• Αναζήτηση
  • Υψηλές τάσεις

    Μάγοι, αστρολόγοι και άλλοι σοβαροφανείς

    Ο δάσκαλος λέει στην τάξη ότι ο επισκέπτης εκείνης της ημέρας είναι ένας διάσημος αστρολόγος που έχει τρομερή ικανότητα στο να προβλέπει το μέλλον με βάση το ζώδιο του καθενός. Εχει ζητήσει ήδη από τους μαθητές του να γράψουν σε ένα χαρτί την ημερομηνία γέννησής τους και να το τοποθετήσουν σε δικό τους χωριστό φάκελο. Για να επιστρέψει ύστερα από λίγο τον κάθε φάκελο στους μαθητές μαζί με την υποτιθέμενη πρόβλεψή του, αλλά να μην τη δείξουν προς το παρόν στους συμμαθητές τους. Ο Τζέιμς Ράντι, γνωστός για τα «μαγικά» του κόλπα που άφηναν κάποτε τον κόσμο με ανοιχτό το στόμα, ρωτάει στη συνέχεια πόσοι βρήκαν ότι έπεσε μέσα σε σχέση με τη ζωή και τον χαρακτήρα τους. Οι περισσότεροι απάντησαν θετικά, με πολύ λίγους να είναι αρνητικοί. Τότε ο Ράντι ζήτησε ο καθένας στην τάξη να ανταλλάξει το χαρτί του με τον διπλανό συμμαθητή του. Για να διαπιστώσουν έτσι όλοι, προς μεγάλη τους έκπληξη, ότι στο κάθε χαρτί ήταν γραμμένο το ίδιο κείμενο!

    Στη διάρκεια των χριστουγεννιάτικων διακοπών κάποια από τα Μέσα, τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά, εκμεταλλεύθηκαν το θέμα «Αστρολογία» στον υπερθετικό βαθμό. Ακόμα και αυτοί που διεκδικούν δάφνες υψίστης σοβαρότητας έχουν πλέον μόνιμα εγκατεστημένο και έναν αστρολόγο στα πέριξ. Για να μαθαίνουμε όχι μόνο για τα ατομικά ζώδια αλλά και για τα ζώδια των χωρών, γιατί κι αυτές έχουν, όπως και οι πρωτεύουσές τους (άλλα!), όπως και τα νησιά (ναι, τα νησιά του Αιγαίου έχουν, αλίμονο, άλλο ζώδιο από την Ελλάδα).

    Ο γνωστός αστρονόμος Καρλ Σάγκαν ήταν ένας ακόμα από τους φανατικούς πολέμιους της αστρολογίας, την οποία θεωρούσε απερίφραστα ψευδοεπιστήμη. Χαρακτηριστική είναι η ρήση του: «Γεννιέται ένα παιδί σε ένα κλειστό δωμάτιο μαιευτηρίου, όπου δεν μπαίνει καν φυσικό φως, και θα πιστέψουμε πως ο Αρης ασκεί μεγαλύτερη βαρυτική επίδραση στο νεογέννητο από τον μαιευτήρα που είναι ακριβώς δίπλα του;». Είναι μάλλον ματαιοπονία να προσπαθείς με τέτοια παραδείγματα να πείσεις για το πόσος αέρας κοπανιστός κρύβεται σε κάθε ζωδιακή πρόβλεψη, είτε εβδομαδιαία είτε ετήσια. Αυτό που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί είναι πως η αστρολογία δεν ακολουθεί την επιστημονική μεθοδολογία για την απόδειξη των ισχυρισμών της. Δεν δημοσιεύονται δηλαδή εργασίες αστρολόγων σε επιστημονικά περιοδικά και δεν γίνονται πειράματα με τους καθιερωμένους κανόνες αξιοπιστίας.

    Αλλά πώς να μπει η επιστήμη εκεί μέσα με ισχυρισμούς που συσχετίζουν το σχήμα ενός ζωδίου με τον χαρακτήρα των ανθρώπων; Π.χ. ότι ο αστερισμός του Ζυγού ταυτίζεται με την ισορροπία στα άτομα που ανήκουν σε αυτόν. Κάτι το εντελώς αβάσιμο. Διότι το σχήμα της ζυγαριάς προκύπτει επειδή βλέπουμε τα σχετικά άστρα από τη Γη και σε ένα επίπεδο όλα. Αν μπορούσαμε να πλησιάσουμε, θα διαπιστώναμε ότι στις τρεις διαστάσεις απέχουν τόσο πολύ μεταξύ τους ώστε πρόκειται για οφθαλμαπάτη. Μια οφθαλμαπάτη που όμως μαζί με τις υπόλοιπες έντεκα (δώδεκα, αν λάβουμε υπόψη ότι προέκυψε κάποια στιγμή με στοιχεία από τη NASA και άλλος ένας αστερισμός, ο Οφιούχος, που κάνει άνω-κάτω όλη αυτή την καλομαγειρεμένη σούπα των ζωδίων, με τις φωτιές, τα νερά, τον αέρα και τη γη) επιτρέπει να ζουν καλά όσοι μπορούν να την εκμεταλλεύονται.

    Και δεν είναι οι μόνοι. Υπάρχουν και άλλες ευπώλητες αντιεπιστημονικά προπαγανδιζόμενες ψευδαισθήσεις. Οπως για παράδειγμα τα περί «αστρικού σώματος». Που κάνουν (υποτίθεται) κάποιον να βγει από το υλικό του σώμα και το… αστρικό του σώμα να περιπλανιέται (η ψυχή του;) εκτός (ε)αυτού. Κάτι που έκανε ακόμα και το διάσημο σουηδικό Karolinska Institut να ασχοληθεί, για να καταλήξουν ότι η (ψευδ)αίσθηση αυτή προκαλείται από τη διέγερση κάποιου σημείου του εγκεφάλου.

    Για να κλείσουμε αναφέροντας και τη λεγόμενη «κβαντική θεραπεία» (quantum healing) που ισχυρίζεται ότι κβαντικά φαινόμενα εξουσιάζουν την υγεία και την ευεξία μας. Αλλά ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου γεννήθηκε, οι φυσικοί που ξέρουν κάτι παραπάνω γι’ αυτά την αποκάλεσαν «ψευτοεπιστήμη». Διότι είναι γνωστό πως τα φαινόμενα που επάνω τους βασίζεται η θεραπεία αυτή περιορίζονται στον μικρόκοσμο των ατόμων και των μορίων. Μόλις όμως θελήσουμε να τα επικαλεστούμε εφαρμόζοντας τις εξισώσεις τους σε έναν μεγαλύτερο οργανισμό, έχουμε τη λεγόμενη «κατάρρευση της κυματοσυνάρτησης» και από εκεί και πέρα αρχίζει η… εκμετάλλευση των αφελών.

     

    Science
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση Κότερα, drones και… Μπασκιά Τα τεράστια, κατάμαυρα πανιά του «Black Pearl» δημιουργούν σκηνικό κινηματογραφικών ταινιών με πρωταγωνιστή τον πράκτορα 007. Το υπερσύγχρονο sailing... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk