Εντονες παρασκηνιακές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, όχι όμως σε θεσμικό επίπεδο, αλλά διά της εναλλακτικής οδού που συνηθίζει να ακολουθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δηλαδή με πρωτοβουλίες προσώπων τα οποία βρίσκονται στο στενό περιβάλλον του, απολαμβάνουν την απόλυτη εμπιστοσύνη του Λευκού Οίκου και δρουν επί τόπου, κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας.

Πρόκειται για δύο προεδρικούς ειδικούς απεσταλμένους, όχι της ίδιας βαρύτητας, που αμφότεροι διατηρούν στενή και μακρόχρονη φιλία με την αμερικανίδα πρεσβευτή στην Αθήνα.  Σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες του «Βήματος» από την Αθήνα και την Ουάσιγκτον, τα περασμένα εικοσιτετράωρα βρέθηκε στην Αθήνα ο σύμβουλος και ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ για θέματα εξωτερικής πολιτικής Ρίτσαρντ Γκρενέλ.

Ρίτσαρντ Γκρενέλ

Ο κ. Γκρενέλ, ο οποίος έχει διατελέσει πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στη Γερμανία (2018-20) και εκπρόσωπος της χώρας στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Σερβίας – Κοσσυφοπεδίου (2019-21), καταγράφηκε το περασμένο καλοκαίρι από δημοσιεύματα ως συμμετέχων στη φερόμενη αμερικανική πρωτοβουλία σύγκλισης επί των ελληνοτουρκικών σχέσεων, σε συνεργασία μάλιστα με την πρεσβευτή Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και τον ομόλογό της στην Αγκυρα Τομ Μπάρακ. Ο ίδιος, πάντως, είχε διαψεύσει τότε την εμπλοκή του.

Η παρουσία των δύο ειδικών απεσταλμένων του Τραμπ στην Ελλάδα αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της αλλαγής παραδείγματος όσον αφορά τον τρόπο διαμόρφωσης των διμερών σχέσεων

Επαφές και με επιχειρηματίες

Σύμφωνα με πληροφορίες που έως τώρα δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως, καθώς πρόκειται για ιδιωτική επίσκεψη και μάλλον όχι την πρώτη, ο κ. Γκρενέλ φέρεται να πραγματοποίησε στην Αθήνα σειρά επαφών, μεταξύ των οποίων με υψηλόβαθμους αξιωματούχους και επιχειρηματίες, χωρίς να έχει γίνει γνωστή η ατζέντα. Πρέπει, βεβαίως, να σημειωθεί ότι το αντικείμενο του στενού συνεργάτη του αμερικανού προέδρου, ο οποίος έχει θητεύσει και ως εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στα Ηνωμένα Εθνη, είναι οι διεθνείς σχέσεις, με έμφαση στις διαπραγματεύσεις.

Ο κ. Γκρενέλ, σύμφωνα με την παραπάνω ενημέρωση, έφτασε στην Αθήνα από τις Ηνωμένες Πολιτείες λίγο πριν μεταβεί στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας, προκειμένου να παραστεί στη Διάσκεψη του Μονάχου, κεντρικό πρόσωπο της οποίας ήταν φέτος ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο.

Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Αλλες πληροφορίες θέλουν τον κ. Γκρενέλ να επιστρέφει στην Αθήνα, πάντα ιδιωτικώς, αυτές τις ημέρες.

Οι συναντήσεις και η γιορτή

Το ίδιο διάστημα βρέθηκε στην ελληνική πρωτεύουσα και ο Πάολο Τζαμπόλι, επίσης ειδικός απεσταλμένος του αμερικανού προέδρου με ευρύ αντικείμενο τις «διεθνείς συνεργασίες» σε θέματα πολιτισμού και αθλητισμού.

Πάολο Τζαμπόλι

Ο κ. Τζαμπόλι, επιχειρηματίας ιταλικής καταγωγής, ο οποίος φέρεται ότι γνώριζε τον αμερικανό πρόεδρο και τη σύζυγό του Μελάνια Τραμπ, η οποία εκπροσωπούνταν από το πρακτορείο μοντέλων που διηύθυνε, προτού διασταυρωθούν οι δρόμοι του ζεύγους, συναντήθηκε στην Αθήνα με τον κ. Παπασταύρου, στο περιθώριο του γεωπολιτικού συνεδρίου που διοργάνωσε ο ιστότοπος capital.gr, όπου και συζήτησαν την ελληνοαμερικανική ενεργειακή συνεργασία, παρουσία της κυρίας Γκίλφοϊλ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα Δευτέρα πρόκειται να υπογραφούν στην Αθήνα οι συμβάσεις παραχώρησης των τεσσάρων θαλάσσιων τεμαχίων στη Chevron, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και της ηγεσίας του αμερικανικού κολοσσού.

Ο κ. Τζαμπόλι, ο οποίος επίσης ταξίδεψε για το Μόναχο συμμετέχοντας στην πολυμελή αντιπροσωπεία που συνόδευε τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, πραγματοποίησε επαφές και με τον υπουργό Ναυτιλίας Βασίλη Κικίλια, ο οποίος διατηρεί ανοικτό δίαυλο επικοινωνίας με την αμερικανίδα πρεσβευτή, και με τον αναπληρωτή υπουργό Αθλητισμού Γιάννη Βρούτση.

