Η αντικατάσταση του Αλί Λαριτζανί, κορυφαίου αξιωματούχου εθνικής ασφαλείας του Ιράν, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινή επιδρομή την Τρίτη (17/3), δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Ο βετεράνος πολιτικός θεωρείτο από πολλούς αναλυτές ως ο ένας από τους σημαντικότερους στη λήψη αποφάσεων στη χώρα, ένας επιδέξιος διαπραγματευτής που μπορούσε να γεφυρώνει τις διαφορές μεταξύ των διαφόρων στρατοπέδων εντός του καθεστώτος, αλλά και σε διεθνές επίπεδο.

Ο πιθανός διάδοχος και ο ρόλος του Προέδρου

Βάσει νόμου ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν είναι αυτός που θα διορίσει τον επόμενο σύμβουλο εθνικής ασφαλείας. Οι φήμες οργιάζουν ότι ο ισχυρός παράγοντας του καθεστώτος, Σαΐντ Τζαλιλί, ενδέχεται να αναλάβει τον ρόλο.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι υπάρχει ισχυρό προηγούμενο η θέση να δίνεται σε έναν από τους εκπροσώπους του Ανώτατου Ηγέτη στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας.

Ο θάνατος του Λαριτζανί καθιστά τον Τζαλιλί ως την επικρατέστερη επιλογή, καθώς έχει υπηρετήσει στο παρελθόν ως σύμβουλος εθνικής ασφαλείας, υπήρξε επικεφαλής των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα και είναι νυν μέλος του Συμβουλίου Διάγνωσης Συμφέροντος του Συστήματος.

«Ακραίος σκληροπυρηνικός»

«Ο Τζαλιλί είναι ένας ακραιφνής σκληροπυρηνικός, ηγέτης της πιο έντονα αντιδυτικής και εξτρεμιστικής πτέρυγας του καθεστώτος», αναφέρει ο Αράς Αζίζι, αναλυτής, συγγραφέας και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Yale.

«Η άνοδός του σε αυτή τη θέση θα σηματοδοτούσε μια απότομη στροφή προς τους σκληροπυρηνικούς, καθώς ο Λαριτζανί θεωρούνταν μια πολύ πιο κεντρώα και πραγματιστική προσωπικότητα».

Ωστόσο, ο Τζαλιλί ίσως αποδειχθεί λιγότερο ικανός από τον Λαριτζανί στην εξισορρόπηση των διαφορετικών πυλώνων του συστήματος. «Η ακαμψία και ο εξτρεμισμός του μπορεί να μετατραπούν σε αδυναμία για το καθεστώς, μειώνοντας την ικανότητά του για ελιγμούς στη δεινή θέση στην οποία βρίσκεται», προσθέτει ο Αζίζι.

Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης

Σύμφωνα με τον Αζίζι, οι επίλεκτοι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC), που κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος της πραγματικής εξουσίας σήμερα, ίσως επιδιώξουν την τοποθέτηση κάποιου με μεγαλύτερη στρατιωτική εμπειρία, που θα ταίριαζε καλύτερα στις απαιτήσεις της τρέχουσας συγκυρίας.

Όποιος κι αν επιλεγεί, θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε τυχόν διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας αποτελεί πλέον το κύριο κέντρο εξουσίας, επομένως ο διάδοχος του Λαριτζανί θα διαμορφώσει τις ισορροπίες δυνάμεων και τη στάση του Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Η πρώτη αντίδραση Τζαλιλί

Μετά τον θάνατο του Λαριτζανί, ο Τζαλιλί δημοσίευσε μήνυμα αναφέροντας: «Αυτές οι ενέργειες δεν θα σώσουν τον αδύναμο εχθρό από το τέλμα στο οποίο έχει παγιδευτεί. αντίθετα, θα επιταχύνουν την πορεία της ήττας και της ταπείνωσής του», σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim.

Με πληροφορίες από CNN