Google Button Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τελείωσε, οι τιμές στα καύσιμα γιατί δεν πέφτουν…;

Αυτό ειναι το ερώτημα που κυριαρχεί στη συζήτηση για τα καύσιμα και η οποία βασίζεται στην αποκλιμάκωση των τιμών του αργού πετρελαίου λίγες ημέρες μετά την εκεχειρία της 18ης Ιουνίου.

Γύρισαν, όμως τελικά οι τιμές του αργού πετρελαίου στα επίπεδα πριν τον πόλεμο; Οι τιμές στα καύσιμα στις αντλίες, ακολούθησαν αυτήν την πορεία αν κι εφόσον ήταν πτωτική; Υπάρχουν ιδιαιτερότητες στην ελληνική αγορά; Και πώς συμπεριφέρονται τα διυλιστήρια και οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών; Και τελικά είναι το Μπρεντ αυτό που καθορίζει τις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης στα πρατήρια; Η διεθνής αγορά διύλισης επούλωσε τα… τραύματα της από τις πολεμικές συγκρούσεις τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στη Ρωσία; Ποιος είναι ο ρόλος των γεωπολιτικών συγκρούσεων;

Ας δούμε, λοιπόν, ποιοι είναι οι μύθοι και ποιες οι αλήθειες για αυτήν την αγορά και για τις τιμές στα καύσιμα.

Ο μύθος για τη μείωση της τιμής του πετρελαίου Μπρεντ

Τα διυλιστήρια της Μεσογείου, όπως και τα ελληνικά, δεν ακολουθούν τις τιμές του αργού πετρελαίου Μπρεντ. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι παρά τη λήξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή το πετρέλαιο Μπρεντ στις 6 Ιουλίου ήταν στα 71,99 δολάρια το βαρέλι και την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου μία ημέρα πριν την επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν ήταν στα 72,48 δολάρια το βαρέλι. Δηλαδή η τιμή του αργού πετρελαίου υποχώρησε μόλις -0,7%, ενώ και η ισοτιμία ευρώ – δολαρία μειώθηκε 3,3%. Το Μπρεντ αποτελεί δείκτη της τιμής του αργού πετρελαίου, ενώ η βενζίνη αποτελεί ξεχωριστό προϊόν με δική της αγορά, η οποία επηρεάζεται από τη διαθεσιμότητα διυλιστικής δυναμικότητας, τα αποθέματα, την εποχική ζήτηση και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Η αλήθεια για τις τιμές Platts που ακολουθούν τα διυλιστήρια

Τα διυλιστήρια της Μεσογείου ακολουθούν για την τιμολόγηση των προϊόντων τους (βενζίνη και ντίζελ κίνησης) τις μεταβολές της πλατφόρμας Platts. Τα διυλιστήρια όπως και τα ελληνικά ακολοθούν αυτές τις τιμές. Έτσι για τη βενζίνη το διάστημα 27 Φεβρουαρίου με 6 Ιουλίου η τιμή Platts αυξήθηκε στα 956,50 δολάρια ανά τόνο, ήτοι η αύξηση ήταν 31,5%. Άνοδο σημείωσε και το ντίζελ κίνησης κατά 30,8%, για το ίδιο διάστημα.

Ο μύθος για τις τιμές των ελληνικών διυλιστηρίων

Στη δημόσια συζήτηση επικρατεί επίσης και το ό,τι τα διυλιστήρια στην Ελλάδα παίζουν με τα περιθώρια διύλισης. Εντούτοις, όπως φαίνεται και από τον πίνακα που δημοσιεύει ο ΟΤ το διάστημα 27 Φεβρουαρίου με 6 Ιουλίου οι τιμές που πούλησαν τη βενζίνη και το ντίζελ στις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών συμπεριλαμβανομένων φόρων, τελών και προ ΦΠΑ αυξήθηκαν 13,4% και 16,5%, αντίστοιχα. Ουσιαστικά οι αυξήσεις που πέρασαν ήταν χαμηλότερες σε σχέση με εκείνες του Platts.

Ο μύθος για τις τιμές στα καύσιμα στα πρατήρια

Αν πάμε στον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας των καυσίμων που είναι τα βενζινάδικα θα διαπιστώσουμε πώς για την ίδια περίοδο στην Αττική η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης αυξήθηκε κατά 11,1% και έφτασε στα 1,928 ευρώ ανά λίτρο και η τιμή του πετρελαίου κίνησης ανέβηκε 12% στα 1,738 ευρώ ανά λίτρο. Τα ποσοστά των αυξήσεων ήταν χαμηλότερα σε σχέση με εκείνα των διυλιστηρίων.

Η αλήθεια για τις μεταβολές των τιμών στα καύσιμα

Οι τιμές στα καύσιμα που ξεκινούν να διαμορφώνονται στα διυλιστήρια μεταβάλλονται με μία χρονική υστέρηση τεσσάρων ημερών σε σχέση με τις αναπροσαρμογές των τιμών του Platts. Η χρονική υστέρηση αποδίδεται στον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών του Platts που λαμβάνουν υπόψη για το μέσο ημερήσιο όρο τις τιμές των προηγούμενων τεσσάρων ημερών.

Η αλήθεια για τη φορολογική επιβάρυνση

Όπως πολλές φορές έχει αναδειχθεί οι μειώσεις στα καύσιμα δεν μετακυλίονται αυτούσιες στα πρατήρια. Και αυτό καθώς το 60% της τελικής τιμής στη βενζίνης διαμορφώνεται από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης, τον ΦΠΑ και άλλες φορολογικές επιβαρύνσης. Στο ντίζελ κίνησης το αντίστοιχο ποσοστό είναι πάνω από το 40%.

Ο μύθος για την αποκατάσταση της λειτουργίας της διεθνούς αγοράς διύλισης

Η σημερινή συζήτηση για τις τιμές των καυσίμων δεν μπορεί να γίνει χωρίς να ληφθεί υπόψη το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον. Η ενεργειακή αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή και παρατεταμένη συσσώρευση πιέσεων που αφορούν τόσο την παραγωγή αργού πετρελαίου όσο και, κυρίως, τη διαθεσιμότητα προϊόντων διύλισης. Άρα η λήξη του πολέμου δεν σημαίνει και αποκατάσταση της αγοράς.

Η αλήθεια για το κλείσιμο των διυλιστηρίων στην Ευρώπη

Τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη έχει περιορίσει σημαντικά τη διυλιστική της δυναμικότητα, καθώς αρκετές εγκαταστάσεις έχουν κλείσει ή μετασχηματιστεί στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης. Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή αγορά διαθέτει λιγότερα περιθώρια αντίδρασης όταν προκύπτουν διεθνείς διαταραχές, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ελλείψεις σε συγκεκριμένα προϊόντα και να αυξάνεται η εξάρτηση από εισαγωγές.

Η αλήθεια για τη διαθεσιμότητα προϊόντων από τις εγκαταστάσεις στον Κόλπο

Παράλληλα, οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο οδήγησαν σε αυξημένη χρήση στρατηγικών και εμπορικών αποθεμάτων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή τροφοδοσία της αγοράς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πίεση αυτή αποτυπώθηκε ακόμη και σε ελλείψεις καυσίμων αεροπορίας (jet fuel), ενώ οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις παραγωγής και διύλισης στην περιοχή περιόρισαν τη διαθεσιμότητα προϊόντων, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές.

Στο περιβάλλον αυτό προστίθεται και η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με αμοιβαία πλήγματα σε ενεργειακές και διυλιστικές υποδομές. Οι ζημιές αυτές μειώνουν τη διαθέσιμη παραγωγή προϊόντων διύλισης, δημιουργούν ελλείψεις στις τοπικές αγορές και εντείνουν τις πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά. Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι η αποκλιμάκωση της τιμής του Μπρεντ δεν συνεπάγεται αυτόματα και άμεση αποκλιμάκωση της τιμής της βενζίνης.

Ο μύθος για τη μείωση των τιμών σε όλα τα προϊόντα διύλισης

Αυτή την περίοδο, η αποκλιμάκωση παρατηρείται κυρίως σε ορισμένα προϊόντα διύλισης, όπως το μαζούτ και, σε ορισμένες αγορές, τα καύσιμα αεροπορίας. Αντίθετα, η αγορά της βενζίνης συνεχίζει να δέχεται πιέσεις λόγω των περιορισμών στη διεθνή παραγωγή και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Ο μύθος για τη δυνατότητα διαμόρφωσης των τιμών στην Ελλάδα ανεξάρτητα από τις διεθνείς αγορές

Επομένως, οι τιμές στα πρατήρια δεν καθορίζονται από έναν μόνο δείκτη. Αντανακλούν το σύνολο των διεθνών εξελίξεων σε αργό, διυλιστική δυναμικότητα, αποθέματα και γεωπολιτικές εντάσεις. Η Ελλάδα, ως μέρος της παγκόσμιας αγοράς καυσίμων, ακολουθεί αυτές τις διεθνείς εξελίξεις και δεν έχει τη δυνατότητα να διαμορφώνει αυτόνομα τις τιμές.

Πηγή: ot.gr