Η δημόσια διορία που έδωσε χθες ο Παύλος Πολάκης στον Σωκράτη Φάμελλο να ολοκληρώσει μέσα σε δέκα ημέρες τη συμφωνία με τον Αλέξη Τσίπρα μπορεί να παρουσιάστηκε ως μια ακόμη εσωκομματική παρέμβαση, στην πραγματικότητα όμως αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης που εξελίσσεται στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί πίσω από τις δηλώσεις, τις διαρροές και τις δημόσιες τοποθετήσεις, βρίσκεται σε εξέλιξη μια σκληρή πολιτική σύγκρουση με αντικείμενο όχι μόνο τη φυσιογνωμία του κόμματος αλλά και την ίδια την παραμονή του Σ. Φάμελλου στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ που διαλύεται και δημοσκοπικά εξαφανίζεται.
Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι η πίεση που ασκείται στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ αφορά μια συμφωνία που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να επιδιώκει ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας.
Παρά τις επανειλημμένες δημόσιες αναφορές στην πρωτοβουλία του πρώην πρωθυπουργού και παρά τη θετική στάση που έχει υιοθετήσει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Αλ. Τσίπρας επιθυμεί να εμφανιστεί ως επικεφαλής ενός πολιτικού σχεδίου που θα προκύψει απλώς από τη μετεξέλιξη ή τη μετονομασία του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ.
Αντιθέτως, όσοι γνωρίζουν τις σκέψεις του επιμένουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός αναζητεί ένα ευρύτερο πολιτικό εγχείρημα, με νέα χαρακτηριστικά, νέες συμμαχίες και διαφορετική οργανωτική συγκρότηση. Αυτό ακριβώς είναι που δημιουργεί πρόσθετη αμηχανία στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και ενισχύει τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις.
Η στρατηγική Φάμελλου για ενότητα και το «όλοι μαζί»
Ο Σ. Φάμελλος επέλεξε τελικά να ταχθεί ανοιχτά υπέρ της στήριξης της πρωτοβουλίας Τσίπρα. Στην χθεσ του εισήγηση στις νομαρχιακές επιτροπές που αποδυναμώνονται σε μεγάλο βαθμό καθώς καθημερινά υπάρχουν παραιτήσεις και μετακίνησε στην ΕΛΑΣ έκανε λόγο για την ανάγκη ενότητας του προοδευτικού χώρου, υποστήριξε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να σταθεί «δίπλα και συντροφικά» στην πρωτοβουλία του πρώην πρωθυπουργού και υπογράμμισε ότι μόνο μέσα από μια μεγάλη προοδευτική παράταξη μπορεί να υπάρξει προοπτική πολιτικής αλλαγής.
Με τη φράση «ο ΣΥΡΙΖΑ αποφάσισε να είναι όλοι μαζί» επιχείρησε να δώσει τέλος στα σενάρια διάσπασης και να παρουσιάσει την επιλογή της συμπόρευσης ως στρατηγική απάντηση στο αίτημα των πολιτών για εναλλακτική κυβερνητική πρόταση απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το μέτωπο της τρόικας και η αμφισβήτηση των χειρισμών
Ωστόσο, η παρέμβασή του όχι μόνο δεν έκλεισε τη συζήτηση αλλά φαίνεται να άνοιξε έναν νέο κύκλο αμφισβήτησης. Και αυτό γιατί στην πλευρά των Παύλου Πολάκη, Νίκου Παππά και Ρένας Δούρου θεωρούν ότι ο πρόεδρος του κόμματος δεν διαχειρίστηκε σωστά την κρίσιμη αυτή περίοδο.
Η συγκεκριμένη ομάδα, η οποία διαθέτει σημαντικές δυνάμεις στα κομματικά όργανα, εκτιμά ότι ο Σωκράτης Φάμελλος άργησε να πάρει καθαρές αποφάσεις, κινήθηκε με δισταγμό και τελικά βρέθηκε να ακολουθεί τις εξελίξεις αντί να τις καθορίζει. Στελέχη που συνομιλούν μαζί τους υποστηρίζουν ότι η πολύμηνη αβεβαιότητα προκάλεσε σύγχυση στη βάση του κόμματος, απογοήτευση στα στελέχη και περαιτέρω δημοσκοπική καθίζηση.
