Άλλοτε κηρύσσει τον πόλεμο στην Κένυα και στο Σουδάν. Άλλοτε δηλώνει ότι προσεύχεται για τον θάνατο του αρχηγού της αντιπολίτευσης ή προτείνει γαμήλια προίκα στην ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Τώρα, ο Μουχούζι Καϊνερουγκάμπα, στρατηγός και πιθανός διάδοχος της προεδρίας της Ουγκάντας, έρχεται να επιβεβαιώσει τους ισχυρούς δεσμούς μεταξύ Καμπάλα και Τελ Αβίβ, με τον δικό του, ιδιαίτερο τρόπο.

Ιστορικοί δεσμοί

Τελευταία παρέμβαση του 51χρονου Καϊνερουγκάμπα, γιου του επί σαράντα έτη προέδρου της Ουγκάντας Γιοουέρι Μουσεβένι και επικεφαλής της διοίκησης των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, αφορούσε τον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, ο οποίος μαίνεται με απρόβλεπτες επιπτώσεις για την Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία. «Θέλουμε να τελειώσει τώρα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ο κόσμος έχει κουραστεί από αυτόν», έγραψε στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Χ, την οποία χρησιμοποιεί κατά κόρον (η έξη του αυτή του έχει χαρίσει το προσωνύμιο «στρατηγός Χ»).

Σε άλλη του ανάρτηση, που κατόπιν διεγράφη, προσέθεσε ότι οποιαδήποτε συζήτηση για καταστροφή ή ήττα του Ισραήλ θα φέρει την Ουγκάντα στον πόλεμο. «Στο πλευρό του Ισραήλ!», δήλωσε ενώ δεν δίστασε να ισχυριστεί πως με την αρωγή των ενόπλων δυνάμεων της αφρικανικής χώρας «η Τεχεράνη θα μπορούσε να καταληφθεί σε 72 ώρες».

Πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα για μεγαλοστομία, που όμως εδράζεται στη στενή σχέση ανάμεσα στις δύο χώρες, που διατηρούν ισχυρούς διπλωματικούς δεσμούς. Δεσμοί που οικοδομήθηκαν με την άνοδο του Μουσεβένι στην εξουσία το 1986 και κορυφώθηκαν με την επίσκεψή του το 2003 στο Ισραήλ, και τη συνάντησή του με τον τότε πρωθυπουργό Αριέλ Σαρόν και τον τότε υπουργό Εξωτερικών και σημερινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο τελευταίος έχει επισκεφθεί την Ουγκάντα δύο φορές, το 2016 και το 2020.

Προ Μουσεβένι, βαριά σκιά στις διμερείς σχέσεις έριχνε η Επιχείρηση Κεραυνός (γνωστή κι ως Επιχείρηση Έμπεντε), όταν δυνάμεις του ισραηλινού στρατού εισέβαλαν στο έδαφος της Ουγκάντας με σκοπό να απελευθερώσουν 106 αιχμαλώτους που είχαν πέσει θύματα αεροπειρατείας από Παλαιστίνιους μέλη του PFLP-EO και δύο Γερμανούς μέλη των Επαναστατικών Πυρήνων. Η εμπλοκή των δυνάμεων της αφρικανικής χώρας, απόρροια της ένθερμης στήριξης που παρείχε ο τότε πρόεδρος Ίντι Αμίν Νταντά στους τρομοκράτες, είχε ως αποτέλεσμα το διεθνές αεροδρόμιο να γίνει πεδίο μάχης.

Το αποτέλεσμα ήταν θριαμβευτικό για την ισραηλινή πλευρά, που εξουδετέρωσε 45 στρατιώτες και όλους τους τρομοκράτες. Μοναδικό θύμα, σε μια ειρωνεία της τύχης που εξηγεί εν μέρει το θερμό ενδιαφέρον του Νετανιάχου για την Ουγκάντα, ο 30χρονος τότε αδελφός του Γιονατάν, αντισυνταγματάρχης του ισραηλινού στρατού. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις αρχές του Φεβρουαρίου, ο Καϊνερουγκάμπα –φυσικά μέσω Χ- ανακοίνωσε ότι οι αρχές της χώρας του σκοπεύουν να φτιάξουν άγαλμα προς τιμήν του νεκρού αδελφού του ισραηλινού πρωθυπουργού, μια δήλωση ωστόσο που δεν επιβεβαιώθηκε επίσημα.

Η πολύπλευρη συνεργασία Καμπάλας – Τελ Αβίβ

Επιστρέφοντας στο παρόν, η Καμπάλα διατηρεί πολύπλευρη συνεργασία με το Τελ Αβίβ. Το 2022 υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας με αντικείμενο τους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, η οποία μεταξύ άλλων προέβλεπε την εκπαίδευση των στρατιωτών της Ουγκάντας από τη Διεύθυνση Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ (SIBAT) και την παροχή σύγχρονου επιχειρησιακού υλικού.

