Σε μια χρονική συγκυρία που είναι αδύνατο να αποσυνδεθεί από την ανάληψη της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου, αλλά και εν μέσω της προσπάθειας ενίσχυσης του γεωπολιτικού ρόλου της στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή – πλέον ως αμιγώς δυτικός εταίρος – η Κυπριακή Δημοκρατία και ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης εμπλέκονται σε έναν νέο κύκλο οδυνηρής εσωστρέφειας και σκανδαλολογίας.

Αιτία το βίντεο που διέρρευσε στην πλατφόρμα X και εμφανίζει στενούς συνεργάτες του προέδρου Χριστοδουλίδη να αναφέρονται σε τρόπους χρηματοδότησης της επερχόμενης προεκλογικής εκστρατείας για το 2028, μέσω συγκεκριμένων μηχανισμών επιρροής και κατάθεσης μετρητών, ώστε να καταστεί δυνατή η υπέρβαση του πλαφόν του 1 εκατομμυρίου ευρώ, που έχει θεσπιστεί για τις σχετικές καμπάνιες.

Το υλικό που «καίει»

Το συγκεκριμένο υλικό δημοσιεύθηκε ως «διαρροή» και συμπεριλαμβάνει καταγραφές ιδιωτικών συνομιλιών, με τους συμμετέχοντες να μη γνωρίζουν προφανώς ότι μαγνητοσκοπούνται. Με τα εμπλεκόμενα πρόσωπα – δηλαδή τον πρώην υπουργό Ενέργειας Γιώργο Λακκοτρύπη, τον επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου και μπατζανάκη του κ. Χριστοδουλίδη, Χαράλαμπο Χαραλάμπους και τον επιχειρηματία Γιώργο Χρυσοχόο, CEO της Cyfield – συνομιλούν φερόμενοι ολλανδοί επενδυτές, οι οποίοι, όπως αποδεικνύεται, επιχειρούν να αποσπάσουν συγκεκριμένες αποστροφές, δια των οποίων να προκύπτει ότι στο περιβάλλον του κ. Χριστοδουλίδη λειτουργεί μηχανισμός προσέλκυσης οικονομικού οφέλους υπέρ της πολιτικής πορείας, άρα, εμμέσως πλην σαφώς και του ίδιου.

Ο κ. Χαραλάμπους εμφανίζεται ως μια από τις βασικές επαφές, προκειμένου να προσεγγίσει κανείς το Προεδρικό Μέγαρο, ειδικά σε σχέση με νέες επενδύσεις, προσθέτοντας ότι χρήματα μπορούν να κατευθυνθούν και ως εισφορές για κοινωνικούς σκοπούς, τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται η σύζυγος του Νίκου Χριστοδουλίδη, κ. Φιλίππα Καρσερά- Χριστοδουλίδη.

Τι απαντά η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη

Μετά τις πρώτες στιγμές αμηχανίας και καθώς είχαν προηγηθεί ανακοινώσεις των επικεφαλής του Δημοκρατικού Συναγερμού, Αννίτας Δημητρίου, του ΑΚΕΛ, Στέφανου Στεφάνου και του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλου, όπου και ζητούνται επίσημες εξηγήσεις, ήρθε η αντίδραση του κυβερνητικού εκπροσώπου. Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Λετυμπιώτη, το βίντεο, σε πρώτη αξιολόγηση της αρμόδιας κρατικής υπηρεσίας, «χαρακτηρίζεται ως κακόβουλο και αποτελεί προϊόν μοντάζ. Το εν λόγω βίντεο επιχειρεί να πλήξει, μέσω ψευδών, παραπλανητικών ισχυρισμών και αυθαίρετων συμπερασμάτων, την εικόνα της Κυβέρνησης και της χώρας». Κυβερνητικές πηγές από τη Λευκωσία παρέπεμπαν, παραλλήλως, στον ιστότοπο Grog, όπου διερευνάται η αυθεντικότητα οπτικοακουστικού υλικού. Εκεί εντοπίζονται πιθανά σημάδια παρέμβασης μοντάζ ή χρήσης μέσων Τεχνητής Νοημοσύνης.