Για την «τρόικα» Πολάκη – Παππά – Δούρου το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και ηγετικό. Η άποψη που διατυπώνεται όλο και πιο συχνά είναι ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε να επιβληθεί στις εξελίξεις και δεν πείθει ότι μπορεί να οδηγήσει το κόμμα σε μια τόσο σύνθετη και απαιτητική μετάβαση.
Το παρασκήνιο της αποδυνάμωσης και η διορία των 10 ημερών
Γι’ αυτό και η δημόσια διορία των δέκα ημερών αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν αφορά απλώς μια διαδικαστική εκκρεμότητα. Αποτελεί ουσιαστικά μια τελευταία ευκαιρία προς τον Σ. Φάμελλο.
Στο παρασκήνιο κυκλοφορεί ήδη η εκτίμηση ότι η σημερινή ηγετική ομάδα βρίσκεται σε τροχιά αποδυνάμωσης. Η φράση «ο Φάμελλος δύσκολα θα φτάσει πρόεδρος μέχρι τον Σεπτέμβριο» ακούγεται πλέον όλο και συχνότερα σε κομματικές συζητήσεις, γεγονός που πριν από λίγους μήνες θα έμοιαζε αδιανόητο.
Την ίδια στιγμή, πληροφορίες αναφέρουν ότι ακόμη και πρόσωπα τα οποία ανήκαν στον στενό πυρήνα των συνεργατών του έχουν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τους χειρισμούς του. Κάποιοι θεωρούν ότι έπρεπε εξαρχής να στηρίξει ξεκάθαρα την πρωτοβουλία Τσίπρα. Άλλοι υποστηρίζουν ότι έπρεπε να διαφυλάξει περισσότερο την αυτονομία του κόμματος. Κοινός τόπος, πάντως, είναι ότι η ενδιάμεση στρατηγική που ακολουθήθηκε δεν απέδωσε.
Σενάρια ανατροπής για μια «φαντασιακή» συμφωνία
Το πιο ανησυχητικό για την ηγεσία είναι ότι η αμφισβήτηση δεν περιορίζεται πλέον σε πολιτικές διαφωνίες. Αρχίζει να αποκτά χαρακτηριστικά οργανωμένης εναλλακτικής πρότασης εξουσίας στο εσωτερικό του κόμματος. Η ομάδα Πολάκη – Παππά – Δούρου φέρεται να εξετάζει όλα τα σενάρια, από την απαίτηση για έκτακτο συνέδριο μέχρι την πλήρη αναδιάταξη του κομματικού χάρτη εάν οι εξελίξεις κινηθούν προς διαφορετική κατεύθυνση.
Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που το εγχείρημα Τσίπρα παραμένει ακόμη υπό διαμόρφωση, χωρίς σαφείς οργανωτικές αποφάσεις και χωρίς ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός να έχει ανοίξει πλήρως τα χαρτιά του. Αυτή η αντίφαση κάνει το σκηνικό ακόμη πιο εκρηκτικό. Ο ΣΥΡΙΖΑ συγκρούεται για μια αόρατη φαντασιακή εν πολλοίς συμφωνία και πιέζει για μια πολιτική αρχιτεκτονική που ο βασικός πρωταγωνιστής της δεν έχει περιγράψει δημόσια.
Στο πλαίσιο αυτό η πίεση προς τον Σ. Φάμελλο αυξάνεται καθημερινά. Και για πρώτη φορά από την εκλογή του, η απειλή δεν προέρχεται από την αντιπολίτευση ή τις δημοσκοπήσεις, αλλά από το ίδιο το εσωτερικό του κόμματός του. Εκεί όπου διαμορφώνεται πλέον η πεποίθηση ότι η μετάβαση στη μετά-ΣΥΡΙΖΑ εποχή ίσως απαιτήσει και μετάβαση στη μετά-Φάμελλο εποχή για ένα κόμμα που διαλύεται.