Το 2024 οι εισαγωγές στρατιωτικού υλικού από το Ισραήλ προς την Ουγκάντα έφτασαν τα 4,16 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η ισραηλινή εταιρία παροχής ψηφιακών υπηρεσιών Cellebrite συνήψε το 2022 συμφωνία με τις αστυνομικές αρχές για την παροχή λογισμικού επιτήρησης. Η κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι σκοπός ήταν η αποτελεσματική πρόληψη εγκληματικών ενεργειών και η αντιμετώπιση του τοπικού παρακλαδιού του τζιχαντιστικού Ισλαμικού Κράτους, που από τα μέσα της περασμένης δεκαετίας δραστηριοποιείται στο δυτικό τμήμα της χώρας. Αντιπολίτευση και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για στοχοποίηση αντικυβερνητικών ακτιβιστών.

Χιούμορ ή φιλοδοξία;

Πέρα από την ειδική σχέση που διατηρούν η Ουγκάντα και το Ισραήλ, οι παρεμβάσεις του στρατηγού θα πρέπει να ερμηνευτούν στο πλαίσιο ενός ιδιότυπου ενδοοικογενειακού ανταγωνισμού για την εξουσία της χώρας.

Ο Καϊνερουγκάμπα κατέχει ένα από τα σημαντικότερα αξιώματα της χώρας και είναι ο πρωτότοκος γιος του 81χρονου Μουσεβένι, γεγονός που τον καθιστά αναμενόμενο διάδοχο, σε μια χώρα που έχει άτυπα εγκαταλείψει τους κανόνες της φιλελεύθερης δημοκρατίας (ο Μουσεβένι επανεκλέχθηκε επτά φορές με ποσοστά συνήθως πέριξ του 70%). Ωστόσο, δεν κρύβει τη δυσαρέσκειά του για την καθυστέρηση της διαδοχής.

Το 2023 ο Καϊνερουγκάμπα είχε διακηρύξει την απόφασή του να διεκδικήσει την προεδρία, με βασικό όπλο το κίνημα MK Project (MK αρχικά του), το οποίο μετονόμασε σε Πατριωτική Ένωση της Ουγκάντα (PLU). «Βαρεθήκαμε να περιμένουμε» είχε γράψει σε μια από τα εκατοντάδες αναρτήσεις του. Έναν χρόνο αργότερα θα ανακοίνωνε την απόσυρσή του από την εκλογική κούρσα, στηρίζοντας τον πατέρα του στις προεδρικές εκλογές του 2026.

Οι 100 αγελάδες προίκα στη Μελόνι

Ως προσπάθειά του να κερδίσει αναγνώριση στο διεθνές σκηνικό θα πρέπει να εκληφθούν και οι εκδηλώσεις συμπάθειας στους Βλαντίμιρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ, τους οποίους σε αναρτήσεις του εξαίρει για το θάρρος τους. «Έχει απόλυτο δίκιο» έγραφε το 2022 για την απόφαση του ρώσου προέδρου να εισβάλει στην Ουκρανία, ενώ για τον αμερικανό πρόεδρο σημείωνε την ίδια περίοδο: «Είναι ο μόνος λευκός που σεβάστηκα ποτέ μου».

Δεν λείπουν οι κωμικές στιγμές, αφού στο παρελθόν ο ουγκαντέζος στρατηγός έχει προσφέρει ως γαμήλιο δώρο 100 αγελάδες στην ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, προειδοποιώντας πως ενδεχόμενη άρνηση θα σήμαινε στρατιωτική εκστρατεία για την κατάληψη της Ρώμης! Ο Μουσεβένι απολογήθηκε στην ιταλική κυβέρνηση για τα σχόλια του γιου του, ενώ παρόμοιο άδειασμα επιφύλασσε στις διαθέσεις του γιου του για κατάληψη της Κένυας και του Σουδάν.

Στον αντίποδα κάθε κωμικότητας πάντως, στις αντιπολιτευτικές διαδηλώσεις που ακολούθησαν τις προεδρικές εκλογές του Ιανουαρίου και αναφερόμενος σε μέλη αντιπολιτευόμενου κόμματος, ο Καϊνερουγκάμπα υπερηφανεύτηκε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του σκότωσαν 22 «τρομοκράτες», απειλώντας τον βασικό αντίπαλο του πατέρα του, Μπομπ Γουάιν, ότι «σε περίπτωση που δεν παραδοθεί θα είναι ο επόμενος».

Αποτροπιασμό προκάλεσαν επίσης τον περασμένο Μάιο δηλώσεις του ότι ακτιβιστής της αντιπολίτευσης βρισκόταν φυλακισμένος στο υπόγειό του. Πολιτικοί της αντιπολίτευσης αλλά ακόμη και η διορισμένη από τον Μουσεβένι Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ουγκάντας ζήτησαν την απελευθέρωση του ακτιβιστή, στον οποίο αποδόθηκαν κατηγορίες για ληστεία μήνες αργότερα.