Μικρότερη επίδραση φαίνεται ότι έχει το Χρηματιστήριο στην αγορά των εμπορικών ακινήτων η οποία σχετίζεται με τη μειωμένη κατανάλωση και την κατ’ αναλογία μειωμένη δυνατότητα των εμπόρων να καταβάλλουν τα αυξημένα ενοίκια. Τα γραφεία ανταποκρίνονται περισσότερο στην άμεση λειτουργική ανάγκη σε έναν ευρύτερο τομέα παραγωγής και στον βαθμό που δεν σχετίζονται με χρηματιστηριακές ή συναφείς δραστηριότητες ο κ. Περρωτής εκτιμά ότι δεν έχουν επηρεαστεί από την καθοδική πορεία του Χρηματιστηρίου.
Ο κ. Αρ. Καρυτινός, διευθύνων σύμβουλος της EFG Eurobank-Properties, τονίζει στο «Βήμα» ότι η διεθνής εμπειρία δείχνει πως η κτηματαγορά ακολουθεί συνήθως την πορεία του Χρηματιστηρίου με μια υστέρηση περίπου δύο ετών. Παράλληλα η σημαντική μείωση των επιτοκίων των στεγαστικών δανείων λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στις απώλειες κεφαλαίων που οφείλονται στη χρηματιστηριακή πτώση.
Αν και το Χρηματιστήριο δεν επηρεάζει την πραγματική εισροή κεφαλαίων, παρ’ όλα αυτά η χρηματιστηριακή καχεξία δημιουργεί αίσθημα φτώχειας σε αρκετούς επενδυτές περιορίζοντας παράλληλα την κατανάλωση. Το γεγονός αυτό επιδρά και στο λιανεμπόριο, όπου τα καταστήματα έχουν μειώσει τους τζίρους τους, με συνέπεια σε αρκετές περιπτώσεις να επηρεάζονται και τα ενοίκια.
Σήμερα μπορεί κανείς να πραγματοποιήσει επένδυση σε ακίνητο με μια ετήσια απόδοση της τάξεως του 8%-9% και αντιστοίχως να καταβάλλει τόκους με ένα επιτόκιο της τάξεως του 5,5%. Η διαφορά αυτή είναι πολύ θετική για επενδύσεις σε ακίνητα, σύμφωνα με τον κ. Καρυτινό.
Οσοι πραγματοποιούν έναν σωστό προγραμματισμό δεν πρέπει να στηρίζουν την αγορά της κατοικίας τους μόνο στο Χρηματιστήριο, τονίζει ο κ. Καρυτινός. Με τα επιτόκια να κυμαίνονται στα επίπεδα τα σημερινά μπορεί ο καθένας να αποκτήσει το ακίνητο που επιθυμεί με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους.
Πάντως η δημιουργία και η λειτουργία αμοιβαίων κεφαλαίων ακινήτων και εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίων ακινήτων είναι ένας παράγοντας που μπορεί να δώσει μια νέα δυναμική όχι μόνο στην κτηματαγορά αλλά και γενικότερα στον χώρο των επενδύσεων. Βεβαίως μια αρνητική χρηματιστηριακή συγκυρία δεν ευνοεί κανένα όχημα Χρηματιστηρίου, σύμφωνα με τον κ. Καρυτινό, αλλά ο συγκεκριμένος θεσμός θα έχει μια θετική εξέλιξη ανεξαρτήτως της πορείας του Χρηματιστηρίου. Το αρνητικό κλίμα που έχει δημιουργήσει το Χρηματιστήριο μπορεί να παίξει και θετικό ρόλο αφού δεν δημιουργείται πλέον κλίμα υπερπροσδοκιών και υπερβολικής ευφορίας σε σχέση με τον χώρο του real estate. Η συγκεκριμένη πορεία του Χρηματιστηρίου βοηθάει στο να εξελιχθεί ομαλά η κτηματαγορά, δηλαδή να μην υπάρξουν φαινόμενα υπερπροσφοράς και υψηλών τιμών.
* Οδηγός για τα στεγαστικά δάνεια επαγγελματικής στέγης στο ειδικό ένθετο «Η Δραχμή σας».
