Πιο κοντά από ποτέ στο στόχο της διεξαγωγής του πρώτου δημοτικού δημοψηφίσματος σε πανελλαδικό επίπεδο βρίσκονται τα μέλη της πρωτοβουλίας πολιτών στη Θεσσαλονίκη που διεκδικούν τη δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου υψηλού πρασίνου και πολιτισμού στον χώρο της ΔΕΘ.
Όπως αναφέρουν μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής Δημοψηφίσματος για το θέμα της ανάπλασης της ΔΕΘ, «ο απαιτούμενος αριθμός των 23.000 υπογραφών από δημότες όχι μόνο έχει συγκεντρωθεί αλλά έχει ξεπεραστεί κατά πολύ» και το προσεχές διάστημα αναμένεται να υποβληθεί το σχετικό αίτημα, ώστε το θέμα να έρθει προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης.
Την ίδια στιγμή η παράταξη του δημάρχου, Στέλιου Αγγελούδη, φαίνεται απρόθυμη να συνταχθεί με αυτήν την πρωτοβουλία της κοινωνίας των πολιτών, καθώς έχει δηλώσει σύμφωνη με την τελευταία κυβερνητική δέσμευση για το σχέδιο ανάπλασης της τελευταίας μεγάλης έκτασης που κατέχει το ελληνικό δημόσιο στην «καρδιά» της Θεσσαλονίκης.
«Τρέχουν» πριν καταργηθεί ο νόμος
Τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής Δημοψηφίσματος έχουν επιταχύνει την προσπάθειά τους το τελευταίο διάστημα με αφορμή και την πρόθεση της κυβέρνησης «να καταργήσει τη δυνατότητα των πολιτών να εκφραστούν με αυθεντικό τρόπο», όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, με τις νέες ρυθμίσεις στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος πολύ σύντομα θα τεθεί σε διαβούλευση και αναμένεται να ψηφιστεί τους επόμενους μήνες στη Βουλή.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του ισχύοντα νόμου 4555/2018, ένα δημοτικό ή περιφερειακό δημοψήφισμα μπορεί να διεξαχθεί «μετά από αίτηση εγγεγραμμένων εκλογέων του οικείου δήμου ή περιφέρειας, ο αριθμός των οποίων δεν μπορεί να είναι μικρότερος του δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων εκλογέων». Η εισαγωγή του αιτήματος στο δημοτικό συμβούλιο – εντός ενός μήνα από την υποβολή του – είναι υποχρεωτική.
Στη συνέχεια με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου προσδιορίζεται μεταξύ άλλων το ερώτημα ή τα ερωτήματα που πρόκειται να τεθούν σε ψηφοφορία και οι εναλλακτικές απαντήσεις που θα τεθούν υπόψη των εκλογέων και ο χαρακτήρας του προκηρυσσόμενου δημοψηφίσματος ως αποφασιστικού ή συμβουλευτικού. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, όπως προβλέπει ο νόμος.
«Ταφόπλακα σε ένα θεσμό που δεν εφαρμόστηκε ποτέ»
Σύμφωνα με το κείμενο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, οι παραπάνω δυνατότητες που έδινε ο νόμος 4555/2018 καταργούνται, καθώς η πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων περνά ουσιαστικά στις διοικήσεις των δήμων, καθώς θα απαιτείται απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου με πλειοψηφία 2/3 του συνόλου των μελών και αναφέρεται ρητά ότι αυτά έχουν μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα.
«Η προσπάθειά μας εντάσσεται και σε ένα πλαίσιο υπεράσπισης ενός ουσιαστικού ζητήματος δημοκρατίας. Επιχειρούν να καταργήσουν τη δυνατότητα των πολιτών να εκφραστούν με αυθεντικό τρόπο. Οι αλλαγές στο νέο κώδικα θα είναι η ταφόπλακα ενός θεσμού που δεν εφαρμόστηκε ποτέ στη χώρα μας. Εμείς θα το διεκδικήσουμε αυτό το δικαίωμα μέχρι τέλους.
Οι υπογραφές που έχουν συγκεντρωθεί ξεπερνούν κατά πολύ τον απαιτούμενο αριθμό. Αυτήν τη στιγμή βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο επαλήθευσής τους και τις επόμενες ημέρες θα υποβάλουμε το αίτημα μας», είπε στο Βήμα ο Μιχάλης Τρεμόπουλος, δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης και μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής Δημοψηφίσματος.
«Υπαναχώρησαν υπό την πίεση του δημοψηφίσματος»
Τα μέλη της πρωτοβουλίας των πολιτών που διεκδικούν τη δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου υψηλού πρασίνου και πολιτισμού θεωρούν ότι ήδη επιτεύχθηκε μια μικρή νίκη μετά την υπαναχώρηση της κυβέρνησης από τον αρχικό «φαραωνικό» σχεδιασμό που προέβλεπε ότι θα γκρεμίζονταν όλα τα εκθεσιακά περίπτερα και το συνεδριακό κέντρο «Ι. Βελλίδης», θα δημιουργούνταν πέντε μεγάλα κτιριακά συγκροτήματα, ένα συνεδριακό κέντρο, ένα πολυώροφο ξενοδοχείο και ένα business center, πάρκινγκ για 1.660 αυτοκίνητα, ενώ το 50% της έκτασης θα ήταν χώρος πρασίνου.
«Σήμερα μόνο η δική μας πρόταση παραμένει σαφής και ρητή στο τραπέζι του δημόσιου διαλόγου, καθώς επτά ολόκληρους μήνες μετά την υπαναχώρησή τους, οι αρμόδιοι φορείς δεν έχουν μπει στον κόπο να παρουσιάσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, να μας πουν πόσα κτίρια θα χτιστούν, τι έκταση θα καλύπτουν, τι εκθέσεις θα χωράνε.
