Μια βελανιδιά, την οποία φύτευσαν τελετουργικά στον Λευκό Οίκο οι δύο ηγέτες με τις συζύγους τους, αποτέλεσε ένα συμβολικό δώρο του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν προς τον Ντόναλντ Τραμπ, στο απόγειο της «αδελφικής σχέσης» τους το 2018, κατά την πρώτη θητεία του αμερικανού προέδρου.

Ο Μακρόν είχε τότε χαρακτηρίσει το δέντρο «μια υπενθύμιση των δεσμών που μας ενώνουν» και της «επιμονής της φιλίας» μεταξύ των δύο εθνών.

Έναν χρόνο αργότερα, η βελανιδιά δεν ευδοκίμησε — «όπως και οι σχέσεις μεταξύ των δύο ηγετών», έγραφε τότε η γαλλική Le Monde.

Η τεταμένη σχέση

Την Τετάρτη ο Μακρόν προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «σταδιακά απομακρύνονται» από ορισμένους από τους συμμάχους τους και «αποδεσμεύονται από τους διεθνείς κανόνες», ασκώντας την πιο έντονη κριτική του μέχρι σήμερα στις πολιτικές της Ουάσιγκτον υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. «Ζούμε σε έναν κόσμο μεγάλων δυνάμεων που θέλουν να διχάσουν τον κόσμο», πρόσθεσε.

Τα σχόλια του Μακρόν έρχονται μετά από μια σειρά έντονης ρητορικής της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία φαίνεται να έχει προκαλέσει ανησυχία σε πολλούς από τους συμμάχους της Ουάσιγκτον. Στο επίκεντρο βρίσκονται μεταξύ άλλων, δηλώσεις της κυβέρνησης Τραμπ που επαναφέρουν το σενάριο προσάρτησης της Γροιλανδίας, του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο που αποτελεί έδαφος της Δανίας.

Άλλες πρόσφατες κινήσεις της Ουάσιγκτον που έχουν προβληματίσει τους Ευρωπαίους — πέραν της στρατιωτικής επέμβασης στη Βενεζουέλα — περιλαμβάνουν την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να αναστείλει τη συμμετοχή των ΗΠΑ σε δεκάδες υπηρεσίες του ΟΗΕ και άλλους διεθνείς οργανισμούς, με το επιχείρημα ότι το έργο τους προωθεί «αφυπνισμένες (woke)» πρωτοβουλίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, το βράδυ της Τετάρτης ο Τραμπ χλεύασε τον Μακρόν σε ομιλία του προς Ρεπουμπλικανούς νομοθέτες. Αφηγήθηκε πώς είχε εξαναγκάσει τη Γαλλία να συμφωνήσει στον τριπλασιασμό των τιμών των φαρμάκων, απειλώντας με αύξηση δασμών σε όλες τις γαλλικές εισαγωγές στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι ζήτησε από τον γάλλο πρόεδρο να αυξήσει τις τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων, υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί πληρώνουν «14 φορές» περισσότερα από τους Γάλλους. Πρόσθεσε ότι ο Μακρόν αρχικά αρνήθηκε, γεγονός που οδήγησε τον Τραμπ να δώσει τελεσίγραφο, απειλώντας με δασμούς 25% σε όλα τα γαλλικά προϊόντα.

«Ντόναλντ, έχουμε συμφωνία. Θα ήθελα να αυξήσω τις τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων μου κατά 200% ή οτιδήποτε άλλο. Ό,τι θέλεις, Ντόναλντ — σε παρακαλώ μην το πεις στον λαό», είπε ο Τραμπ, μιμούμενος τον Μακρόν.

Ούτε ο γάλλος πρόεδρος ούτε η γαλλική κυβέρνηση έχουν απαντήσει στα σχόλια αυτά.

Πώς τελείωσε το «bromance»

Μέχρι το καλοκαίρι του 2017, όταν ο αμερικανός πρόεδρος πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στη Γαλλία, οι δύο ηγέτες θεωρούνταν ότι διατηρούσαν ένα «bromance», όπως χαρακτήριζαν τη σχέση τους διεθνή μέσα ενημέρωσης. Πολλά εξ αυτών αποκαλούσαν τον Μακρόν «Trump whisperer» — «γητευτή του Τραμπ».

Ο Μακρόν είχε τότε υποδεχθεί τον καλεσμένο του στο Παρίσι με στρατιωτική παρέλαση, δείπνο στον Πύργο του Άιφελ και θερμές δημόσιες εκδηλώσεις οικειότητας. Παρά τις διαφορές τους σε σειρά ζητημάτων, η σχέση τους φαινόταν ιδιαίτερα καλή.

Ωστόσο, καθώς ο χρόνος περνούσε και οι διαφωνίες βάθαιναν — από την κλιματική κρίση και τη Συμφωνία του Παρισιού μέχρι το Ιράν, τον ρόλο της ΕΕ και το εμπόριο — το κλίμα άλλαξε.

Στις επόμενες συναντήσεις των δύο ηγετών, οι θερμές χειραψίες, τα φιλιά και οι εναγκαλισμοί έδωσαν τη θέση τους σε τυπικότητες και σφιγμένα χαμόγελα.

Παρά ταύτα, ακόμη και στην αρχή της δεύτερης, ταραχώδους θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, ο Μακρόν εξακολουθούσε να θεωρείται από ορισμένα μέσα ως ένας ευρωπαίος ηγέτης με «ξεχωριστή» σχέση με τον αμερικανό πρόεδρο, που θα μπορούσε ενδεχομένως να συνομιλήσει μαζί του για ζητήματα όπως η Ουκρανία.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι New York Times, αυτή η αντίληψη οφείλεται εν μέρει και στη φιλοδοξία του ίδιου του γάλλου προέδρου να ενισχύσει το διεθνές του προφίλ και την εικόνα της Γαλλίας ως ισχυρού παγκόσμιου «παίκτη».