Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο παραμυθάς και οι εξωγήινοι
Η απειλή σε αρκετές μορφές της έχει κατά έναν μεγάλο βαθμό συνδράμει στην επιτυχία και καταξίωση του Στίβεν Σπίλμπεργκ. Σίγουρα το όνομα Σπίλμπεργκ είναι συνώνυμο με την αθωότητα και το τέλος της, την ενηλικίωση και τα προβλήματά της, τον φόβο του θανάτου και την ανάγκη για αγάπη, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε και το άλλο πρόσωπο που ο σκηνοθέτης κατά καιρούς μας θυμίζει. Σε μια από τις πρώτες ταινίες του, τη «Μονομαχία» («Duel», 1971), που γυρίστηκε για την τηλεόραση αλλά προβλήθηκε και στους κινηματογράφους, ένας αμέριμνος οδηγός (Ντένις Γουίβερ) γίνεται θήραμα μιας νταλίκας η οποία τον καταδιώκει ενώ διασχίζει τις αμερικανικές λεωφόρους. Ο λόγος της καταδίωξης δεν γνωστοποιείται ποτέ και η ταινία αποκτά την εικόνα ενός πολύ ιδιαίτερου μεταφυσικού θρίλερ, μια αλληγορία για την απειλή γενικότερα. Αν όμως εκείνη η ταινία έχει ξεχασθεί, αμφιβάλλουμε αν θα ξεχασθούν ποτέ τα «Σαγόνια του καρχαρία», που το 1975 καταξίωσαν τον Σπίλμπεργκ στην ελίτ της παγκόσμιας κινηματογραφίας. Εκεί, η απειλή ήταν πολύ συγκεκριμένη και ο τρόμος ακόμη πιο έντονος γιατί προερχόταν από τον βυθό και είχε τη μορφή ενός επικίνδυνου λευκού καρχαρία. Το φιλμ είχε κάνει τόσο μεγάλη αίσθηση που πολύς κόσμος «έκοψε» το μπάνιο (ή τουλάχιστον άρχισε να έχει τις κεραίες του περισσότερο τεντωμένες απ’ ό,τι στο παρελθόν όταν έμπαινε στη θάλασσα). Βεβαίως, ο Σπίλμπεργκ σύντομα έγινε μεγάλο όνομα μέσω των κινηματογραφικών παραμυθιών του, διέξοδοι στο όνειρο και στα αγνά συναισθήματα, μια γενναιόδωρη απάντηση στη βία και στην κακία του πραγματικού κόσμου. Πού και πού όμως ο Σπίλμπεργκ δεν έπαψε να μας ξαφνιάζει με πυροτεχνήματα απειλής όπως αυτά του ναζισμού στη «Λίστα του Σίντλερ», των σφαιρών στη «Διάσωση του στρατιώτη Ράιαν» και του σκοτεινού κόσμου του μέλλοντος στο «οργουελικό» σχόλιό του «Minority report».
Στα ίχνη του Ορσον Γουέλς
Στις ημέρες μας, η απειλή επανέρχεται στον κινηματογραφικό κόσμο του Σπίλμπεργκ, μόνο που τούτη τη φορά προέρχεται από το σύμπαν των εξωγήινων το οποίο ως τώρα ο παραμυθάς προτιμούσε να χαϊδεύει («Στενές επαφές 3ου τύπου», «E.T.: Ο εξωγήινος». Κινηματογραφικό γεγονός του καλοκαιριού είναι η νέα ταινία του «Ο πόλεμος των κόσμων», η οποία ανοίγει σε τεράστιο κύκλωμα αιθουσών της χώρας μας από την Τετάρτη 29 Ιουνίου.
Οι διαθέσεις του Σπίλμπεργκ είναι σκληρές αν κρίνουμε από την πρόσφατη συνέντευξη που έδωσε στο περιοδικό «Empire». Μεταξύ άλλων, ο Σπίλμπεργκ εύχεται ο κόσμος που θα δει τον «Πόλεμο των κόσμων» να βγαίνει από τις αίθουσες έτοιμος να βρει καταφύγιο για να προφυλαχθεί από τους Αρειανούς!
