Προσπάθειες αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με την μεσολάβηση κυβερνήσεων της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής, μαρτυρούν εκατέρωθεν δηλώσεις και τοποθετήσεις. Πιο συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, υποστήριξε σε δηλώσεις του πως το Ιράν αναμένει να οριστικοποιηθεί «τις επόμενες ημέρες» ένα «πλαίσιο» για διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ προκειμένου να αποκλιμακωθεί η διμερής ένταση.
Εν μέσω ενίσχυσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας γύρω από το Ιράν, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους την προηγούμενη εβδομάδα ότι η Τεχεράνη «έχει σοβαρές συνομιλίες» με την Ουάσινγκτον, λίγες ώρες αφού ο ανώτατος αξιωματούχος του Ιράν αρμόδιος για την ασφάλεια Αλί Λαριτζανί επεσήμανε στο Χ ότι γίνονται διευθετήσεις για διαπραγματεύσεις.
Τι λέει το ιρανικό ΥΠΕΞ
«Οι χώρες της περιοχής ενεργούν ως μεσολαβητές για την ανταλλαγή μηνυμάτων», σημείωσε ο Μπαγαεΐ. «Έχουμε ανταλλάξει διάφορες απόψεις και αυτή τη στιγμή εξετάζουμε και οριστικοποιούμε τις λεπτομέρειες κάθε σταδίου της διπλωματικής διαδικασίας, η οποία ελπίζουμε να αποφέρει αποτελέσματα τις επόμενες ημέρες. Αυτό αφορά τη μέθοδο και το πλαίσιο» των συνομιλιών, πρόσθεσε ο ίδιος.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε συνέχεια των όσων υποστήριξε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί χθες Κυριακή, κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN. Σύμφωνα με τον Αραγτσί, χρειάζεται να οικοδομηθεί εκ νέου εμπιστοσύνη για να διεξαχθούν συνομιλίες με τις ΗΠΑ, με φόντο την κλιμάκωση των εντάσεων τους τελευταίους μήνες.
«Δυστυχώς, έχουμε χάσει την εμπιστοσύνη μας στις ΗΠΑ ως εταίρο σε διαπραγματεύσεις», εξήγησε ο κ. Αραγτσί σε ανταποκριτή του CNN. «Πρέπει να ξεπεράσουμε τη δυσπιστία», πρόσθεσε όταν ερωτήθηκε πώς θα μπορούσε να αρχίσει ουσιώδης διαδικασία διαπραγμάτευσης.
Κρίσιμο για την έκβαση των επαφών το Σαββατοκύριακο που πέρασε
Το σαββατοκύριακο υπήρξαν ενδείξεις πως σημειώνεται πρόοδος και ότι θα μπορούσαν να διεξαχθούν συνομιλίες ανάμεσα στα δυο κράτη—παρότι δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις από τη λεγόμενη ισλαμική επανάσταση του 1979.
«Ορισμένες φίλες χώρες στην περιοχή» καταβάλλουν προσπάθειες προκειμένου «να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη και να προετοιμαστεί το έδαφος για ουσιαστική διαπραγμάτευση και συνεργαζόμαστε μαζί τους, ανταλλάσσουμε μηνύματα», συνέχισε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών μιλώντας για «καρποφόρες» επαφές.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είπε σε δημοσιογράφους επίσης το σαββατοκύριακο ότι Ιράν «μας μιλάει, μας μιλάει σοβαρά».
Μεσολάβηση του Κατάρ
Προχθές Σάββατο ο υπουργός Εξωτερικών του εμιράτου του Κατάρ Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι είχε συναντήσεις με τον κ. Αραγτσί και με τον Αλί Λαριτζανί, γενικό γραμματέα του συμβουλίου εθνικής ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στην ιρανική πρωτεύουσα.
Διατηρεί καλές σχέσεις και με τις δυο πλευρές κι έχει μεσολαβήσει ήδη στο παρελθόν.
«Καταστροφικός ένας πόλεμος στην περιοχή»
Εάν ξεσπούσε πόλεμος, θα ήταν καταστροφικός για τους πάντες, επισήμανε ο κ. Αραγτσί. Επισήμανε ότι η χώρα του είναι πλέον καλά προετοιμασμένη για το ενδεχόμενο πολέμου, επιμένοντας ωστόσο πως αυτό δεν σημαίνει πως η Τεχεράνη θέλει πόλεμο.
Ο ΥΠΕΞ διαβεβαίωσε εξάλλου ότι τα δικαιώματα των ανθρώπων που συνελήφθησαν στις πρόσφατες μαζικές κινητοποιήσεις και ταραχές θα προασπιστούν, είναι «εγγυημένα», όπως το έθεσε. Δεν σχεδιάζονται απαγχονισμοί διαδηλωτών, επανέλαβε.
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ—που ενέπλεξε τις ΗΠΑ στον πόλεμο 12 ημερών του Ισραήλ εναντίον του Ιράν το καλοκαίρι του 2025—απείλησε επανειλημμένα πως θα διέτασσε πλήγματα εναντίον της πολιτικής ηγεσίας στην Τεχεράνη αν οδηγούνταν διαδηλωτές στην αγχόνη.
Το πρόσφατο κύμα μαζικών κινητοποιήσεων, με έναυσμα διαμαρτυρίες για το υψηλό κόστος ζωής, αντιμετωπίστηκε με σκληρή καταστολή: σύμφωνα με ΜΚΟ σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι.
