Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Η συζήτηση για την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή με την ανακοίνωση του νέου κόμματός του την Τρίτη στο Θησείο, δεν αφορά πια μόνο τον ίδιο. Αφορά κυρίως το τι πολιτικό μπλοκ μπορεί να δημιουργεί απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και αν υπάρχει σήμερα χώρος για μια νέα προοδευτική συμμαχία με όρους εξουσίας και όχι απλής διαμαρτυρίας.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα της επόμενης μέρας είναι πολύ συγκεκριμένο και τίθεται από πολλές πλευρές: αν ο κ. Τσίπρας εμφανίσει δυναμική, ποιους θα συσπειρώσει στο νέο κόμμα πέραν ενός κομματιού του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς;

Ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ έχει χάσει δυνάμεις, στελέχη, αξιοπιστία και κυρίως επαφή με κομμάτια της μεσαίας τάξης που κάποτε τον στήριξαν. Αυτό σημαίνει ότι μια νέα προσπάθεια δεν μπορεί να στηθεί μόνο πάνω στον σημερινό κομματικό μηχανισμό του ΣΥΡΙΖΑ.  Χρειάζεται νέο ακροατήριο και νέες πολιτικές γέφυρες αλλιώς, όπως έλεγε πικρόχολα πρώην υπουργός, «θα εμφανιστεί μια εκδοχή ΣΥΡΙΖΑ με άλλο ΑΦΜ».

Αυτό δεν το θέλει ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός και γι’ αυτό οι κινήσεις του είναι στη λογική «από μακριά και αγαπημένοι», ενώ θα φανεί ποιους θα υποδεχθεί στο νέο κόμμα. Επ’ αυτού μάλιστα υπάρχει συζήτηση ότι δεν μπορεί να γίνουν όλοι αποδεκτοί – ακόμα και εάν κάποιοι παραιτηθούν από την ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ δεν σημαίνει ότι αυτόματα θα είναι υποψήφιοι στο νέο κόμμα.

Επί της στρατηγικής του όμως για το νέο ακροατήριο και τις νέες πολιτικές γέφυρες, εκτός από τη δεξαμενή του νυν ΣΥΡΙΖΑ, το πρώτο πεδίο όπου αναγκαστικά θα στραφεί είναι το ΠαΣοΚ, όχι όμως συνολικά. Εξάλλου, στο ΠαΣοΚ υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις έναντι του πρώην πρωθυπουργού, με κυρίαρχη την καθαρά αντι-ΣΥΡΙΖΑ τάση, που βλέπει τον κ. Τσίπρα ως πολιτικό αντίπαλο και όχι ως πιθανό εταίρο. Εκεί υπάρχει μόνο ένα μικρό τμήμα που είναι έτοιμο όχι να τον ακολουθήσει αλλά να συνομιλήσει, και δεν είναι λίγοι στην ευρύτερη ομάδα του πρώην πρωθυπουργού που βλέπουν ως αξιόπιστο συνομιλητή τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα ή στελέχη με πείρα, όπως ο πρώην υπουργός Χάρης Καστανίδης.

Το δεύτερο δυνητικό ακροατήριο είναι η Νέα Αριστερά, όπου η κατάσταση είναι πολύπλοκη. Το πρόβλημα είναι ότι η Νέα Αριστερά θέλει σοβαρή προγραμματική συζήτηση και όχι απλή επιστροφή σε προσωποκεντρικά μοντέλα. Ομως επειδή ο κ. Τσίπρας επιχειρεί επιστροφή με ένα καθαρά προεδρικό-αρχηγικό σχήμα, δύσκολα θα βρει εύκολες συμμαχίες στον συγκεκριμένο χώρο, αν και υπάρχουν βουλευτές που θα τον ακολουθήσουν, όπως οι Εφη Αχτσιόγλου, Αλέξης Χαρίτσης, Νάσος Ηλιόπουλος, Δημήτρης Τζανακόπουλος και Χουσεΐν Ζεϊμπέκ που αναμένεται να ανεξαρτητοποιηθούν εντός των ημερών.

Η περίπτωση της Πλεύσης Ελευθερίας είναι διαφορετική και δεν τη συζητεί ο κ. Τσίπρας καθώς τους χωρίζει χάος. Επίσης, το ΜέΡΑ25 δεν είναι εύκολη εξίσωση. Ο Γιάνης Βαρουφάκης παραμένει σημείο αναφοράς για ένα κομμάτι πιο ριζοσπαστικών ψηφοφόρων, αλλά η σχέση του με τον πρώην πρωθυπουργό κουβαλά ακόμη το βάρος του 2015. Ομως, στην πραγματικότητα, ο βασικός στόχος Τσίπρα δεν είναι οι κομματικές ηγεσίες, αλλά να ξαναφτιάξει κοινωνική συμμαχία. Να ξαναμιλήσει με νεότερους εργαζομένους, με ανθρώπους που νιώθουν ότι δεν εκπροσωπούνται, με ένα κομμάτι της μεσαίας τάξης που πιέζεται οικονομικά και δεν βλέπει πολιτική διέξοδο.

«Αν αυτό συμβεί, τότε οι πολιτικές συνεργασίες μπορεί να έρθουν αργότερα, ακόμη και από χώρους που σήμερα λένε “ποτέ”. Γιατί στην ελληνική πολιτική, το “ποτέ” κρατά συνήθως μέχρι να αλλάξουν οι δημοσκοπήσεις» λέει στο «Βήμα» τακτικός συνομιλητής του πρώην πρωθυπουργού.

Αρα, εν όψει της πρεμιέρας του νέου κόμματος, το ερώτημα είναι με ποιους θα συνομιλήσει την επόμενη μέρα και αν υπάρχει κοινωνικό έδαφος για μια νέα πολιτική πλειοψηφία.

Οι μετρήσεις των τελευταίων μηνών δείχνουν κάτι κρίσιμο, σύμφωνα με συνεργάτες του, ότι δηλαδή εξακολουθεί να έχει αναγνωρισιμότητα, πολιτικό εκτόπισμα και επαφή με κοινωνικά στρώματα που έχουν απομακρυνθεί από την ενεργή πολιτική εκπροσώπηση.

Παράλληλα, ότι διατηρεί ακροατήριο σε νεότερες ηλικίες, αλλά και σε έναν κόσμο που ψήφισε άλλοτε ΣΥΡΙΖΑ και σήμερα δηλώνει απογοητευμένος ή αναποφάσιστος.

Το πρόβλημα ωστόσο του πρώην πρωθυπουργού δεν είναι η αναγνωρισιμότητα αλλά η αξιοπιστία της πρότασής του και εκεί θα κριθεί το εγχείρημα για το εάν θα γίνει πάλι πόλος συσπείρωσης.

Ο ίδιος γνωρίζει ότι δεν μπορεί να επιστρέψει πολιτικά αναπαράγοντας το 2015, καθώς η κοινωνία δεν ζητεί δεύτερη φορά σύγκρουση χωρίς σχέδιο, ούτε αντισυστημική ρητορική χωρίς προοπτική κυβερνητικής σταθερότητας.