Τα σχέδια, τα πρόσωπα και οι προσδοκίες τους
Η ΕΙΔΗΣΗ ακούγεται συνήθης: προσεχώς η Αθήνα θα φιλοξενήσει 300 κύπριους επιχειρηματίες που θα συμμετάσχουν στο πρώτο ελληνοκυπριακό συνέδριο επιχειρηματικών σχέσεων. Και όμως, πίσω από την είδηση αυτή κρύβονται πολύ πιο σημαντικά πράγματα. Στο παρασκήνιο της τυπικής αυτής εκδήλωσης αναπτύσσονται ήδη σημαντικές πρωτοβουλίες, που ξεπερνούν τα γεωγραφικά όρια των δύο χωρών και που έχουν σαφείς πολιτικές προεκτάσεις. Η εαρινή συνάντηση αποτελεί την τελευταία εκδήλωση μιας έντονης επιχειρηματικής δραστηριότητας, που αναπτύσσεται μεταξύ των δύο χωρών και η οποία δεν είναι άσχετη με τις σημαντικές πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί σε πολιτικό επίπεδο. Ενδεικτικό από αυτή την άποψη είναι το γεγονός ότι μεταξύ των επιχειρήσεων που πρωτοστατούν στη διεύρυνση των διμερών οικονομικών σχέσεων είναι ελληνικές και κυπριακές κρατικές τράπεζες και επιχειρήσεις.
Δεκάδες επιχειρηματίες από την Ελλάδα και από την Κύπρο «σέρνουν το άρμα» των ελληνοκυπριακών επιχειρηματικών σχέσεων. Ιδού οι τελευταίες πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται από τις δύο πλευρές:
* Εν αρχή ην τα τραπεζικά ιδρύματα, που από νωρίς διέγνωσαν την ανάγκη ενίσχυσης των επιχειρηματικών δεσμών καθώς επίσης και τις ευκαιρίες που θα δημιουργούνταν στο άμεσο μέλλον. Ετσι από την ελληνική πλευρά σημαντική είναι η παρουσία των δύο μεγαλύτερων κρατικών τραπεζών της Εθνικής και της Εμπορικής που έχουν εγκατασταθεί στην Κύπρο. Είναι βεβαίως αξιοπερίεργο γιατί βρίσκονται μόνο οι δύο αυτές τράπεζες στην Κύπρο, πράγμα που δεν ισχύει σε άλλες γειτονικές χώρες, όπως οι βαλκανικές, όπου δραστηριοποιούνται και άλλες ελληνικές τράπεζες. Επιχειρώντας να δώσουμε ικανοποιητική απάντηση στο παραπάνω ερώτημα διαπιστώσαμε ότι η παρουσία δύο μόνο ελληνικών τραπεζών στην Κύπρο εξηγείται ως ένα βαθμό από τον έντονο ανταγωνισμό που επικρατεί στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα καθώς επίσης και από τα πολύ μικρά περιθώρια κέρδους με τα οποία λειτουργούν τα πιστωτικά ιδρύματα της μεγαλονήσου.
Αντίστοιχες όμως πρωτοβουλίες αναπτύσσουν και κυπριακές τράπεζες στην Ελλάδα. Τόσο η Τράπεζα Κύπρου ελέγχει περίπου το 50% της κυπριακής τραπεζικής αγοράς όσο και η Ευρωπαϊκή Λαϊκή Τράπεζα δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, διευρύνοντας μάλιστα συνεχώς το μερίδιο αγοράς τους. Αποκαλυπτικό από αυτή την άποψη είναι το γεγονός ότι το κατάστημα της Τραπέζης Κύπρου στην Αθήνα ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 11 Φεβρουαρίου 1991 κατόρθωσε μέσα σε 6 χρόνια ζωής να αποκτήσει τριπλάσια μεγέθη από το αντίστοιχο κατάστημα της Τραπέζης Κύπρου στην Αγγλία. Το σύνολο ενεργητικού της Τραπέζης Κύπρου αυξήθηκε από 141 δισ. δραχμές το 1995 σε 224 δισ. δραχμές το 1996 εμφανίζοντας την εκπληκτική αύξηση του 60%. Η Τράπεζα Κύπρου έχει σήμερα 8 υποκαταστήματα στην Ελλάδα ενώ προγραμματίζει να ανοίξει 5 ακόμη εντός του 1997. «Μας ενδιαφέρει έντονα ολόκληρη η ελληνική αγορά, τόσο από γεωγραφική άποψη όσο και από άποψη των προϊόντων» λέει ο κ. Ανδρέας Ηλιάδης, επικεφαλής της Τράπεζας Κύπρου στην Ελλάδα. «Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουμε για την Αττική, τη Θεσσαλονίκη και την Κρήτη. Δείτε, για παράδειγμα, πόσες δυνατότητες ανάπτυξης υπάρχουν στην Κρήτη όπου όλα τα υποκαταστήματα όλων των τραπεζών είναι μόλις 100, όταν στην Κύπρο ο αντίστοιχος αριθμός είναι 500».
