Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Το ντοκιμαντέρ του «Βήματος» για τον Ανδρέα Παπανδρέου ασχολείται με το τελευταίο έτος της ζωής του. Είναι η πιο ανθρώπινη και ίσως η λιγότερο μέχρι τις μέρες μας φωτισμένη περίοδος. Γιατί δείχνει τι γίνεται όταν ένας ηγέτης φεύγει χωρίς να έχει λύσει το πρόβλημα της διαδοχής του.
Παρότι ο Κώστας Σημίτης και μετέπειτα το «κληροδότημα» στον Γιώργο Παπανδρέου κράτησαν τον πράσινο ήλιο ψηλά, από το Big Bang του 2012 και μετά αυτός ο ήλιος σχεδόν έσβησε και ακόμα και σήμερα αδυνατεί να βρει ξανά τη λάμψη του.
Τριτοδεύτερο στη συνείδηση του κόσμου και ακόμα πιο χαμηλά σε κάποιες δημοσκοπήσεις, το Κίνημα του οποίου ηγείται ο Νίκος Ανδρουλάκης μπορεί να μην κατέρρευσε, να μην εξαφανίστηκε και εν τέλει να σηκώθηκε και λίγο, αλλά δεν ξέρει τι του ξημερώνει. Οι περισσότερες εσωκομματικές τριβές μεταξύ των στελεχών του δεν είναι καν ιδεολογικές, είναι συμφεροντολογικές (αν κρίνουμε από την αντίδραση του Χάρη Δούκα στην Αννα Διαμαντοπούλου). Αυτή είναι η μεγαλύτερη διαφορά από την εποχή του ιδρυτή του ΠαΣοΚ. Τότε, ακόμα και οι διαφωνίες είχαν μια εσάνς από ιδέα. Ηταν βαθύτερες πολιτικά.
Στην παραδίπλα όχθη της Κεντροαριστεράς και της – οικολογικής – προόδου ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε με ρητορική που ο Ανδρέας Παπανδρέου θα αναγνώριζε αμέσως, όπως ο αρχετυπικός ιδιοκτήτης μιας φωνής αναγνωρίζει την κόπια του από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η αλλαγή είναι σε κίνδυνο, οι λίγοι που θέλουν πάντα το κακό των πολλών, ο λαός που έχει πάντα δίκιο.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά: Ο Ανδρέας Παπανδρέου έπαιζε με λέξεις και ενίοτε με πεποιθήσεις, για να είναι πρωταγωνιστής και νικητής, όχι για να βρίσκει ευκαιρίες να μπει ξανά από κάποια πλαϊνή ή πίσω πόρτα στη Βουλή.
Αλλωστε, το βαθύτερο ερώτημα δεν είναι αν η σοσιαλδημοκρατία «πουλάει» σήμερα. Δεν πουλάει, αυτό είναι γνωστό σε όλη την Ευρώπη. Το ερώτημα είναι αν ο Παπανδρέου θα είχε μείνει σοσιαλδημοκράτης ή θα είχε μετακινηθεί όπου φυσούσε ο άνεμος. Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι κανείς δεν ξέρει, αλλά οι πραγματικοί νικητές σπάνια μένουν αγκυλωμένοι σε ιδέες που δεν τους βγάζουν πουθενά.
Η εποχή που ζούμε έχει μια ιδιαίτερη σκληρότητα απέναντι στους πολιτικούς: απαιτεί ηγέτες. Οχι απλώς ικανούς βουλευτές ή αξιόπιστους διαχειριστές, αλλά ανθρώπους που κουβαλάνε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό τους. Ο Παπανδρέου αυτό το είχε, ανεξάρτητα από το τι πιστεύεις για τα όσα έκανε. Ηξερε να πείθει ότι η ιστορία περνάει από αυτόν. Σήμερα η προεκλογική μας ζωή είναι γεμάτη από αρκετούς ανθρώπους που είναι οριακά κατάλληλοι για πολιτική. Αν έβλεπε όμως ο Ανδρέας πόσοι είναι κατάλληλοι για πρωθυπουργοί, θα δημιουργούσε μια νέα και όχι κοπιαρισμένη Αλλαγή.
