Σε ολοένα δυσκολότερη θέση βρίσκονται οι καταναλωτές, καθώς οι ανατιμήσεις σε καύσιμα, μετακινήσεις και βασικά αγαθά αδειάζουν καθημερινά το πορτοφόλι των νοικοκυριών.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει ήδη προκαλέσει έντονες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, με τις τιμές των καυσίμων να κινούνται ανοδικά στην αντλία. Η αμόλυβδη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης πλησιάζουν επικίνδυνα τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης αγγίζει το 1,5 ευρώ.

Την ίδια ώρα, αντιδράσεις προκαλούν τα μέτρα της κυβέρνησης για το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, καθώς οι πρατηριούχοι εκφράζουν την εκτίμηση ότι ο περιορισμός αυτός δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει ουσιαστικά το πρόβλημα των ανατιμήσεων.

Παράλληλα, οι πολίτες στρέφουν το βλέμμα τους και στα ράφια των σούπερ μάρκετ, καθώς οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων αναμένεται να επηρεάσουν και το κόστος βασικών ειδών διατροφής. Σύμφωνα με τη σχετική πράξη νομοθετικού περιεχομένου, οι έμποροι τροφίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης θα πρέπει να περιορίσουν το περιθώριο κέρδους τους στο επίπεδο που διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο το 2025.

Στροφή στα μέσα μεταφοράς και στη συνεπιβίβαση

Μπροστά στο αυξανόμενο κόστος καυσίμων, πολλοί οδηγοί εγκαταλείπουν το αυτοκίνητο και στρέφονται στα μέσα μαζικής μεταφοράς, τα οποία όμως ήδη λειτουργούν στα όρια της χωρητικότητάς τους.

Η Κατερίνα, φοιτήτρια στην Αθήνα, εξηγεί ότι πλέον αποφεύγει να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο για να μετακινείται προς τη σχολή ή την εργασία της. Όπως αναφέρει, οι συνεχείς ανατιμήσεις στα καύσιμα καθιστούν τη χρήση ΙΧ σχεδόν απαγορευτική, ειδικά όταν συνυπάρχουν και άλλες βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Παρόμοια είναι η εμπειρία και της Σοφίας, η οποία σημειώνει ότι αρκετοί συνάδελφοί της επιλέγουν πλέον να μετακινούνται μαζί με ένα αυτοκίνητο και να μοιράζονται τα έξοδα καυσίμων, ως λύση ανάγκης.

Άλλοι επιλέγουν ακόμη φθηνότερους τρόπους μετακίνησης, όπως ποδήλατο ή ηλεκτρικό πατίνι, προκειμένου να περιορίσουν το κόστος.

Μείωση της κίνησης στους δρόμους

Οι αλλαγές στις συνήθειες των οδηγών φαίνεται ότι αποτυπώνονται και στην κίνηση στους δρόμους της πρωτεύουσας. Όπως επισημαίνουν επαγγελματίες οδηγοί αλλά και οδηγοί ΙΧ, τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται αισθητή μείωση της κυκλοφορίας, ιδιαίτερα εκτός ωρών αιχμής, ακόμη και σε μεγάλους οδικούς άξονες όπως ο Κηφισός.

Καθώς τα σενάρια για περαιτέρω αυξήσεις στα καύσιμα παραμένουν ανοιχτά, όλο και περισσότεροι οδηγοί εξετάζουν αν και πότε θα χρησιμοποιήσουν ξανά το αυτοκίνητό τους.

Ακριβότερα ταξίδια με αεροπλάνα και πλοία

Η άνοδος των καυσίμων επηρεάζει ήδη και τις μεταφορές. Μετά τις αυστραλιανές αεροπορικές εταιρείες Qantas και Air New Zealand, ακόμη 13 διεθνείς αεροπορικές εταιρείες ανακοίνωσαν αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια μέσα στον Μάρτιο, μεταξύ των οποίων η Air France και η KLM για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.

Ανατιμήσεις θεωρούνται επίσης πιθανές και στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, καθώς τα καύσιμα αποτελούν περίπου το 50% του λειτουργικού κόστους των πλοίων. Για το θέμα βρίσκονται σε επικοινωνία το Υπουργείο Ναυτιλίας και οι ακτοπλοϊκές εταιρείες, με στόχο να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο η μετακύλιση του κόστους στους επιβάτες.

Την ίδια ώρα, ανησυχία καταγράφεται και στον τουριστικό κλάδο, ιδιαίτερα στην Κρήτη, όπου αρκετές επιχειρήσεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την αγορά του Ισραήλ.

Αύξηση και στα εισιτήρια των ΚΤΕΛ

Μέσα σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, τέθηκαν ήδη σε ισχύ αυξήσεις 10% στα εισιτήρια των ΚΤΕΛ, βάσει απόφασης του Υπουργείου Μεταφορών που είχε ληφθεί πριν από την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Ενδεικτικά, η διαδρομή Αθήνα – Θεσσαλονίκη αυξήθηκε από 48 σε 53 ευρώ, η Αθήνα – Πάτρα από 29 σε 31 ευρώ και η Αθήνα – Ηγουμενίτσα από 45 σε 49 ευρώ.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι το μέγεθος των επιπτώσεων στην οικονομία και στην καθημερινότητα των πολιτών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση των συγκρούσεων στην περιοχή.