Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Στο διάστημα που μεσολάβησε ανάμεσα στο διεθνές συνέδριο «Διά την μελέτην των αρχών του φιλαθλητισμού και την αναβίωσιν των Ολυμπιακών Αγώνων» (Παρίσι, Ιούνιος 1894) και στη διεξαγωγή τους στην Αθήνα (Μάρτιος 1896), το πιο σημαντικό γεγονός, από αγωνιστικής πλευράς, ήταν τα Τήνια που έγιναν στο νησί της Μεγαλόχαρης τον Δεκαπενταύγουστο του 1895. Ατυχώς το γεγονός αυτό, με εξαίρεση κάποιες αξιόλογες αναφορές σε ελάχιστα βιβλία που ασχολούνται και με τον ελληνικό αθλητισμό του 19ου αιώνα (Ι. Χρυσάφη «Οι σύγχρονοι διεθνείς Ολυμπιακοί Αγώνες», Π. Μανιτάκη «100 χρόνια ελληνικού αθλητισμού 1830-1930», «Ιστορία του εθνικού Γ.Σ. – 100 χρυσά χρόνια προσφοράς στον ελληνικό αθλητισμό») ή αγνοείται ολοσχερώς ή αναφέρεται τηλεγραφικώς. (Χαρακτηριστικό παράδειγμα η απουσία αναφοράς ακόμη και στην έκδοση της ΓΓΑ για τον ελληνικό αθλητισμό…) Αλλά είναι καιρός, τώρα στον δρόμο για το 2004, τα Τήνια να τύχουν της προβολής και της μνείας στον βαθμό που δικαιούνται ως γεγονός όχι στενά αθλητικό αλλά μέγιστης εθνικής και «προολυμπιακής σημασίας».
Στο πλαίσιο ακριβώς αυτό τοποθετείται η πρωτοβουλία του οργανισμού «Αθήνα 2004» (Γενική Διεύθυνση Τύπου και ΜΜΕ) να επισκεφθούν την Τήνο στα τέλη του ερχόμενου Σεπτεμβρίου 35 έγκριτοι ξένοι δημοσιογράφοι, ειδικευμένοι στα ολυμπιακά θέματα, ώστε παράλληλα με τη γενικότερη ενημέρωσή τους για την πορεία προς το 2004 να «γνωρίσουν» και τα Τήνια (αλλά και την Τήνο) ως σημαντικότατο ορόσημο της ολυμπιακής περιόδου 1894-1896. Οι ξένοι δημοσιογράφοι θα επισκεφθούν και τη Δήλο όπου στην αρχαιότητα είχε καλλιεργηθεί η σύζευξη της Λατρείας με την Αθληση.
Τα Τήνια του 1895, τα οποία οργάνωσε ο τότε σχετικά νεοσύστατος Εθνικός Γ.Σ. (1893) με την αγαστή συνεργασία του Ιδρύματος της Ευαγγελιστρίας της Τήνου, την Αδελφότητα Τηνίων και τον Δήμο Τηνίων, ως ιδέα ήταν απόηχος της Δήλου. Σε καθαρά ιστορική εκτίμηση έχουν διπλή σημασία: Προπομπός των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 αλλά και ισχυρός κρίκος ανάμεσα στην αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων και στα τελευταία «Ολύμπια» – Ζάππεια Ολυμπιάδα του 1889. Ηταν πολύ μεγάλη υπόθεση για το Γένος των Ελλήνων η διεξαγωγή, πραγματικά, πανελληνίων αγώνων με συμμετοχή αθλητών όλων σχεδόν των συλλόγων και από τη Σμύρνη σε νησί μακριά από την Αθήνα. Καταλυτικός παράγοντας στην όλη αυτή ιστορία ένας σπουδαίος φιλαθλητικός άνδρας της εποχής, ο Τήνιος Ξενοφών Σώχος, νομικός, ιδρυτικό μέλος τόσο του Πανελληνίου Γ.Σ. όσο και του Εθνικού Γ.Σ. Οι καιρικές αντιξοότητες και ο σαρωτικός άνεμος επηρέασαν την οργανωτική πλευρά των Τηνίων αλλά η έννοιά τους, ως όραμα και πράξη, είναι πολυσήμαντη.
Στα Τήνια έλαβαν μέρος πολλοί αθλητές που διακρίθηκαν και στους Ολυμπιακούς ενώ εφαρμόστηκαν, για πρώτη φορά, οι νέοι διεθνείς κανονισμοί και από τους «αγωνιστάς» των Τηνίων αναδύθηκαν επιφανείς γυμναστές. Φυσικά οι ξένοι προσκεκλημένοι θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ταυτότητα της Τήνου, της οποίας τα βασικά χαρακτηριστικά, πέραν του Ναού της Ευαγγελιστρίας, είναι όπως τα ονοματίζει ο δήμαρχος Τήνου κ. Σάββας Απέργης – ο οποίος έχει δρομολογήσει και την έκδοση ειδικού περί των Τηνίων βιβλίου – «οι χίλιοι περιστεριώνες και τα χίλια ξωκλήσια με τη θαυμαστή λαϊκή αρχιτεκτονική και εικονογράφηση και το νησί-μήτρα της ελληνικής γλυπτικής και της ζωγραφικής. Γύζης, Λύτρας, Χαλεπάς, Σώχοι, Φιλιππότης, Μαλακατές, Βιτάληδες κ.ά.». Η εκδήλωση της διημερίδας θα γίνει στο ωραιότατο νεοκλασικό κτίριο όπου στεγάζεται το Κέντρο Τηνιακού Πολιτισμού (γνωστό και ως «Πολυμέρειο»). Η διημερίδα αυτή έχει τη θέση της σε μια γενικότερη υποχρέωση της πολιτείας και του οργανισμού «Αθήνα 2004» σε κάθε γωνιά της Ελλάδας να αναδειχθεί η ολυμπιακή – αθλητική ιστορία της περιφέρειας που είναι πολύτιμη πολιτισμική κληρονομιά. Ηδη στην τροχιά αυτή καταγράφονται πρωτοβουλίες και εκδηλώσεις στη Βέρσια, στην Ερμούπολη, στα Μέγαρα, κάτι που πρέπει να επεκταθεί ως «λειτούργημα» ολυμπιακό και σε όλη την ελληνική επικράτεια. Το έδαφος είναι πρόσφορο παντού. Η δράση υπάρχει;