* Ταυτοχρόνως με τις τράπεζες έντονο ενδιαφέρον συνεργασίας δείχνουν οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις καθώς επίσης και οι εταιρείες παραγωγής και εμπορίας πετρελαιοειδών. Χαρακτηριστική από αυτή την άποψη είναι η συνεργασία μεταξύ της μεγαλύτερης ελληνικής κρατικής εταιρείας καυσίμων ΕΚΟ και του κυπριακού ομίλου επιχειρήσεων των αδελφών Λευκαρίτη. Οι ιθύνοντες της ΕΚΟ έχουν ήδη προωθήσει ένα κοινό επιχειρηματικό σχήμα με τον συγκεκριμένο όμιλο, που ελέγχεται από μία από τις ισχυρότερες επιχειρηματικές οικογένειες της Κύπρου. Οι δύο πλευρές έχουν ιδρύσει την εταιρεία Εκολίνα, η οποία εξαγόρασε τα πάγια περιουσιακά στοιχεία της Πετρολίνα στον Ασπρόπυργο (αντί 500 εκατομμυρίων δραχμών) και στη Θεσσαλονίκη (αντί 250 εκατομμυρίων δραχμών). Στις εγκαταστάσεις αυτές γίνεται εμφιάλωση και φόρτωση υγραερίου ενώ, μετά την υλοποίηση πρόσφατου επενδυτικού σχεδίου, οι εγκαταστάσεις της Εκολίνα θα συνδεθούν μέσω αγωγού με το κρατικό διυλιστήριο του Ασπρόπυργου.
Οι σχέσεις ΕΚΟ – ομίλου Λευκαρίτη εμφανίζουν σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης. Ενδεικτικές είναι οι δηλώσεις του κ. Μιχάλη Γεωργαντόπουλου, διευθύνοντος συμβούλου της ΕΚΟ: «Το επόμενο σημαντικό βήμα μας στην επιτυχημένη αυτή συνεργασία είναι η διερεύνηση των δυνατοτήτων δραστηριοποίησης της ΕΚΟ στην κυπριακή αγορά. Από την πλευρά μας διερευνάται κάθε δυνατότητα άσκησης εμπορίας πετρελαιοειδών στην Κύπρο…».
* Οι συναναστροφές ελλήνων και κυπρίων επιχειρηματιών έχουν πολλαπλά αποτελέσματα ένα εκ των οποίων είναι η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων και της εμπειρίας της κάθε πλευράς. Χαρακτηριστικές είναι οι ακόλουθες περιπτώσεις: Πρώτον, η συνεργασία Τραπέζης Πίστεως και Τραπέζης Κύπρου οδήγησε στη δημιουργία της πρώτης εταιρείας factoring στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 1995, που σήμερα ελέγχει πάνω από 50% της εγχώριας αγοράς factoring. Δεύτερον, η κυπριακή τεχνογνωσία οδήγησε στη δημιουργία των πρώτων ιδιωτικών τελωνειακών αποθηκών στην Ελλάδα (τύπου ΠΑΕΓΑ). Τρίτον, κύπριοι επιχειρηματίες ελέγχουν επίσης σημαντικά ελεγκτικά γραφεία, όπως η Coopers & Lybrand, η Delloite & Touche και η Ρ.Μ.G.
* Σημαντικά κοινά επιχειρηματικά σχήματα αναπτύσσονται επίσης στον εμποροβιομηχανικό τομέα. Τελευταίο δείγμα σε αυτόν τον τομέα είναι η δημιουργία ενός νέου πολυμετοχικού ομίλου, του Sit-Kyros, που συγκροτήθηκε από την ελληνική Sit-In Hellas ΑΕ και την κυπριακή Kyros Χρυσάνθου Ltd με τη συμμετοχή της Τράπεζας Αναπτύξεως Κύπρου. Ειδικότερα, η Sit-In Hellas απορροφά διά συγχωνεύσεως την Kyros Interiors και μετονομάζεται σε Sit-Kyros Group, με αντικείμενο εργασιών την εμπορία υφασμάτων επίπλωσης, λευκών ειδών και ειδών εσωτερικής διακόσμησης, χονδρικής και λιανικής πώλησης στην εγχώρια αγορά.
Αντιστοίχως, η Kyros Χρυσάνθου Ltd απορροφά διά συγχωνεύσεως την Options και την Kyros Manufacturing και μετονομάζεται Sit-Kyros Group Cyprus Ltd, η οποία δραστηριοποιείται στην Κύπρο.