Σύμφωνα με εγκυρότατη γραμμή πληροφόρησης, παλαιότερα είχε σύντομη συζήτηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, «την προστασία των παιδιών από το Διαδίκτυο». Το Μέγαρο Μαξίμου δεν επιβεβαιώνει τη συνάντηση. Οπως λέει στο «Βήμα» πηγή που γνωρίζει περισσότερες λεπτομέρειες για την επίσκεψη, «ο Τζαμπόλι βρέθηκε στην Ελλάδα διότι μεταξύ άλλων έχει αναλάβει τον συντονισμό διεθνώς για τους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από την υπογραφή της Διακήρυξης Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών στις 4 Ιουλίου του 1776, που θα διοργανωθούν από τις κατά τόπο πρεσβείες», ως μέλος της task force για το «Δίκτυο Ελευθερία 250».

Ελληνες συνομιλητές της κυρίας Γκίλφοϊλ έχουν μείνει με την εντύπωση ότι σχεδιάζει μια μεγαλοπρεπή εκδήλωση σε χώρο εκτός της πρεσβευτικής κατοικίας, και όχι στο Μέγαρο Μουσικής που εορταζόταν η 4η Ιουλίου όσο ανακαινίζονταν η πρεσβεία και η κατοικία.

Η ανεπιβεβαίωτη προαναγγελία

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τον έως τώρα προγραμματισμό ο Ντόναλντ Τραμπ θα ταξιδέψει στην Αγκυρα στις 8 Ιουλίου προκειμένου να παραστεί στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, ενώ μόλις πριν από λίγες ημέρες η κυρία Γκίλφοϊλ προανήγγειλε επίσκεψη του αμερικανού προέδρου στην Ελλάδα, χωρίς όμως αυτό να επιβεβαιώνεται ούτε από αμερικανικές ούτε από ελληνικές πηγές.

Πάντως και παρά το γεγονός ότι ο κ. Τραμπ δεν ακολουθεί αντίστοιχες πεπατημένες, είθισται ο εκάστοτε ο πρόεδρος των ΗΠΑ όταν επισκέπτεται την Τουρκία να ταξιδεύει και στην Ελλάδα. Μάλιστα, η πρέσβειρα των ΗΠΑ σε ανύποπτο χρόνο, τον περασμένο Νοέμβριο, ανέφερε ότι έχει φανταστεί τον αμερικανό πρόεδρο να εκφωνεί ομιλία με φόντο την Ακρόπολη.

Προς ώρας πάντως αυτή που εκκρεμεί είναι η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στο πλαίσιο του επόμενου γύρου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ. Κι ενώ σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση αλλά και διασταυρωμένες πληροφορίες σχετική προετοιμασία μεταξύ των δύο πλευρών δεν υπάρχει, έτερη υψηλόβαθμη πηγή λέει στο «Βήμα» ότι ο κ. Ρούμπιο θα βρεθεί στη χώρα εντός του επόμενου πολύ σύντομου χρονικού διαστήματος, ενδεχομένως κατά τη διάρκεια της άνοιξης.

Μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών

Ταυτοχρόνως, όπως επανειλημμένως έχει καταγραφεί στο «Βήμα», η ελληνική κυβέρνηση τελεί σε μια διαρκή άσκηση ισορροπίας ανάμεσα αφενός στην ανάγκη να διατηρήσει σε άριστο επίπεδο τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον, αφετέρου να μην απομακρυνθεί από τον πυρήνα τόσο της Ευρωπαϊκής Ενωσης όσο και των αξιών της διεθνούς νομιμότητας που διαχρονικά ακολουθούνται από τους εκάστοτε ιθύνοντες της εξωτερικής πολιτικής. Τελευταίο επεισόδιο αυτής της ιδιότυπης κατάστασης ήταν η αμφιταλάντευση του Μεγάρου Μαξίμου περί της συμμετοχής ή μη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης στην αμερικανική πρωτεύουσα κατόπιν πρόσκλησης του προέδρου Τραμπ.

Η πραγματικότητα είναι ότι η Αθήνα θα επιθυμούσε να έχει απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο και όχι να περιορίζεται στο επίπεδο των υπουργών (Γεραπετρίτης – Ρούμπιο, Παπασταύρου – Μπέργκαμ), πολλώ δε μάλλον διά της αμερικανικής πρεσβείας.

Η παρουσία, όμως, των δύο ειδικών απεσταλμένων του Τραμπ στην Ελλάδα, έστω ιδιωτικώς, αποτελεί έμπρακτη απόδειξη αφενός της αλλαγής παραδείγματος όσον αφορά τον τρόπο διαμόρφωσης των διμερών σχέσεων, αφετέρου της κινητικότητας αλλά και της μορφής του ενδιαφέροντος των Ηνωμένων Πολιτείων για τις εξελίξεις στη χώρα. Δεν πρέπει, πάντως, να παραβλέπεται ότι όσοι απ’ τους περιφερειακούς παίκτες και τα στελέχη του ευρύτερου περιβάλλοντος του κ. Τραμπ θέλουν να προσελκύσουν την προσοχή του αμερικανού προέδρου πρέπει να του προτείνουν επιχειρηματικές ευκαιρίες ή, ακόμα καλύτερα, να προσφέρουν έτοιμες, αντίστοιχες, συμφωνίες.