Χαριτολογεί; Ποιος ξέρει. Αλλωστε, κάτι παρόμοιο έχει όντως συμβεί στην Ιστορία της Αμερικής και μάλιστα με αφορμή το ίδιο έργο, που είναι κατ’ αρχάς μυθιστόρημα φαντασίας του Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς – γράφηκε το 1898. Ηταν το 1938 όταν ο Ορσον Γουέλς έσπειρε τον πανικό στην Αμερική μέσω ενός ραδιοφωνικού σόου εμπνευσμένου από την ίδια ιστορία εξωγήινης απειλής. H απόδοσή του ήταν τόσο πειστική ώστε πολλοί Αμερικανοί, τρομοκρατημένοι από την ιδέα ότι η υφήλιος είχε όντως δεχθεί επίθεση από Αρειανούς, πήραν τους δρόμους ευελπιστώντας να βρουν καταφύγιο και να γλιτώσουν! Το περιστατικό δεν ξεχάστηκε ποτέ ενώ το 1975 τροφοδότησε το σενάριο της τηλεταινίας «The night that panicked America» που αναφερόταν αποκλειστικώς σε αυτό. «Αν καταφέρω να πετύχω κάτι παρόμοιο θα είναι το καλύτερο homage μου στον Ορσον Γουέλς» είπε ο Σπίλμπεργκ στην ίδια συνέντευξη. «Θα χρειασθεί όμως να έχω την τύχη με το μέρος μου…» πρόσθεσε.
H άλλη πλευρά των άλιεν
H βερσιόν του Σπίλμπεργκ είναι μία από τις ακριβότερες ταινίες στην ιστορία του Χόλιγουντ (σύμφωνα με δημοσιεύματα τα έξοδά της ξεπέρασαν τα 200 εκατ. δολάρια, άρα κόστισε περισσότερο από ό,τι ο «Τιτανικός»). Ο Τομ Κρουζ επανέρχεται στο πλάι του Σπίλμπεργκ για να υποδυθεί έναν μεροκαματιάρη οικογενειάρχη αποφασισμένο να σώσει τους δικούς του από τους εξωγήινους (την κόρη του υποδύεται το παιδί-θαύμα του σύγχρονου Χόλιγουντ, η Ντακότα Φάνινγκ). Κρίνοντας από τα τρέιλερ της ταινίας αλλά και από το παρασκήνιό της (ενώ γράφονταν αυτές οι γραμμές, η εταιρεία διανομής της ταινίας δεν είχε κάνει δημοσιογραφική προβολή), το ατού της είναι ότι ο σκηνοθέτης είχε την έμπνευση να μη δείξει ποτέ την απειλή. Ακούμε ήχους, βλέπουμε καταστροφές αλλά ποτέ την απειλή καταπρόσωπο. Αν κάτι τέτοιο όντως συμβαίνει, το πώς ο Σπίλμπεργκ χειρίζεται την απειλή θα έχει σίγουρα μεγαλύτερο ενδιαφέρον απ’ ό,τι ο πλούτος των εφέ, ο οποίος, κατά μία έννοια, είναι δεδομένος.
H διανομή της ταινίας στις αίθουσες ήταν προγραμματισμένη για το καλοκαίρι του 2007, αλλά το «πράσινο φως» για τον «Πόλεμο» άναψε νωρίτερα με αποτέλεσμα άλλα σχέδια των Σπίλμπεργκ, Κρουζ να μείνουν πίσω. Ενδιαφέρον επίσης έχει το ότι ο Σπίλμπεργκ θα είχε γυρίσει την ταινία πολύ νωρίτερα αν δεν τον είχε προλάβει ο Ρόλαντ Εμεριχ με την «Ημέρα ανεξαρτησίας». Από τον καινούργιο «Πόλεμο των άστρων» πάντως το μόνο που δεν θα πρέπει να περιμένουμε είναι ένα τυπικό ριμέικ της ταινίας του 1953 (σε σκηνοθεσία Μπάιρον Χάσκιν), το οποίο σήμερα, μπροστά στην εξέλιξη της τεχνολογίας, έχει παιδική εικόνα.
Γνωρίζοντας τον επαγγελματισμό και την αφοσίωση του Σπίλμπεργκ, θα πρέπει να περιμένουμε μια ταινία στηριγμένη σε όραμα που θα επανεξετάζει μέσα από νέο φίλτρο τόσο τον κόσμο του X. Τζ. Γουέλς όσο και τον τρόμο του Ορσον Γουέλς.
Πέντε ταινίες για εξωγήινους που πρέπει να έχετε υπόψη σας
«Εισβολείς από τον Αρη» («Invaders from Mars», 1953) του Γουίλιαμ Κάμερον Μένζις. Ενας έφηβος αντιλαμβάνεται ότι οι «μεγάλοι» της πόλης του συμπεριφέρονται αλλόκοτα. Αποφασίζει να βγάλει την άκρη για να βρεθεί προ δυσάρεστων εκπλήξεων. Εφιαλτικής ατμόσφαιρας ταινία φαντασίας, που ξαναγυρίστηκε (κατώτερα) από τον Τόουμπ Χούπερ τη δεκαετία του 1980.
«Επαφή» («Contact», 1997) του Ρόμπερτ Ζεμέκις. Υπάρχει ή όχι ζωή στο Διάστημα; Μέσα από την ιστορία μιας αφοσιωμένης στο ερώτημα αστροφυσικού (Τζόντι Φόστερ), η «Επαφή» είναι ανοιχτή στην καταφατική απάντηση, αποκτώντας τον χαρακτήρα της περιπέτειας επιστημονικής φαντασίας του «σκεπτόμενου θεατή».
«Αλιεν, ο επιβάτης του Διαστήματος» («Alien», 1979) του Ρίντλεϊ Σκοτ. Ενα διαστημόπλοιο προσγειώνεται σε άγνωστο πλανήτη όπου δέχεται την «επίσκεψη» ενός εξωγήινου τέρατος που εξολοθρεύει το πλήρωμα… Ενα αριστοτεχνικά δομημένο θρίλερ που λειτουργεί και ως απαισιόδοξη αλληγορία για την αυτοκαταστροφική τάση του ανθρώπου και την κυριαρχία των μηχανών.
«Από άλλον πλανήτη» («The brother from another planet», 1984) του Τζον Σέιλς. Πανέξυπνη κωμωδία του ευφυούς ανεξάρτητου δημιουργού, στην οποία ο εξωγήινος που περιφέρεται στη Γη είναι ένας ρακένδυτος, φοβισμένος Μαύρος (Τζο Ορτον) που σαν ήρωας του Κάφκα εισπράττει την εχθρότητά μας σε όλο της το… μεγαλείο.
«Οι άνθρωποι του τρόμου» («Invasion of the body snatchers», 1978) του Φίλιπ Κάουφμαν. Εξωγήινα όντα εισβάλλουν στη Γη, εισχωρούν στους ανθρώπους και παίρνουν τη μορφή τους. Ο Κάουφμαν σκηνοθετεί ένα ριμέικ της ομότιτλης ταινίας τρόμου του Ντον Σίγκελ, η οποία διακρίνεται από την εφιαλτική της ατμόσφαιρα αλλά και από ένα άκρως απαισιόδοξο φινάλε. Πολλοί μάλιστα πιστεύουν ότι το ριμέικ είναι καλύτερο από το πρωτότυπο.
H ταινία «Ο πόλεμος των κόσμων» θα αρχίσει να προβάλλεται σε όλη την Ελλάδα την Τετάρτη 29 Ιουνίου.
