γλώσσα

Για το λεξικό Merriam-Webster ήταν το slop (ο «χυλός» περιεχομένου που παράγει η ΤΝ), για το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης το rage bait (η πρόκληση θυμού ως κίνητρο κλικαρίσματος), για αυτό του Κέιμπριτζ το parasocial (η έλξη προς ψηφιακές φιγούρες ή ΤΝ). Ποια λέξη χαρακτήρισε το 2025; Δύο καταξιωμένοι έλληνες ακαδημαϊκοί καταθέτουν τις δικές τους επιλογές

Η λέξη της χρονιάς δεν είναι λέξη. Είναι ένα «περίπου». Ανάμεσα στο έξι και στο επτά, μια γενιά μιλά ήδη πιο γρήγορα απ' όσο προλαβαίνουμε να την ακούσουμε

Πώς μαθαίνει να οδηγεί αεροπλάνο κάποια ή κάποιος σε προσομοιωτή, σε ένα σύστημα που μοιάζει μεν με πιλοτήριο αεροπλάνου αλλά δεν είναι;

Γράφουν στο ΒΗΜΑ ο Παναγιώτης Κάπος, δρ Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού και αντιπρόεδρος ΕΛΙΒΙΠ, ο Δημήτρης Αγγελής, ποιητής, διευθυντής του περιοδικού «Φρέαρ» και εκπαιδευτικός, ο Κώστας Κατσουλάρης, συγγραφέας-δημοσιογράφος και πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων.

Αιχμές από τον Γιώργο Βέλτσο.

Ο διακεκριμένος αμερικανός γλωσσολόγος και μελετητής με τη βαθιά αγάπη για την Ελλάδα και τα θαλασσινά τοπία της, συζητεί για το νέο βιβλίο του, για τη γλωσσική σύγκλιση, τον ρόλο των ελληνικών στη διαμόρφωση των βαλκανικών γλωσσών και τη σημασία της διατήρησης των διαλέκτων.

Τα Τμήματα Φιλολογίας από θεματοφύλακες γραμματικής γνώσης μπορούν να μετεξελιχθούν σε δυναμικά εργαστήρια γλωσσικής τεχνολογίας.

Η ισχύς της γλώσσας χρησιμοποιήθηκε και ως εργαλείο ήπιας ισχύος για τη γεφύρωση διαφορών μεταξύ πρώην αντιμαχόμενων κρατών, την κατανόηση μεταξύ των λαών και την εμπέδωση ενός κλίματος εμπιστοσύνης.

Το σφύριγμα κατά βάση γεννιέται στη μοναξιά: του ταξιδιώτη στον δρόμο, του εργάτη στο έργο του, του παιδιού στο παιχνίδι του. Σε αντίθεση με το τραγούδι, σπάνια είναι κοινοτικό. Είναι ήχος που χαρίζεται στον εαυτό, που διαλέγεται με το κενό.

Η φιλολογική αξία του έργου του είναι ανεκτίμητη.

Ερευνητές και οργανισμοί μπορούν να συμβάλλουν στη διατήρηση και αναβίωση των πλέον απειλούμενων γλωσσών και διαλέκτων στην Ευρώπη, μέσα από τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που προσφέρει το πρόγραμμα LINGUA

Μια νέα διάλεκτος διαμορφώνεται και μιλιέται στο Instagram, στο TikTok και στις μηχανές Τεχνητής Νοημοσύνης και οι θεσμικοί λεξικογραφικοί οργανισμοί του κόσμου όχι μόνο δεν την ξορκίζουν, αλλά δίνουν την ευλογία τους στον καινούργιο τρόπο να επικοινωνούμε μεταξύ μας αλλά και να συνομιλούμε με τα chatbots.

Το ερευνητικό πρόγαμμα TRACE του Πανεπιστημίου Πατρών αναδεικνύει μια σχετικά νέα μορφή ρατσισμού, τον ρευστό ρατσισμό. Μιλήσαμε με τον επικεφαλής του προγράμματος, Αργύρη Αρχάκη, για τα όρια του (αντι)ρατσιστικού λόγου και πώς η επιστημονική έρευνα γίνεται πράξη ακτιβισμού.

Ποιες είναι οι νέες λέξεις των social media και με ποιο σκεπτικό εντάχθηκαν στο λεξικό του Cambridge. Εσείς ξέρετε τι σημαίνει «σκίμπιντι»;

Πενήντα ομιλίες του Τάκη Μαυρωτά από σημαντικές εκθέσεις εκδίδονται σε έναν τόμο που υπενθυμίζει τον λόγο του κριτικού και τις προϋποθέσεις του

Πώς γίνεται να μην μπορεί να ακουστεί μια έστω «κακή κουβέντα», από τηλεοπτικό ήρωα, δημοσιογράφο ή πολιτικό;

Προβληματικό λεξιλόγιο, έλλειμμα κριτικής σκέψης και «βιαστική διδασκαλία» σε Δημοτικό και Γυμνάσιο διαπιστώνει η έκθεση της «ελληνικής PISA»

Η μεγάλη συμμετοχή και η ποικιλομορφία μεταξύ των παιδιών και των τρόπων σκέψης τους, έδειξαν ότι η γλώσσα είναι ένας κόσμος ανοιχτός σε όλους, ότι δεν υπάρχουν σύνορα μεταξύ των επιστημών.

Οι ερευνητές ταξιδεύουν στα βάθη του ανθρώπινου νου και της γλώσσας, προσπαθώντας να αποκαλύψουν και να κατανοήσουν τους μηχανισμούς οργάνωσης και λειτουργίας τους.

Μπορεί να τα χρησιμοποιούμε όλοι καθημερινά σε μηνύματα, emails, σχόλια και DMs - και μάλιστα με το καντάρι-, όμως η χρήση των emojis στη σειρά «Adolescence» του Netflix μας αναγκάζει να πάρουμε ίσως για πρώτη φορά τα emoji στα σοβαρά.