«Υβριδική» επίθεση με στόχο την κυπριακή προεδρία της ΕΕ;

Λίγα λεπτά αργότερα η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας προχώρησε ένα βήμα παρακάτω, καθώς, όπως ανακοινώθηκε, με βάση περαιτέρω διερεύνηση και στοιχείων που έχουν ήδη συλλεγεί από την αρμόδια Υπηρεσία, «εξετάζεται υπόθεση υβριδικής δραστηριότητας εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας». Στην κατεύθυνση αυτή, όπως διευκρίνισε ο κ. Λετυμπιώτης, έχουν ενημερωθεί ο Γενικός Εισαγγελέας και ο Αρχηγός της Αστυνομίας, με τη Λευκωσία προφανώς να υπονοεί ότι οι έρευνες ίσως στραφούν, τις επόμενες ώρες, σε τρίτους παράγοντες, που ενδεχομένως να απεργάζονται την αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης, ενδεχομένως με γεωπολιτικά κίνητρα και εν μέσω μιας κομβικής συγκυρίας, τόσο για την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και για την ΕΕ γενικότερα.

Κατά γενική ομολογία, η θύελλα που έχει ξεσηκωθεί μετά τη δημοσιοποίηση των βίντεο, δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην εικόνα της Λευκωσίας, τόσο ως ανεξάρτητης κρατικής οντότητας, όσο και ως προεδρεύουσας πρωτεύουσας της Ένωσης, με την είδηση να κυκλοφορεί ραγδαία και στα διεθνή δίκτυα. Υπενθυμίζεται ότι, παρά τη σχετικά μεγάλη χρονική απόσταση, το σκάνδαλο με τα διαβατήρια παραμένει νωπό, ενώ ενεργές είναι και άλλες υποθέσεις πιθανής διασπάθισης δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος, όπως για παράδειγμα με το τερματικό του Βασιλικού.

Στο «μικροσκόπιο» οι σχέσεις Χρυσοχόοου – Χριστοδουλίδη

Οι δε φερόμενες διατυπώσεις του κ. Χρυσοχόου για το είδος της σχέσης του με τον κ. Χριστοδουλίδη προκαλούν ευρύτερο προβληματισμό, εντός κι εκτός της Κύπρου, για τις πιθανολογούμενες σχέσεις της πολιτικής εξουσίας με τους ισχυρούς επιχειρηματίες του νησιού. Ο κ. Χρυσοχόου, άλλωστε, είναι ένας εκ των πλέον σημαινόντων εκπροσώπων της αγοράς, με δραστηριότητα στο χώρο των κατασκευών και της ενέργειας.

Την ίδια ώρα και ενόψει των βουλευτικών εκλογών, τον ερχόμενο Μάιο, αναμένεται να ενισχυθεί – έτι περαιτέρω –  η λεγόμενη «αντισυστημική» ψήφος, όχι πολύ καιρό μετά την εκλογή- έκπληξη του Φειδία Παναγιώτου στο Ευρωκοινοβούλιο και με δεδομένη την παρουσία του ακροδεξιού ΕΛΑΜ στις παρυφές του πολιτικού συστήματος.

Όλα αυτά εξελίσσονται μόλις λίγες ώρες μετά την αναχώρηση της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, αλλά και του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την Κύπρο, όπου παρέστησαν στην τελετή ανάληψης της προεδρίας. Η ομιλία δε της κ. φον Ντερ Λάιεν και οι ειδικές αναφορές της στο Κυπριακό έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση, καθώς η ηγέτις της ΕΕ μίλησε σαφώς για μια ευκαιρία προώθησης του διαλόγου, εντός του 2026, επαναλαμβάνοντας ότι η Κομισιόν θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να στηρίξει τις προσπάθειες επανένωσης της Κύπρου, στη βάση των πρωτοβουλιών του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και φυσικά, υπό τους όρους που προβλέπονται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Οι αντιδράσεις από Κατεχόμενα και Άγκυρα

