Λιγότερα από τα μισά χειρουργεία από όσα είχαν εξαγγελθεί πραγματοποιήθηκαν τελικά μέσω του προγράμματος των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων του ΕΣΥ. Από τον αρχικό στόχο για 50.000 επεμβάσεις, που θα χρηματοδοτούνταν από το Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό 60 εκατ. ευρώ, ολοκληρώθηκαν 26.845 χειρουργεία, δηλαδή περίπου το 54% του σχεδιασμού. Ωστόσο, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας απορρίπτει την κριτική περί αποτυχίας, υποστηρίζοντας ότι ο πραγματικός δείκτης επιτυχίας ήταν η δραστική αποσυμφόρηση των λιστών αναμονής.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της μεταρρύθμισης, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης παραδέχθηκε ότι ο αρχικός ποσοτικός στόχος δεν επιτεύχθηκε, εξηγώντας όμως ότι η εξέλιξη αυτή δεν αποτυπώνει την πραγματική εικόνα του προγράμματος.
«Γιατί έγιναν όχι 50.000 αλλά πάνω από 26.000 χειρουργεία; Διότι πολλοί από τους ανθρώπους που είχαν ειδοποιηθεί είχαν ήδη χειρουργηθεί ή δεν χρειάζονταν πλέον την επέμβαση», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι από τους περίπου 66.000 πολίτες που κλήθηκαν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, σημαντικός αριθμός δεν προσήλθε όταν έφθασε η σειρά του.
Η εξήγηση αυτή συνδέεται άμεσα με το βασικό επιχείρημα του υπουργείου, ότι το ζητούμενο δεν ήταν η εξάντληση του διαθέσιμου προϋπολογισμού αλλά η μείωση της συσσωρευμένης αναμονής που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Η λίστα αναμονής μειώθηκε κατά 98%
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, στις αρχές του 2024 καταγράφονταν περίπου 90.000 ασθενείς που περίμεναν περισσότερο από τέσσερις μήνες για χειρουργείο. Σήμερα, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, οι ασθενείς με αναμονή άνω των τεσσάρων μηνών έχουν περιοριστεί σε περίπου 7.000, ενώ η συνολική ενεργή λίστα χειρουργείων διαμορφώνεται πλέον στις 25.000 περιπτώσεις.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μακρά αναμονή –η οποία σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούσε ακόμη και τον έναν χρόνο– έχει σχεδόν εξαλειφθεί, κάνοντας λόγο για μείωση της λίστας αναμονής κατά 98% στις πολύ μεγάλες καθυστερήσεις.
«Ο στόχος δεν ήταν να γίνουν 50.000 χειρουργεία για να γίνουν 50.000 χειρουργεία. Ο στόχος ήταν να μειωθεί η λίστα αναμονής και αυτό επετεύχθη», ήταν το βασικό μήνυμα που εξέπεμψε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου.
Ο στόχος που είχε τεθεί από την αρχή
Όταν παρουσιάστηκε η μεταρρύθμιση τον Φεβρουάριο του 2024, το υπουργείο Υγείας είχε θέσει ως βασικό ορόσημο τη χρηματοδότηση περισσότερων από 50.000 χειρουργείων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με προτεραιότητα στους ασθενείς που περίμεναν για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Ο ίδιος ο υπουργός είχε δηλώσει τότε ότι «θεωρώ παντελώς απαράδεκτο να έχουμε αναμονές άνω των 12 μηνών», θέτοντας ως πολιτικό στόχο την εξάλειψη των πολύ μεγάλων καθυστερήσεων.
Στην πράξη, όμως, ο τελικός αριθμός των επεμβάσεων υπολείπεται σημαντικά του σχεδιασμού, γεγονός που τροφοδοτεί κριτική για το κατά πόσο αξιοποιήθηκε πλήρως η διαθέσιμη χρηματοδότηση και η επιχειρησιακή δυνατότητα των νοσοκομείων.
Η ηλεκτρονική λίστα αλλάζει την εικόνα
Η ηγεσία του υπουργείου αποδίδει σημαντικό μέρος της βελτίωσης στην εφαρμογή της Ενιαίας Ψηφιακής Λίστας Χειρουργείων, μέσω της οποίας καταγράφονται για πρώτη φορά με ενιαίο τρόπο οι αναμονές σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία.
Όπως υποστηρίζει, η νέα διαδικασία επέτρεψε την εκκαθάριση ανενεργών περιστατικών, τον καλύτερο προγραμματισμό των χειρουργείων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων χειρουργικών αιθουσών. Παράλληλα, η δυνατότητα απογευματινών χειρουργείων, τόσο επί πληρωμή όσο και δωρεάν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, λειτούργησε συμπληρωματικά στη μείωση των καθυστερήσεων.
Το επόμενο βήμα
Με τη λήξη της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται ένας κύκλος της συγκεκριμένης δράσης. Το υπουργείο Υγείας υποστηρίζει ότι το σημαντικότερο κέρδος δεν είναι μόνο οι 26.845 επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν, αλλά η δημιουργία ενός νέου μοντέλου διαχείρισης των χειρουργείων στο ΕΣΥ, με ηλεκτρονική παρακολούθηση των λιστών, μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερο προγραμματισμό.
Το τελικό ισοζύγιο του προγράμματος αφήνει, πάντως, δύο διαφορετικές αναγνώσεις. Η πρώτη είναι ότι ένας κεντρικός αριθμητικός στόχος της μεταρρύθμισης –οι 50.000 δωρεάν απογευματινές επεμβάσεις– δεν επιτεύχθηκε. Η δεύτερη, την οποία προβάλλει η κυβέρνηση, είναι ότι η ουσία της παρέμβασης δεν ήταν ο αριθμός των χειρουργείων, αλλά η δραστική συρρίκνωση των λιστών αναμονής, που για πρώτη φορά καταγράφεται σε τόσο μεγάλη κλίμακα.




