους κόλπους της ελληνικής κυβέρνησης κυριαρχούν οι ρεαλιστικές απόψεις ότι κάτι τέτοιο κινείται στη σφαίρα της φαντασίας.
    Ωστόσο, στο εσωτερικό της πΓΔΜ το ζήτημα της αλλαγής του Συντάγματος και μάλιστα από την παρούσα Βουλή μοιάζει μάλλον απίθανο. Το ενδεχόμενο αυτό ασκεί σοβαρή πίεση στην κυβέρνηση και ενδεικτικό αυτής είναι το μπαράζ συνεντεύξεων και δηλώσεων του πρωθυπουργού Ζόραν Ζάεφ σε σημαντικά μέσα ενημέρωσης του εξωτερικού («Spiegel», Reuters, «Financial Times»), με τις οποίες προσπαθεί να πείσει ότι οι προοπτικές μιας συμφωνίας παραμένουν ευοίωνες, αλλά την ίδια στιγμή τα Σκόπια θεωρούν ότι δεν απαιτείται αλλαγή Συντάγματος και πρέπει να γίνει σεβαστή η αξιοπρέπεια της χώρας του – δηλαδή η εθνότητα και η γλώσσα.
    Είναι σαφές ότι από τη στιγμή που ο κ. Ζάεφ έχει δηλώσει ότι θα θέσει σε δημοψήφισμα μια λύση, αν εμφανιστεί να αποδέχεται αλλαγή του Συντάγματος (και μάλιστα άμεσα) τότε διακινδυνεύει τη θετική έκβασή του. Η Αθήνα πάντως έχει δεύτερες σκέψεις και για τον λόγο αυτόν θέλει να προηγηθεί το δημοψήφισμα πριν η ίδια κυρώσει μια συμφωνία στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Το μείζον θέμα για τον κ. Ζάεφ είναι ότι έχει απέναντί του μια ιδιαίτερα εχθρική αντιπολίτευση, καθώς το VMRO-DPMNE δεν συμμετέχει καν στις εργασίες της Βουλής. Στο εθνικιστικό κόμμα έχουν ασκηθεί πιέσεις από τρίτους παράγοντες (π.χ. Ουάσιγκτον) χωρίς όμως ακόμη αποτέλεσμα. Πηγές από την Αθήνα έλεγαν ότι θα ήταν χρήσιμη και η άσκηση πίεσης από την πλευρά του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), στο πλαίσιο του οποίου κομβικό ρόλο διαδραματίζει η καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ.

    ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

    Πολιτική