Σε μια εποχή γενικευμένης αβεβαιότητας και ευρύτερης κρίσης, κατά την οποία η γεωγραφική μας γειτονιά – με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή και το Ιράν – δοκιμάζεται σκληρά από πολεμικές συρράξεις, ο απόδημος Ελληνισμός αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά ως ένας ακλόνητος πυλώνας υποστήριξης και εθνικής ισχύος.

Ενώ ο ρυθμός των παγκόσμιων εξελίξεων επιταχύνεται και οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται μέρα με τη μέρα, η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ένα μοναδικό συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη.

Από τις δεκατρείς πόλεις παγκοσμίως που φιλοξενούν περισσότερους από 100.000 Ελληνες, οι έξι βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας και οι υπόλοιπες επτά στο εξωτερικό.

Αυτά τα αριθμητικά δεδομένα δεν αποτελούν απλώς στατιστικά στοιχεία, αλλά αναδεικνύουν το τεράστιο γεωστρατηγικό και διπλωματικό κεφάλαιο της χώρας μας.

Σε κάθε γωνιά του πλανήτη, οι ελληνικές κοινότητες δίνουν δυναμικό «παρών», αφενός για να διατηρούν ζωντανή τη σπουδαιότητα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και αφετέρου για να προάγουν τα εθνικά συμφέροντα, καλλιεργώντας σταθερές σχέσεις συνεργασίας με τις υπόλοιπες χώρες.

Σε αυτό το εξαιρετικά ρευστό διεθνές περιβάλλον, ο απόδημος Ελληνισμός παύει να λογίζεται μόνο ως ένας συναισθηματικός δεσμός με τη μητέρα πατρίδα· αποτελεί ένα στρατηγικό όπλο που ενισχύει τη φωνή της Ελλάδας διεθνώς.

Ωστόσο, αυτοί οι παγκόσμιοι, ζωντανοί φορείς του Ελληνισμού δεν μπορούν να δρουν απομονωμένοι. Χρειάζονται την ουσιαστική και συνεχή υποστήριξη της μητρόπολης. Γι’ αυτό είναι χρέος της ελληνικής πολιτείας να επιδεικνύει την απαραίτητη μέριμνα ώστε η Ομογένεια να συνεχίσει το σπουδαίο της έργο. Στο πλαίσιο αυτό, καθοριστικός είναι ο ρόλος της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας.

Μέσα από στοχευμένες δράσεις και στρατηγικό σχεδιασμό, οφείλουμε να γεφυρώνουμε τις γεωγραφικές αποστάσεις με έναν και μοναδικό στόχο: οι απανταχού Ελληνες να νιώθουν ότι το κράτος είναι και θα παραμείνει αρωγός τους.

Ηδη από το 2024, με την εκκίνηση του «Στρατηγικού Σχεδίου για τον Απόδημο Ελληνισμό», καταφέραμε να σταθούμε έμπρακτα δίπλα σε κάθε ομογενή, θέτοντας ως προτεραιότητα την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών από τις προξενικές αρχές.

Η προσπάθεια αυτή μετουσιώθηκε σε πράξη μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού, με την ανάπτυξη της εξειδικευμένης διαδικτυακής πλατφόρμας diaspora.mfa.gr και την παροχή υπηρεσιών μέσω του gov.gr για τους αποδήμους.

Παράλληλα, η επέκταση της «Ψηφιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Αιτημάτων» (e-proxeneio) και η καθιέρωση της ηλεκτρονικής διαβίβασης αιτήσεων για τα λεγόμενα «e-διαβατήρια» δημιούργησαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την απλούστευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών, βελτιώνοντας αισθητά την καθημερινότητα των Ελλήνων του εξωτερικού.

Ταυτόχρονα, υλοποιούμε μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την υποστήριξη εδρών, τμημάτων και τομέων ελληνικών σπουδών – νεοελληνικών και κλασικών – σε πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα του εξωτερικού, με στόχο την ενίσχυση και προβολή των ελληνικών σπουδών στο εξωτερικό, καθώς και τη διαφύλαξη της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Μάλιστα, προγραμματίζουμε τη διενέργεια ενός συνεδρίου με στόχο τη δικτύωση και ανάδειξη της σημασίας των ελληνικών σπουδών στην προώθηση του Ελληνισμού, την ενίσχυση διεθνών συνεργασιών μέσω της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, καθώς και την ενημέρωση ως προς τις καινοτομίες στη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακών εργαλείων και σύγχρονων παιδαγωγικών προσεγγίσεων.

Στο επίκεντρο, βέβαια, όλων των προτεραιοτήτων μας βρίσκεται αδιαμφισβήτητα η νέα γενιά. Το θεσμοθετημένο «Greek Youth Diaspora Symposium» αποτελεί τον πυρήνα της προσπάθειάς μας να εμπλέξουμε τους νέους στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Οι πρωτοβουλίες της Γενικής Γραμματείας, από τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό έως την ακαδημαϊκή στήριξη, αποσκοπούν στη δημιουργία μιας σύγχρονης, αμφίδρομης σχέσης μεταξύ της μητρόπολης και της Διασποράς.

Την ίδια στιγμή, όμως, με αυτές τις δράσεις, η Γενική Γραμματεία κάνει ένα σπουδαίο βήμα. Βλέποντας την παγκόσμια αβεβαιότητα που υπάρχει και τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την πατρίδα μας, προσπαθούμε να χτίσουμε σταθερά θεμέλια για την περαιτέρω ενίσχυση της διεθνούς εικόνας της χώρας μας στο εξωτερικό.

Αυτό γίνεται με τη διαμόρφωση του ολοκληρωμένου Στρατηγικού Σχεδίου Δημόσιας Διπλωματίας. Φιλοδοξία μας είναι να ενισχύσουμε τη σημασία του γεωστρατηγικού ρόλου της Ελλάδας, προβάλλοντας τη γεωπολιτική της βαρύτητα, τη θεσμική της σταθερότητα και την αναπτυξιακή της τροχιά.

Σε μια ιστορική συγκυρία όπου οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται σκληρά, η οργάνωση και η θεσμική θωράκιση του παγκόσμιου Ελληνισμού δεν αποτελεί μόνο ηθική υποχρέωση της πολιτείας, αλλά και αναγκαία συνθήκη για την ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας.

Η χώρα μας, επενδύοντας στους ανθρώπους της σε κάθε γωνιά της Γης, δεν προστατεύει απλώς το παρελθόν της, αλλά θωρακίζει τη θέση της και το μέλλον της σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον.

Η κυρία Μάιρα Μυρογιάννη  είναι γενική γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας.