ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ
Ο άνθρωπος με τον οποίο συζήτησε στην Πιονγκγιάνγκ η κυρία Ολμπραϊτ την περασμένη εβδομάδα ήταν πράγματι ο Κιμ Γιονγκ Ιλ, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας; Μήπως ήταν κάποιο άλλο πρόσωπο; Το ερώτημα είναι βάσιμο γιατί, οι περιγραφές, οι χαρακτηρισμοί και οι αναλύσεις των αμερικανών δημοσιογράφων και διπλωματών που συνόδευσαν την υπουργό δίνουν ένα εντελώς διαφορετικό προφίλ του οικοδεσπότη της από εκείνο που επί έξι ολόκληρα χρόνια μας παρουσίαζαν οι επίσημες (και οι ανεπίσημες) αμερικανικές πηγές.
Υστερα από 12 ωρών συνολικώς συνομιλίες με τον Κιμ Γιονγκ Ιλ, η υπουργός Εξωτερικών τον βρήκε «εξαιρετικό συνομιλητή, καλά ενημερωμένο και πρόθυμο να διατυπώσει άποψη σε θέματα που άλλωστε γνωρίζει άριστα». «Ευγενικός οικοδεσπότης, ικανός διπλωμάτης, έξυπνος συνομιλητής» ήταν οι τίτλοι που του απένειμε ο σύμβουλος σε θέματα Απω Ανατολής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Διπλωμάτες της υπουργικής ακολουθίας της ήταν πιο σαφείς. «Είναι απίστευτα καλά ενήμερος του τι συμβαίνει στον κόσμο, έχει πρακτικό μυαλό, η σκέψη του είναι σαφής αλλά διόλου απλοϊκή και ακούει με προσοχή τον συνομιλητή του» εξηγεί αξιωματούχος του υπουργείου. Και προσθέτει: «Είναι ασφαλώς μυστηριώδης αλλά είναι αξιαγάπητος. Εχει χιούμορ, κρατά σημειώσεις γι’ αυτά που του λες, ώστε να σου απαντήσει συγκεκριμένα, και οπωσδήποτε έχει ηγετικά χαρίσματα».
Και όμως, μόλις πριν από λίγους μήνες ο Κιμ Γιονγκ Ιλ ήταν «μπεκρούλιακας», «εκκεντρικός», «πλέιμποϊ», εκείνος που «έβαλε να απαγάγουν νεαρές στάρλετ» (!), ο «μανιακός κινηματογραφόφιλος», το «μεγάλο αίνιγμα» και ο άνθρωπος που «τίποτε δεν αποκλείει να κρατά στο ένα χέρι το μπουκάλι κονιάκ και στο άλλο το κλειδί για την εκτόξευση πυραύλων». Οι χαρακτηρισμοί δεν είναι, φυσικά, της εποχής του Ψυχρού Πολέμου άλλωστε ο Ιλ ήρθε στην εξουσία μόλις πριν από έξι χρόνια. Είναι «τίτλοι» που του έδιδαν ως πρόσφατα ακόμη οι επίσημες πηγές της Ουάσιγκτον, ανωνύμως συνήθως. Επισήμως η κυβέρνηση Κλίντον, η ίδια η κυρία Ολμπραϊτ, καταθέτοντας σε επιτροπή του Κογκρέσου τον περασμένο Μάρτιο, βεβαίωνε ότι επιδίωξη του Κιμ Γιονγκ Ιλ είναι «η αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής» της Ασίας. Η υπουργός δεν απέκλεισε ότι «κάποια στιγμή» ο βορειοκορεάτης ηγέτης «ήταν δυνατόν να στείλει πυραύλους εναντίον της Ιαπωνίας, ενδεχομένως και εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών».
Ενας τέτοιος «απολυταρχικός» ηγέτης είναι τρομερά επικίνδυνος για τις ΗΠΑ και γι’ αυτό η Αμερική θα έπρεπε να αποκτήσει μια υψηλής τεχνολογίας αντιπυραυλική «ασπίδα», έστω και αν αυτή θα κόστιζε δεκάδες δισεκατομμύρια, έστω και αν δημιουργούσε οξύτητα με τη Ρωσία και προβλήματα με τους ευρωπαίους συμμάχους. Με την ιδέα (υπό το πρόσχημα, ίσως) ότι η Βόρεια Κορέα είναι «περιθωριακή» χώρα και ο ηγέτης της ένας «μανιακός δικτάτορας», οι ΗΠΑ «θα έπρεπε» να δημιουργήσουν την αντιπυραυλική ασπίδα τους.
Οταν τον περασμένο Ιούνιο ο πρόεδρος Κιμ Ντάε Γιουνγκ της Νότιας Κορέας ενημέρωσε την Ουάσιγκτον για τις συνομιλίες του με τον Κιμ Γιονγκ Ιλ και για τις σοβαρές προτάσεις που του υπέβαλε, οι «βορειοκορεολόγοι» της Ουάσιγκτον αμφισβήτησαν τις προθέσεις του «αδίστακτου δικτάτορα» της Βόρειας Κορέας, μάλιστα μίλησαν και για «κιμγιονγκιλμανία» που, υποτίθεται, κατέλαβε τους Νότιους. Στις αρχές του Αυγούστου, όταν πλέον στην Ουάσιγκτον εξεταζόταν το ενδεχόμενο της επίσκεψης της κυρίας Ολμπραϊτ και, αργότερα ίσως, του προέδρου Κλίντον στην Πιονγκγιάνγκ, ένα από τα πολυάριθμα θινκ τανκ ασιατολόγων «προειδοποίησε» ότι είναι περίπου χαμένος καιρός να συνομιλεί κανείς με τον Κιμ Γιονγκ Ιλ διότι πρόκειται περί «αδέξιου, τελείως κλειστού, επηρμένου και ύπουλου χαρακτήρα» προσώπου, «προσόντα» τα οποία δεν μπορούσε να εκτιμήσει ο Κιμ Ντάε Γιουνγκ λόγω της προχωρημένης ηλικίας του.
Δεν είναι γνωστό κατά πόσον έλαβαν υπόψη αυτή την προειδοποίηση στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Το «Washington Post» έγραφε προ ημερών ότι μέλος της ακολουθίας της κυρίας Ολμπραϊτ δήλωσε για τον Κιμ Γιονγκ Ιλ ότι «μπορεί να μιλήσει για οποιοδήποτε θέμα, για οικονομία της αγοράς, για Internet, για τα νέα στάδια της τεχνολογίας, για τις οικονομικές τάσεις. Δεν χρειάζεται προσπάθεια για να βρεις θέμα να κουβεντιάσεις μαζί του». Και οι «New York Times» διαπιστώνοντας ότι «η επίσκεψη (Ολμπραϊτ) αναθεωρεί την εικόνα για τον Βορειοκορεάτη» (πρόεδρο) γράφει και το εξής χαρακτηριστικό: «Στο δείπνο της τελευταίας ημέρας εκείνος κατέβασε μονομιάς το ποτήρι κρασί και την προκάλεσε, παιχνιδιάρικα, να κάνει το ίδιο. Υστερα από μια θεαματική επίδειξη χορού εκείνος και η Ολμπραϊτ γελούσαν και χειροκροτούσαν σαν παλιά φιλαράκια».