Το ερώτημα, φυσικά, που προκύπτει είναι σε τι βαθμό η συζήτηση που μόλις ξεκίνησε στο εσωτερικό, αλλά και οι αντανακλάσεις της στο εξωτερικό, θα επηρεάσουν την κυβέρνηση και τον κ. Χριστοδουλίδη, τόσο όσον αφορά στις προτεραιότητες της προεδρίας της Ένωσης, όσο όμως και στο Κυπριακό. Ειδικά για το δεύτερο, θα πρέπει να αναμένονται αντιδράσεις και από την πλευρά των Τουρκοκυπρίων, άρα και της Άγκυρας, σε σχέση με την αξιοπιστία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ειδικά στα ζητήματα διαπλοκής και διαφθοράς. Σύμφωνα πάντως με τον προγραμματισμό και εφόσον καταγραφεί πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, η επόμενη άτυπη πενταμερής αναμένεται να συγκληθεί το αργότερο έως το ερχόμενο Μάρτιο.

Η ταύτιση με ΕΕ και ΝΑΤΟ, η προσέγγιση με ΗΠΑ και Ισραήλ

Η κατά γενική ομολογία δυσάρεστη εξέλιξη για τη Λευκωσία καταγράφεται δύο χρόνια πριν από την επόμενη προεδρική εκλογή και με τον κ. Χριστοδουλίδη να είναι ο πρώτος κύπριος ηγέτης που ακολουθεί τόσο σαφή δυτική γραμμή. Επί της προεδρίας του, η Κύπρος έχει συνταχθεί πλήρως με τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, με τον ίδιο να αναφέρεται, μόλις λίγες εβδομάδες πριν στο Politico, σε ενδεχόμενο μελλοντικής ένταξης της χώρας στη Συμμαχία.

Ταυτοχρόνως, η Λευκωσία διατηρεί ανοικτό δίαυλο επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον, τόσο επί της προηγούμενης όσο και με τη διοίκηση Τραμπ, με τους Αμερικανούς να βρίσκονται προ των πυλών για την αναβάθμιση συγκεκριμένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Κύπρο, οι οποίες θα δύναται να χρησιμοποιούνται και ως σκαλοπάτι για τη Μέση Ανατολή. Σε παράλληλο επίπεδο, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ενισχύσει κατά κόρον τη συνεργασία της με το Ισραήλ, σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, τόσο διμερώς όσο και στο τριμερές σχήμα με την Ελλάδα, γεγονός που προκαλεί σχεδόν σε καθημερινό επίπεδο τις έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας.

…και ο παράγων Μόσχα

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι στις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας συμπεριλαμβάνεται η προώθηση του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας (σύνθημα για το εξάμηνο είναι «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο»), με τη Λευκωσία να αναλαμβάνει τα ηνία σε ένα κομβικό σταυροδρόμι για το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου. Πάντως, η αναφορά της κυβέρνησης σε «υπόθεση υβριδικής δραστηριότητας», που στοχεύει να πλήξει την εικόνα της χώρας, θα πρέπει άμεσα να εξειδικευθεί, ώστε, αφενός, να μη μένουν σκιές στη δημόσια σφαίρα, αφετέρου και κυριότερο, να αντιμετωπιστεί η πιθανολογούμενη εξωτερική απειλή. Έμπειροι παρατηρητές λένε στο «Βήμα» ότι το πιθανότερο είναι μια τέτοια κατηγορία να στρέφεται κατά της Ρωσίας, αλλά για να στοιχειοθετηθεί κάτι τέτοιο, θα απαιτηθεί προσεκτική τεκμηρίωση.

Η Αθήνα από την πλευρά της παρατηρεί προσεκτικά τις εξελίξεις, ενώ έως στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί επικοινωνία είτε σε επίπεδο ηγετών είτε σε αυτό των υπουργών Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτη και Κόμπου.