Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξελίσσονται θετικά, καθώς οι δύο πλευρές διεξήγαγαν έμμεσες τεχνικές διαπραγματεύσεις στο Κατάρ σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον δε θα επιστρέψει σε πλήρη πολεμική σύγκρουση παρά μόνο αν αυτό καταστεί απολύτως αναγκαίο.
Πιο συγκεκριμένα, ο Βανς δήλωσε ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί πως οι ΗΠΑ δε θα επιστρέψουν σε πλήρεις στρατιωτικές επιχειρήσεις πριν από την προθεσμία του επόμενου μήνα, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι προς το παρόν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει εντολή για επίτευξη συμφωνίας.
«Δεν μπορώ να δεσμευτώ για τίποτα, γιατί εξαρτάται από το τι θα κάνουν τελικά οι Ιρανοί», είπε σε δημοσιογράφους. «Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι ο πρόεδρος δε θα στείλει ξανά τον στρατό μας σε επιχειρήσεις, εκτός αν είναι απολύτως απαραίτητο και υπάρχει σαφής στόχος».
Στην Ντόχα, οι τεχνικές συνομιλίες επικεντρώθηκαν στο εμπόριο και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά και αργότερα θα επεκταθούν στις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν, σύμφωνα με τον Βανς, ο οποίος πρόσθεσε: «Είναι ακόμα νωρίς, αλλά οι συνομιλίες πάνε καλά».
Το πλαίσιο των συζητήσεων
Οι συνομιλίες βασίζονται σε μια προσωρινή συμφωνία 14 σημείων που υπεγράφη τον περασμένο μήνα και είχε στόχο να τερματίσει τον πόλεμο που ξεκίνησε με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν τον Φεβρουάριο, να ξανανοίξει τα Στενά και να δρομολογήσει 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία.
Ωστόσο, ΗΠΑ και Ιράν έχουν ανταλλάξει δημόσιες αιχμές σχετικά με την ερμηνεία της προσωρινής συμφωνίας, γεγονός που οδήγησε σε αμοιβαία στρατιωτικά πλήγματα την τελευταία εβδομάδα και αφήνει περιορισμένα σημάδια προόδου στα πιο σύνθετα ζητήματα, όπως το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Το Ιράν, επιδιώκει διεθνή αναγνώριση του ελέγχου του πάνω στο κρίσιμο πέρασμα πετρελαϊκών μεταφορών και της δυνατότητας επιβολής τελών στα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τον Κόλπο, ακόμη και με τη χρήση βίας.
Η θαλάσσια κυκλοφορία έχει εν μέρει αποκατασταθεί μέσω των Στενών, τα οποία πριν από τον πόλεμο διαχειρίζονταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι προτεραιότητά του είναι η απομάκρυνση του ιδιαίτερα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ανέφερε νωρίτερα ότι «η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωρά καλά», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επιστροφής σε γενικευμένο πόλεμο με το Ιράν, πρόσθεσε: «Νομίζω ότι έχουν προχωρήσει αρκετά. Τους χτυπήσαμε πολύ σκληρά την περασμένη εβδομάδα. Νομίζω ότι είναι εντάξει».
Εστίαση στο Ορμούζ και τα δεσμευμένα κεφάλαια
Οι έμμεσες συνομιλίες, με μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, ξεκίνησαν το βράδυ της Τρίτης και συνεχίστηκαν την Τετάρτη, σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο.
Οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν σε επίπεδο επικεφαλής διαπραγματευτών και ειδικών, ενώ πηγή με γνώση των συνομιλιών ανέφερε ότι ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ συναντήθηκαν με τον πρωθυπουργό του Κατάρ για να προετοιμάσουν το έδαφος, χωρίς όμως να συμμετέχουν στις συνομιλίες. Αργότερα συναντήθηκαν με τον εμίρη του Κατάρ για να συζητήσουν τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν και τις εξελίξεις στον Λίβανο.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπάντι, ηγήθηκε αντιπροσωπείας που περιλάμβανε στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών, της κεντρικής τράπεζας και του υπουργείου Γεωργίας, και είχε επαφές με τον πρωθυπουργό του Κατάρ και τους μεσολαβητές.
Όπως αναφέρουν ιρανικά μέσα ενημέρωσης ο Γαριμπαμπάντι υποστήριξε ότι οι συνομιλίες στην Ντόχα σχετικά με την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ολοκληρώθηκαν και ότι οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι «θα δημιουργηθεί από αύριο ένας δίαυλος επικοινωνίας» για την αναφορά και καταγραφή παραβιάσεων του μνημονίου.
Όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων IRNA επικαλούμενο τον Γαριμπαμπάντι, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να αποδεσμευτεί μέρος των 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων δεσμευμένων κεφαλαίων, ώστε η Τεχεράνη να μπορεί να προχωρήσει σε αγορές αγαθών ανάλογα με τις ανάγκες της.
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι βασικές προτεραιότητές του είναι η συμφωνία για τη διαχείριση των Στενών και η αποδέσμευση 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων, ενώ σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο οι τρέχουσες συνομιλίες επικεντρώνονται σε αυτά τα δύο ζητήματα. Η βασική προτεραιότητα των ΗΠΑ είναι η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες.
Εντατική διπλωματία για τον Λίβανο
Ο πόλεμος προκάλεσε ιρανικά πλήγματα σε χώρες του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, και εκτόξευσε τις τιμές πετρελαίου και καυσίμων.
Ο Τραμπ δέχεται εσωτερικές πιέσεις για τον περιορισμό των οικονομικών συνεπειών του πολέμου πριν τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, καθώς και κριτική από το ίδιο του το κόμμα ότι η προσωρινή συμφωνία δεν καλύπτει πλήρως τους αμερικανικούς στόχους.
Στο Ιράν, η θεοκρατική ηγεσία επέζησε του πολέμου αλλά αντιμετωπίζει εσωτερική οργή λόγω της καταρρακωμένης οικονομίας.
Οι τιμές πετρελαίου υποχώρησαν την Τετάρτη, με το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate να φτάνει στο χαμηλότερο επίπεδο από τις 27 Φεβρουαρίου — μία ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου — στα περίπου 69 δολάρια το βαρέλι.
Η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν προβλέπει επίσης τον τερματισμό της σύγκρουσης στον Λίβανο.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ξεχωριστό δίαυλο συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και κυβέρνησης του Λιβάνου, ο οποίος οδήγησε σε ένα πλαίσιο συμφωνίας ασφάλειας που η Χεζμπολάχ απορρίπτει, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι μπορεί να παγιώσει την ισραηλινή παρουσία στον νότιο Λίβανο.