Μέχρι να γίνει αυτό, το μόνο που έχουμε στα χέρια μας από το σχέδιο είναι κάποιες προφορικές δηλώσεις. Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης που κατατίθεται αυτόν τον καιρό από την κυβέρνηση, επιδιώκει να καταργήσει ουσιαστικά τα τοπικά δημοψηφίσματα. Οι προβλέψεις αυτές πρέπει συνεπώς να κινητοποιήσουν όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις της χώρας.
Το δικό μας δημοψήφισμα θα προσφέρει αντικειμενικά το ζητούμενο παράδειγμα, σε αυτό θα στρέφουν το βλέμμα όσοι και όσες σε αυτήν τη χώρα θέλουν να υπερασπιστούν το κρίσιμο αυτό δημοκρατικό δικαίωμα. Αν δεν το είχαμε ήδη ξεκινήσει, θα έπρεπε να το εφεύρουμε. Το πρώτο δημοτικό δημοψήφισμα στην ιστορία της χώρας θα είναι μια τομή στην ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης και θα γίνει στη Θεσσαλονίκη» λέει ο Νίκος Νικήσιανης, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Πόλη Ανάποδα».
Η πρόταση της Οργανωτικής Επιτροπής Δημοψηφίσματος
Συνοπτικά η πρόταση της πρωτοβουλίας των πολιτών περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου υψηλού πρασίνου και πολιτισμού στο χώρο της ΔΕΘ με τη διατήρηση πέντε, αρχιτεκτονικά σημαντικών, περιπτέρων, ώστε να αποκατασταθούν και να φιλοξενούν ήπιες εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες, και τη μεταφορά των μεγάλων εκθεσιακών δραστηριοτήτων σε νέες εγκαταστάσεις που θα δημιουργηθούν σε δημόσια έκταση στη Σίνδο.
«Αυτός είναι ο μόνος συνδυασμός που διαφυλάσσει την αρχιτεκτονική κληρονομιά και την ιστορική μνήμη της πόλης, διασφαλίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη της ΔΕΘ, ισορροπεί ανάμεσα στην ενδεδειγμένη εκθεσιακή δραστηριότητα και την ανάγκη για υψηλό πράσινο, ενώ ελευθερώνει πολύτιμο χώρο από τους περιορισμούς που αναπόφευκτα θέτει η παρουσία της σε ένα ήδη υπερκορεσμένο κέντρο», αναφέρουν τα μέλη της της Οργανωτικής Επιτροπής Δημοψηφίσματος για το σχέδιο ανάπλασης της ΔΕΘ.
«Πισωγύρισμα και κίνδυνος για νέο διχασμό»
Η παράταξη του δημάρχου Θεσσαλονίκης, Στέλιου Αγγελούδη, δεν δείχνει διατεθειμένη να στηρίξει έμπρακτα την πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, καθώς θεωρεί ότι αποτελεί «πισωγύρισμα στο δημόσιο διάλογο για την ανάπλαση του εκθεσιακού χώρου της ΔΕΘ και κίνδυνο για νέο διχασμό της πόλης».
«Δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτη μία κοινή νίκη της πόλης. Ηταν σημαντική και η πίεση που άσκησε η πρωτοβουλία των πολιτών με το αίτημα για δημοψήφισμα αλλά και η διοίκηση του δήμου, ώστε να ματαιωθεί το αρχικό σχέδιο. Η πόλη δεν αντέχει άλλες ακυρώσεις και ματαιώσεις σχετικά με αυτό το θέμα. Δεν πρέπει να πυροβολήσουμε τα πόδια μας.
Ηδη έχουμε λάβει τη δέσμευση από την κυβέρνηση για τη δημιουργία ενός πάρκου 120 στρεμμάτων στον εκθεσιακό χώρο της ΔΕΘ. Χρειαζόμαστε ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες λύσεις και όχι ευχολόγια και επιθυμίες. Μη γυρίσουμε ξανά στο σημείο μηδέν», είπε στο Βήμα ο Σπύρος Βούγιας, πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης. Αναφερόμενος στη διαδικασία για τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος σημείωσε: «Θα περιμένουμε να λάβουμε το αίτημα με τις υπογραφές, οι οποίες θα πρέπει να ελεγχθούν και στη συνέχεια θα εφαρμοστούν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες».
Το σχέδιο της κυβέρνησης
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τον περασμένο Σεπτέμβριο από τη Θεσσαλονίκη είχε ανακοινώσει ότι «δεν θα κατασκευαστεί κανένα ξενοδοχείο, δεν θα υπάρχει συμμετοχή ιδιώτη, το έργο θα κατασκευαστεί αποκλειστικά από εθνικούς πόρους, ύψους 120 εκατ. Ευρώ», ενώ παράλληλα «έκοψε» κάθε συζήτηση για μετεγκατάσταση στα δυτικά της πόλης, αίτημα που είχε υποβληθεί στη δημόσια συζήτηση ακόμα και από γαλάζια στελέχη και αυτοδιοικητικούς παράγοντες.
Όπως είπε ο ίδιος, χωρίς να δώσει επιπλέον λεπτομέρειες, το νέο σχέδιο περιλαμβάνει την κατασκευή ενός κτιρίου, κάτι παραπάνω από 30.000 τετραγωνικών μέτρων, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες ενός σύγχρονου αστικού εκθεσιακού χώρου και επισήμανε ότι θα υπάρξει πλήρης αναμόρφωση και επισκευή του Βελλιδείου, το οποίο χαρακτήρισε τοπόσημο για την πόλη. Επίσης προανήγγειλε την κατασκευή ενός πάρκινγκ 600 θέσεων.
